AFP hôm 25-8 dẫn lời người phát ngôn cảnh sát quốc gia Phi-líp-pin A. Cru-dơ (A. Cruz) cho biết, đã có quyết định đình chỉ công tác của 4 sĩ quan cảnh sát chỉ đạo vụ tấn công chấm dứt cuộc khủng hoảng con tin làm 9 du khách Hồng Công (Trung Quốc) thiệt mạng hôm 23-8 ở thủ đô Ma-ni-la. 4 cảnh sát này là chỉ huy của đơn vị đặc nhiệm và Chiến thuật (SWAT), lực lượng chịu trách nhiệm giải cứu con tin.

Hôm 23-8, cựu thanh tra cảnh sát cấp cao Rô-lan-đô Men-đô-ra (Rolando Mendoza), người bị sa thải năm 2008 do bị tình nghi có liên quan đến một số vụ cướp giật, tống tiền và buôn ma túy, đã chiếm giữ một chiếc xe buýt tại thủ đô Ma-ni-la và giữ gần 30 hành khách, hầu hết là các du khách Hồng Công, làm con tin với yêu cầu được xóa bỏ cáo trạng và phục hồi chức vụ. Vụ khủng hoảng con tin sau đó đã kết thúc với cái chết của 9 du khách Hồng Công và thủ phạm. Trong vụ giải cứu nói trên, sau nhiều giờ thương lượng không đạt kết quả, cảnh sát đặc nhiệm Phi-líp-pin đã nổ súng về phía xe buýt có con tin và dùng búa tạ phá cửa kính để tìm cách đột kích vào xe nhưng không thành. Cuối cùng, cảnh sát ném lựu đạn hơi cay và bắn hạ thủ phạm, nhưng chỉ cứu sống được 4 con tin.

Người nhà nạn nhân khóc nức nở khi tới hiện trường vụ bắt cóc xe buýt. Ảnh: AFP.

Hôm sau, phát biểu trên truyền hình địa phương, Cảnh sát trưởng Ma-ni-la, ông Lê-ô-ca-đi-ô Xan-ti-a-gô (Leocadio Santiago) thừa nhận "có một số thiếu sót rõ ràng về nghiệp vụ, chiến thuật và thủ tục trong quá trình xử lý vụ này". Cảnh sát quốc gia Phi-líp-pin (PNP) cũng cho biết, nhóm hành động tham gia giải cứu đã không được chỉ đạo, đào tạo và trang bị đầy đủ. Giám đốc PNP Vơ-dô-xa (Verzosa) trong tuyên bố gửi cho báo giới thừa nhận “đã sai sót và thiếu chặt chẽ trong quá trình giám sát các sự kiện xảy ra”. Tuyên bố cũng liệt kê các yếu kém và cũng là những bài học của cảnh sát Phi-líp-pin trong xử lý vụ việc, đó là:  “Yếu kém trong quá trình đàm phán với kẻ bắt cóc”, “không đủ năng lực, kỹ năng trong lập kế hoạch tấn công, thiếu trang thiết bị”, “kiểm soát đám đông không đúng cách”, “đào tạo và chỉ đạo kém”, “không tuân thủ các thủ tục truyền thông trong tình huống bắt cóc con tin”.

Tổng thống Phi-líp-pin Bê-ni-nô A-ki-nô (Benigno Aquino) cũng thừa nhận vụ việc này đã cho thấy “những khuyết điểm" của lực lượng an ninh Phi-líp-pin, đồng thời tuyên bố sẽ điều tra toàn diện cuộc giải cứu con tin. Một trong những vấn đề Tổng thống nhấn mạnh là cách các phương tiện truyền thông vào cuộc. Kẻ bắt cóc được quyền nói trên sóng phát thanh và theo dõi trực tiếp truyền hình qua hệ thống ti-vi trên xe buýt, tạo điều kiện cho hắn đoán định được các chiến thuật của cảnh sát. Tuy nhiên, Tổng thống A-ki-nô nhấn mạnh, cảnh sát đã kiên nhẫn chờ đợi suốt 10 tiếng đồng hồ mới ra lệnh tấn công. Khi thấy thủ phạm lần lượt thả 9 con tin thì cảnh sát cho rằng có thể giải quyết bằng thương lượng. Trong khi đó, các chuyên gia chống khủng bố nhận định, cảnh sát Phi-líp-pin thiếu trang bị vũ khí và thiết bị liên lạc tối tân trong khi đối phương có súng M-16. Hơn nữa, thủ phạm bắt con tin từng được vinh danh là một trong 10 sĩ quan cảnh sát xuất sắc nhất Phi-líp-pin năm 1986.

Theo Bộ trưởng Nội vụ Rô-brê-đô (Robredo), cơ quan này đã thành lập một ủy ban điều tra chung với Bộ Tư pháp để làm rõ sự tình. Ủy ban điều tra sẽ xem xét thi thể các con tin bị sát hại để xem có ai bị chết do đạn của lực lượng giải cứu hay không. Ủy ban điều tra sẽ đề xuất giải pháp cho những thiếu sót của cảnh sát trong hoạt động giải cứu con tin. Việc này bao gồm sắm sửa trang thiết bị để cảnh sát xử lý tốt hơn với các vụ bắt cóc con tin trong tương lai. Họ cũng sẽ có buổi làm việc với báo chí để định hướng việc đưa tin trong các vụ giải cứu con tin. “Tôi đảm bảo rằng sau cuộc điều tra, cá nhân tôi sẽ gặp gỡ báo chí để thiết lập một quy tắc làm việc. Hoạt động đưa tin báo chí không bị cấm đoán nhưng nó cần phải được quản lý”, ông Rô-brê-đô tuyên bố.

Ngọc Hà