CafeF

Những ngày này, mặc dù muối kết tinh đã dày nhưng người dân nhiều nơi vẫn chưa thu hoạch. Khó khăn lắm chúng tôi mới gặp được một lão nông Nguyễn Xuân Hay, 67 tuổi, trú tại thôn Phú Thọ 2, xã Ninh Diêm, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa đang trên ruộng muối. Ông được hợp tác xã 1.5 giao 3 ha muối, cùng với 18 xã viên khác cùng làm, với chỉ tiêu hơn 300 tấn và phải nộp lại hợp tác xã 30% số tiền bán muối.

Ông Hay cho biết, năm 2009, giá muối 1.500đồng/kg nhưng chỉ thu được 45 tấn. Năm 2010, chưa biết được bao nhiêu tấn nhưng giá muối chỉ còn có 350 đồng/kg. 18 người thu muối trong ba ngày được năm tấn, bán được 1,8 triệu đồng. Nộp hợp tác xã hơn 500 ngàn, chỉ còn 1,3 triệu chia đều cho 18 công trong năm ngày, mỗi công của người làm muối chỉ được hơn 10 ngàn đồng.

Muối ế

Ông Trương Công Hiếu, chủ nhiệm hợp tác xã 1.5 cho biết, giá muối hiện nay thấp nhất trong vòng bốn năm nay. Người dân làm muối mà mắc nợ. Nhiều xã viên thuê người làm muối với giá 70-80 ngàn đồng/ngày nhưng tiền bán muối thu được chỉ vài ba chục ngàn, nên lỗ nặng. Muối rớt giá, diêm dân cũng không muốn thu hoạch vì càng thu hoạch càng lỗ.

Bà Trương Thị Chiều, phó chủ tịch UBND xã Ninh Diêm cho biết, nghề muối đã tạo nên tên làng, tên đất nhưng hiện nay dân không thể sống được bằng nghề. Thanh niên trong xã lớn lên đi làm công nhân công nghiệp chứ ít ai chịu theo nghề. Xã viên hợp tác xã chủ yếu là người già.

Tại tỉnh Bến Tre, hàng ngàn gia đình diêm dân ở huyện Ba Tri đang phải ôm hàng chục ngàn tấn muối vì không có người mua, dù giá đã xuống đến mức thấp kỷ lục. Trời nắng như đổ lửa trên cánh đồng muối rộng hơn 720 ha của xã Bảo Thạnh, ông Phan Văn Mười, chủ ruộng muối rộng 10.000m2 ở ấp 9 ngừng cào muối, đưa ống tay áo quệt mồ hôi ròng ròng trên mặt, cười như mếu: “Gần tháng nay giá muối ở mức 26.000 đồng/giạ (650 đồng/kg) mà kêu mỏi miệng không có người mua. Đói tới nơi”.

Chỉ trong buổi sáng 3.3.2010, vợ chồng ông Mười thu hoạch hơn 200 giạ muối thuê người gánh vào đổ đống trên bờ ruộng, nhưng chẳng thấy thương lái nào hỏi mua. Cạnh đống muối vừa thu hoạch là đống muối to như trái núi, ước chừng 500 giạ còn tồn đọng từ đợt trước.

Khắp cánh đồng muối của xã Bảo Thạnh, nơi nào cũng thấy muối đổ đống trên bờ ruộng. Ông Nguyễn Văn Bình, chủ 1,5 ha ruộng muối ở ấp 4 cho biết, với giá bán 26.000 đồng/giạ, diêm dân coi như trắng tay.

“Năm trước mùa này, ghe mua muối đậu kín sông, giá muối có lúc lên đến 70.000 đồng/giạ. Năm nay chẳng thấy ai mua. Muối ế, diêm dân bấn loạn, bởi đâu có thể ăn muối trừ cơm”, ông Bình than thở.

Khổ vì muối nhập

Theo ông Mai Văn Trí, cán bộ phụ trách diêm nghiệp của phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Ba Tri, toàn huyện đang có 972 ha đất làm muối ở các xã Bảo Thạnh, Bảo Thuận, An Thủy, Tân Thủy. Sản lượng hàng năm khoảng 45.000 tấn, trong đó Bảo Thạnh là xã có diện tích và sản lượng nhiều nhất.

“Sau đợt thiệt hại do áp thấp nhiệt đới hồi đầu năm, đến nay diêm dân trong huyện đã thu hoạch được gần 13.000 tấn muối nhưng chỉ bán được chưa đầy 10%", ông nói.

Theo diêm dân Ba Tri, để nghề làm muối sống được thì giá bán muối tối thiểu phải từ 40.000 đồng/giạ trở lên (1.000 đồng/kg) và phải có nhiều kênh tiêu thụ ổn định. Nhưng điều đó… khó hơn lên trời, bởi hiện nay hạt muối Ba Tri không gõ được cửa các nhà máy chế biến.

Ông Trần Quốc Khánh, phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Ba Tri, cho biết muối Ba Tri không bán được cho các nhà máy chế biến muối trong vùng vì họ chê nhiều tạp chất, không đủ độ mặn nên không thu mua. Do vậy, muối vùng này chủ yếu bán cho nghề chế biến thủy hải sản, làm nước mắm nên giá cả và sức tiêu thụ không ổn định.

Lão nông Nguyễn Xuân Hay bùi ngùi: “Cả ba bốn đời nhà tui làm muối, bây giờ muối giá thấp quá, càng làm càng lỗ. Đã vậy, nhà nước còn cho nhập muối. Nhiều người đã chuyển nghề, nhưng tui gần 70 tuổi rồi, không làm thì biết làm nghề chi bây giờ”.

Bà Trương Thị Chiều, phó chủ tịch UBND xã Ninh Diêm (Ninh Hòa) cho biết “Muối là mặt hàng quan trọng, nhưng người dân chưa được ưu đãi gì nhiều. Vay vốn sản xuất khó khăn. Mấy năm nay, làm tôm thất bát, nhiều người chuyển sang làm muối. Bây giờ giá đang thấp mà nghe nói nhà nước cho nhập hàng trăm ngàn tấn muối thì diêm dân sống làm sao nổi. Nếu tình hình không cải thiện thì lượng hộ nghèo trong xã sẽ tăng”.

Ông Trần Quốc Khánh, phó trưởng phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Ba Tri cũng nhận định một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng muối ế là cho nhập muối.

Theo Thanh Yến – Hùng Anh
SGTT