Tình hình khu vực Nam Á nói chung và quan hệ với hai nước láng giềng là Pa-ki-xtan và Trung Quốc đang làm cho Ấn Độ thực sự lo lắng. Dù là cường quốc hạt nhân, nhưng Pa-ki-xtan và Trung Quốc cũng là các quốc gia có vũ khí hạt nhân mạnh. Những năm qua, khu vực biên giới giữa Ấn Độ với Pa-ki-xtan và Trung Quốc luôn xảy ra các vụ tranh chấp, xung đột vũ trang.

Cả 3 cường quốc hạt nhân Pa-ki-xtan, Ấn Độ và Trung Quốc đang chuyển hướng đáng kể về chiến lược từ phòng thủ đơn thuần sang chủ động tiến hành chiến tranh để đối phó với mối đe dọa về an ninh từ bên ngoài. Đây cũng là nhân tố thúc đẩy cuộc chạy đua vũ trang ở cả khu vực và tất yếu làm cho tình hình trở  nên phức tạp.

Ngoài nhiệm vụ bảo vệ quốc phòng và an ninh trên toàn bộ lãnh thổ đất nước, quân đội Ấn Độ còn phải sẵn sàng đối phó hiệu quả với các thách thức tiềm tàng xuất phát từ Trung Quốc và Pa-ki-xtan; đối phó với cuộc chiến tranh phi đối xứng và chiến tranh sử dụng các loại vũ khí thế hệ thứ tư; tăng cường phạm vi chiến lược và hiệp đồng tác chiến giữa các quân binh chủng với khả năng cơ động cao, sức tấn công mạnh.

Vừa qua, Ấn Độ đã công bố tăng 4% ngân sách quốc phòng, lên mức 32 tỷ USD trong năm tài chính 2010-2011 để đẩy mạnh chương trình hiện đại hoá quốc phòng, nhằm đối phó hiệu quả những mối đe doạ an ninh thường xuyên trong phạm vi quốc gia và dọc khu vực biên giới. Đồng thời, nâng cấp khả năng phòng thủ phát triển công nghệ tên lửa tiên tiến, chế tạo các hệ thống vũ khí hiện đại và mua máy bay chiến đấu mới.

Gần đây, Ấn Độ cũng tăng cường mua các hệ thống vũ khí hiện đại và có khả năng sát thương lớn, trong đó dành 30 tỷ USD để mua xe tăng và máy bay chiến đấu. Niu Đê-li và Mát-xcơ-va đang đàm phán về hợp đồng mới trị giá hơn 3 tỷ USD liên quan tới việc Nga chuyển giao 42 máy bay chiến đấu SU-30MKI cho Ấn Độ. Không quân Ấn Độ hiện sở hữu khoảng 100 máy bay SU-30MKI, chủ yếu được bố trí ở các căn cứ không quân gần biên giới với Trung Quốc và Pa-ki-xtan. Trong 15 năm tới, Ấn Độ vẫn tiếp tục là khách hàng chính của Nga về các loại máy bay chiến đấu. Ấn Độ và Nga đang hợp tác nghiên cứu chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ 5.

Ấn Độ tăng mua vũ khí mới của Mỹ. Năm 2007, Ấn Độ mua tàu đổ bộ khổng lồ USS Trenton của Mỹ và đã được đặt lại tên là INS Jalashwa. Tàu này được trang bị 4 xuồng cơ giới đổ bộ và có thể chở được 1.000 quân cùng với các xe bọc thép, xe tăng, pháo, đạn dược và xe đổ bộ bánh xích.

Ngoài tăng cường kho vũ khí hạt nhân, Ấn Độ còn đẩy mạnh đầu tư mua và đóng mới các tàu ngầm, kể cả tàu ngầm mang đầu đạn hạt nhân. Hệ thống phòng không và không quân cũng gia tăng đáng kể cả về số lượng và chất lượng. Năm 2009, Ấn Độ hạ thủy tàu ngầm hạt nhân nội địa đầu tiên có khả năng mang tên lửa đạn đạo gắn đầu đạn hạt nhân. Ấn Độ còn có kế hoạch đóng 105 tàu chiến trong thập kỷ tới, trong đó 32 tàu chiến và tàu ngầm đang được đóng tại các xưởng đóng tàu trong nước và 75 chiếc gồm tàu sân bay, khu trục, tuần dương và đổ bộ, sẽ bắt đầu đóng trong 10 năm tới.

Theo Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO), Quân đội Ấn Độ đang phát triển hệ thống vũ khí mới có khả năng vô hiệu hóa các vệ tinh của đối phương hoạt động trong quỹ đạo gần trái đất và quỹ đạo địa tĩnh. Ấn Độ còn có kế hoạch phát triển công nghệ có thể được sử dụng để tiêu diệt vệ tinh đối phương nhằm bảo đảm an ninh vũ trụ và các vệ tinh của họ.

Ngày 7.2.2010, Ấn Độ thử thành công tên lửa Agni-III có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, sau đó tuyên bố tiếp tục thử một loại tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân mới có tầm bắn trên 5.000km. Tên lửa Agni-V đã hoàn chỉnh về mặt thiết kế và sẽ tiến hành thử nghiệm vào cuối năm 2010. Ấn Độ cũng đã có kế hoạch sẽ biên chế tên lửa BrahMos mới cho các lực lượng vũ trang. Tên lửa BrahMos Block-2 gần như không thể bị đánh chặn và có thể tiến công hiệu quả ngay cả các mục tiêu rất nhỏ trên mặt đất.

Ấn Độ còn tổ chức các cuộc diễn tập quy mô lớn. Tháng 2.2010, tại vùng biển ở Vịnh Ben-gan, Ấn Độ tổ chức cuộc diễn tập Hải quân chung mang tên “Milan 2010” nhằm đối phó với các mối đe dọa tấn công vùng biển. Tham gia diễn tập có Hải quân Ô-xtrây-li-a, Băng-la-đét, In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Mi- an-ma, Xin-ga-po, Xri Lan-ca, Thái Lan và 4 nước quan sát viên gồm Việt Nam, Bru-nây, Phi-líp-pin và Niu Di-lân. Ấn Độ triển khai 5 tàu tham gia, bao gồm tàu đổ bộ hạng nặng và xuồng tiến công cao tốc. Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Ấn Độ cũng triển khai các tàu và sỹ quan tham gia diễn tập. Cuộc diễn tập gồm nhiều khoa mục, trong đó có thao diễn trên biển và Hội thảo về trợ giúp nhân đạo và khắc phục thảm họa.

Không quân Ấn Độ cũng vừa tổ chức một cuộc diễn tập quy mô lớn mang tên “Vayu Shakti” tại tỉnh Pô-khran, bang Ra-gia-xthan, cách biên giới Pa-ki- xuất khoảng 100 km với sự tham gia của trên 106 máy bay chiến đấu các loại như Mirage 2000, Jaguar, Su-30 MKI, MiG-27, MiG-21, AN-32, MI-35, MI-17, IL-76. Không quân Ấn Độ đã thực hiện diễn tập cả trong điều kiện ban ngày và ban đêm, sử dụng bom, pháo, tên lửa để tiêu diệt các mục tiêu được giả định là các hệ thống ra-đa, xe tăng, các căn cứ của lực lượng khủng bố và các đoàn xe quân sự của đối phương. Ngoài ra, còn có các hoạt động tiếp dầu trên không, trinh sát, chỉ huy và cảnh báo sớm./.