(Petrotimes) - Dân số nước ta hiện nay đã gần 87 triệu người. Ở thủ đô Hà Nội, mấy năm qua, do việc nhập hộ khẩu và tạm trú dễ dàng hơn trước, lại là nơi làm ăn, sinh sống thuận lợi hơn bất cứ địa phương nào nên số người nhập cư ngày càng gia tăng, góp phần dẫn đến quá tải về nhiều phương diện âu cũng là điều dễ hiểu, khó tránh.
Một bộ phận không nhỏ người dân cứ thiếu ý thức để gây hệ lụy, rồi lại phàn nàn hiện trạng do chính mình đóng góp gây nên, rõ ràng là sự vô lý không thể chấp nhận.
Một trong những quá tải thấy rõ nhất, luôn khiến các nhà quản lý phải đau đầu trăn trở, tìm mọi cách khắc phục là giao thông đô thị, trong đó nổi cộm nhất, gây bức xúc cho người dân nhất chính là nạn tắc đường từ nhiều năm nay, không có chiều hướng thuyên giảm mà ngày càng gia tăng trầm trọng, mặc dù các cơ quan chức năng đã luôn gắng sức hết mình để khắc phục.
Khỏi phải nói lại nhiều vấn nạn này vì chúng ta đã luôn đề cập trên mọi phương tiện truyền thông. Ở đây chỉ xin nói một điều chưa được chúng ta quan tâm đúng mức cần thiết. Đó là việc giáo dục ý thức chấp hành mọi quy định (tức là luật trong đời sống cộng đồng).
Chúng ta đã rất biết việc này vẫn luôn tuyên truyền, nhắc nhở ở mọi nơi. Nhưng như vậy không thể đủ mà đi kèm, phải là những biện pháp mạnh để đủ sức răn đe. Ta đã xuất phát từ một quan điểm rất đúng đắn là “phòng hơn chữa”, nhưng lại không thấy rằng: phòng không chỉ là tuyên truyền, giáo dục mà còn là sự trừng phạt nặng kẻ cố tình vi phạm pháp luật.
Chính biện pháp sau mới có hiệu quả hơn, nhất là ở nơi trình độ dân trí nói chung chưa cao như ở nước ta (Cần thấy một sự thật: ở đâu dân trí thấp, ở đó ý thức tự giác chấp hành mọi quy định của người dân không cao). Hãy nhìn sang những nước gần với ta như Thái Lan, Malaysia, Singapore chứ không so với những quốc gia văn minh khác. Thủ đô của họ rất quy củ, cảnh sát luôn xử lý rất nặng mọi vi phạm. Chỉ cần ai vứt mẩu thuốc lá hoặc giấy lộn hay bất cứ vật gì là rác ra đường, lập tức bị phạt vi cảnh. Còn lái xe mà vô ý chạy quá tốc độ, vượt đèn đỏ hoặc dừng, đỗ sai quy định bị xử lý rất nặng, thông thường là tước quyền sử dụng xe, kèm khoản tiền rất lớn gấp hàng chục lần ở ta chứ không chỉ vài trăm ngàn, rồi cho đi. Người ta xử lý chế tài như vậy từ rất lâu nay, nên đã rèn cho người dân cái nếp quen với sự chấp hành nghiêm túc.
Khi đã quen sẽ trở nên có ý thức một cách tự giác, tức là phản xạ rất tự nhiên trước mọi điều bị cấm kỵ. Còn ở ta thì sao? Vì chưa bao giờ thật mạnh tay và không duy trì thành hệ thống chế tài “thép” nên người ta nhờn, luôn đối phó với luật, chứ kém tự giác chấp hành. Cứ không có CSGT là sẵn sàng ngang nhiên vi phạm. Rất đáng nói là trong số những người cố ý phạm luật, có cả cán bộ, viên chức Nhà nước – những đối tượng lẽ ra phải gương mẫu chấp hành nghiêm túc.
Vậy nên cái gọi là ý thức không thể bỗng dưng có nếu không được nhắc nhở, giáo dục thường xuyên, trong đó rất cần việc gia tăng hình thức phạt nặng. Phải như vậy, việc giáo dục mới có hiệu quả, ý thức con người mới được duy trì thường xuyên. Xin hãy hình dung: dẫu sau này, chúng ta có làm tất cả để cải thiện tình hình trong lĩnh vực giao thông (phát triển hạ tầng kỹ thuật, tăng quỹ đất giành cho giao thông lên đến 20%, rồi làm đường ngầm, đường tầng…) mà ý thức người tham gia giao thông vẫn kém như hiện nay thì tai nạn vẫn cứ xảy ra, có khi còn khốc liệt hơn vì khi ấy người ta sẽ chủ quan hơn.
Trong khi các cơ quan chức năng phải cố gắng hết mình, một bộ phận không nhỏ người dân cứ thiếu ý thức để gây hệ lụy, rồi lại phàn nàn hiện trạng do chính mình đóng góp gây nên, rõ ràng là sự vô lý không thể chấp nhận. Và cần nhanh chóng khắc phục tình trạng này với việc rèn giũa ý thức người dân bằng mọi cách như đã nói.
Sau kỳ họp Quốc Hội diễn ra năm ngoái, toàn dân đang đặt trọn niềm tin, kỳ vọng vào những quyết sách sáng suốt, khả thi ở nhiều lĩnh vực, trong đó rất nên bố sung, thay đổi một số điều luật theo hướng gia tăng mức độ xử phạt. Chỉ có như vậy mới hy vọng người dân nâng cao ý thức chấp hành mọi quy định của Nhà nước, trong đó có việc lập lại kỷ cương trong giao thông – lĩnh vực khiến tất thảy mọi người bức xúc nhất hiện nay.
Ninh Bình