|
Trường PTTH Chu Văn An nơi Bác Hồ 5 lần về thăm
Ảnh: HOÀNG LONG
Ngay khi nước nhà vừa giành được độc lập, Bác Hồ đã quan tâm tới việc chống nạn mù chữ và nâng cao trình độ văn hóa cho nhân dân. Bác đã kêu gọi toàn dân tham gia vào mặt trận diệt dốt. Gần chục vạn giáo viên bình dân học vụ và hàng triệu đồng bào theo lời Bác quyết tâm đẩy lùi giặc dốt. Ông Vương Kiêm Toàn - Nguyên giám đốc Nha Bình dân học vụ kể lại những kỷ niệm của mình trong Hồi ký tháng 7-1984: Để chuẩn bị triển khai chiến dịch chống nạn mù chữ do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xướng, Nha Bình dân học vụ đã tổ chức lớp huấn luyện đầu tiên đào tạo cán bộ phụ trách Bình dân học vụ các tỉnh Bắc Bộ. Lớp huấn luyện này vinh dự được mang tên “Nhóm huấn luyện Hồ Chí Minh” và rất vui mừng được đón Bác đến dự lễ khai giảng tại Hà Nội, vào sáng 8-10-1945”.
Để đẩy mạnh phong trào chống nạn thất học ở Thủ đô, ngày 12-5-1946, Bình dân học vụ Hà Nội đã tổ chức một cuộc mít-tinh lớn tại Quảng trường Nhà hát thành phố để cổ động phong trào “Toàn thành diệt dốt”. Hàng trăm vạn người, đủ các tầng lớp nhân dân nội, ngoại thành tới dự lễ khai mạc, khuyến khích mọi người giúp sức diệt cho hết giặc dốt... Mặc dù, việc nước bộn bề, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian theo dõi sát sao và động viên kịp thời phong trào diệt dốt. Có lần, Nha Bình dân học vụ gửi tới Bác Hồ cuốn “Phương pháp và cách thức dạy vỡ lòng chữ quốc ngữ”. Bác xem rồi tự viết vào đầu cuốn sách: “Anh chị em giáo viên Bình dân học vụ cố gắng đọc kỹ sách này, rồi tận tâm dạy bảo đồng bào thất học, làm cho nạn mù chữ chóng hết. Thế là làm tròn nhiệm vụ thiêng liêng của mình đối với Tổ quốc”.
Chiến dịch diệt giặc dốt lần thứ nhất đã gặt hái được những thành công nhất định. Chỉ trong một thời gian ngắn, trên khắp mọi miền tổ quốc đã có tới gần 3 triệu người thoát nạn mù chữ... Kế đó, chiến dịch diệt giặc dốt lần thứ hai (1948-1950) cũng nhận được những kết quả ngoài mong đợi: Hơn 10 triệu đồng bào ta đã thoát nạn mù chữ. Nhận được tin vui này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị Chính phủ thưởng Huân chương Kháng chiến cho Nha Bình dân học vụ. Ngày 24-1-1951, Bác Hồ gửi thư khen ngợi Nha Bình dân học vụ, trong thư có đoạn: “Tôi rất sung sướng khi nhận được thư của cụ già 80, 90 tuổi ở các nơi và các cháu nhi đồng 7, 8 tuổi ở các miền ngược, báo cho tôi biết rằng các cụ, các cháu đã biết đọc, biết viết. Tôi rất cảm động khi được biết rằng 99% những đồng bào không may bị giặc Pháp giam cầm ở Côn Lôn, ở các khám cũng không vì cực khổ khó khăn mà nản lòng, cũng thi đua dạy bảo nhau học và cũng đã thoát nạn mù chữ. Những thành tích ấy đều do tinh thần yêu nước mà ra”.
Sự quan tâm của Bác Hồ với việc “Diệt giặc dốt”, đã góp phần nhân lên quyết tâm nơi những người lãnh đạo chịu trách nhiệm thực hiện triển khai phong trào Bình dân học vụ. Thực hiện lời dạy của Hồ Chủ tịch, cuối năm 1958, tất cả các tỉnh, thành miền Bắc (trừ miền núi) đã căn bản hoàn thành thanh toán nạn mù chữ... Quan tâm đến việc diệt dốt, Bác đã 13 lần đến thăm các lớp Bình dân học vụ và Bổ túc văn hóa ở các khu lao động, đường phố và nhà máy. Ba trường phổ thông được Bác đến thăm là Chu Văn An, Trưng Vương, Nguyễn Trãi. Trong đó, trường Chu Văn An được Bác đến thăm 5 lần...
65 năm qua đi, nhìn lại những thành tựu mà phong trào “Bình dân học vụ” đã đạt được, ta càng thêm tự hào về một thời, cái đói, cái nghèo bủa vây, nhưng con người Việt Nam vẫn quyết tâm diệt cho kỳ được giặc dốt như Bác Hồ mong ước.
Nguyễn Quốc Việt
|