(ĐVO) Theo đó chiến lược quốc phòng mới của Mỹ sẽ tập trung vào phát triển không quân và các phương tiện bay không người lái, chiến tranh mạng, thu nhỏ quy mô của lục quân và thủy quân lục chiến. Tiếp đó là chuyển đổi khu vực tập trung chiến lược từ châu Âu và Trung Đông sang châu Á- Thái Bình Dương.

Sau tuyên bố của Tổng thống Obama, các nước đồng minh của Mỹ tại châu Á cũng như các quốc gia khác phản ứng khá thận trọng trước chiến lược quốc phòng này. 

Phản ứng của Trung Quốc

Trung Quốc, quốc gia được cho là sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất đối với chiến lược quốc phòng mới của Mỹ vẫn chưa có nhiều phản ứng từ các quan chức chính phủ cho đến quân đội.

Ngay sau khi Mỹ công bố chiến lược quốc phòng mới, Tân Hoa Xã lập tức có bài viết với tiêu đề “Sự hiện diện của Mỹ tại châu Á có thể thúc đẩy sự ổn định trong khu vực nhưng cũng đe dọa hòa bình khu vực”.

Bài viết có đoạn, “Sự tăng cường hiện diện của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương sẽ giúp Bắc Kinh duy trì môi trường hòa bình, ổn định trong khu vực, điều đó có thể tạo điều kiện cho Trung Quốc rảnh tay tập trung phát triển kinh tế".

Tuy nhiên, Tân Hoa Xã cũng không quên cảnh báo: “Khi tăng cường sự hiện diện trong khu vực, Mỹ nên tránh các hành động chứng tỏ sức mạnh “cơ bắp” của mình, điều này chẳng những không giải quyết được các tranh chấp trong  khu vực mà còn làm phức tạp thêm tình hình”

Chưa hết, bài viết còn lên tiếng “dạy khôn” rằng “Hoa Kỳ nên học hỏi từ những kinh nghiệm đau đớn trong quá khứ, đóng góp vai trò xây dựng khu vực châu Á - Thái Bình Dương thay vì bất cẩn thực hiện chủ nghĩa quân phiệt.

Trên thế giới Mỹ là quốc gia có khả năng lớn nhất để đảm bảo hòa bình ổn định và cũng là quốc gia mạnh mẽ nhất để gây mất ổn định, với quyền lực lớn nên đi kèm với trách nhiệm, Mỹ cần hết sức thận trọng với sức mạnh quân sự của mình”

Báo chí Trung Quốc phản ứng khá tiêu cực trước chiến lược quốc phòng mới của Mỹ. Ảnh minh họa

Tiếp nối chuỗi bình luận cảnh báo sự tăng cường hiển diện của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương, Thời báo Hoàn Cầu có đoạn bình luận “Hoa Kỳ không thể ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc”. Tờ báo này còn kêu gọi quân đội tập trung phát triển các loại vũ khí tầm xa nhằm đối phó với Hải quân Mỹ.

Dù các tờ báo lớn của Trung Quốc phản ứng khá tiêu cực trước chiến lược quốc phòng mới của Mỹ, tuy nhiên các nhà phân tích, các chuyên gia quân sự, học giả lại có những nhìn nhận khá tích cực về vấn đề này.

Giáo sư Jin Canrong

Tiến sĩ Yuan Peng

Bà Bonnie Glaser

Tiến sĩ Sun Zhe

Giáo sư Jin Canrong, phó hiệu trưởng Trường nghiên cứu Quốc tế thuộc ĐH Nhân Dân Bắc Kinh nhận định: “Một quốc gia quân sự luôn tìm kiếm những điều tốt nhất nhưng cũng luôn chuẩn bị cho những điều tồi tệ nhất.

Chiến lược quốc phòng mới của Mỹ là không thực sự rõ ràng, ngay cả khi so sánh với mục tiêu và chiến lược của Trung Quốc cũng như tương lai của Triều Tiên”.

Tiến sĩ  Yuan Peng, người đứng đầu bộ phận Hoa Kỳ tại Viện nghiên cứu Quan hệ quốc tế Trung Quốc đương đại nhận xét: “Nó không có nghĩa rằng Hoa Kỳ đang cố gắng kiềm chế Trung Quốc, những gì họ làm là bảo hiểm cho sự rủi ro, nhưng họ vẫn hy vọng sẽ có mối quan hệ tích cực”.

Một số nhà phân tích chính trị tại Mỹ cũng đồng tình với quan điểm của hai chuyên gia người Trung Quốc nói trên. Denny Roy, một chuyên gia an ninh tại Trung tâm Đông Tây ở Hawaii nói. “Chiến lược quốc phòng mới của Mỹ nhấn mạnh đến các kịch bản bi quan nhất và nhất thiết phải có một chính sách để bảo hiểm cho những rủi ro này”

Bà Bonnie Glaser, một nhà nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược quốc tế CSIS tại Washington nhận định: “Trung Quốc sẽ không sai lầm khi kết luận những gì mà Hoa Kỳ đang làm có liên quan đến quá trình hiện đại hóa quân đội của mình. Nhưng sẽ là một sai lầm khi cho rằng Hoa Kỳ đang coi Trung Quốc là kẻ thù. Có những khu vực chúng tôi cạnh tranh và có những khu vực chúng tôi hợp tác với nhau. Điều quan trọng là ngăn chặn sự cạnh tranh chiến lược áp đảo sự hợp tác lẫn nhau”.

Tuy nhiên, một số học giả và nhà phân tích khác tại Trung Quốc tỏ ra khá lo lắng với chiến lược quốc phòng mới của Mỹ. Họ cho rằng, không có mối đe dọa ngay lập tức đối với Trung Quốc, nhưng điều này có thể thúc đẩy chiến tranh lạnh trong thời gian tới.

Giáo sư Yuan Wei tại ĐH Nhân Dân Bắc Kinh nhận định: “Nó sẽ làm hỏng sự tin tưởng lẫn nhau, nếu điều này đặt ra một mối đe dọa tiềm năng, nó có thể dẫn đến một vòng tròn luẩn quẩn và làm sâu sắc hơn những nhận định sai lầm.

Rất tự nhiên, người Trung Quốc luôn nghĩ rằng họ là một mục tiêu quan trọng, điều đó có thể dẫn đến việc hình thành một cuộc khủng hoảng tiềm năng”.

Sun Zhe, chuyên gia an ninh tại bộ phận Quan hệ Quốc tế của ĐH Thanh Hoa, Trung Quốc chia sẽ lo lắng: “Trong khi đối mặt với vị thế mới của Washington, Trung Quốc có thể đã không có sự lựa chọn, nhưng Trung Quốc sẽ tiến hành bảo hiểm rủi ro cho mình.

Chúng tôi sẽ không phàn nàn về chính sách mới của Mỹ, nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường sức mạnh  quân sự, tôi lo ngại sự leo thang của cuộc chạy đua vũ trang điều đó sẽ hình thành một cuộc khủng hoảng tiềm năng”

Ông Sun Zhe nhận định rằng, tâm điểm của cuộc khủng hoảng tiềm năng tại châu Á sẽ là Biển Đông. Ông cho rằng sở dĩ Washington nghiêng hẳn về châu Á là lo ngại sự lớn mạnh của quân đội Trung Quốc.

Còn Giáo sư Jin Canrong cho biết: “Chiến lược mới của Mỹ là một bước tiến trong cùng một hướng, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cần chuẩn bị tâm lý cho điều này, họ (lãnh đạo Trung Quốc) không nên giận và cũng không nên quá lo lắng.

Tuy nhiên, Giáo sư Jin cho rằng chiến lược quốc phòng mới của Mỹ sẽ là một cái cớ để quân đội yêu cầu nhiều ngân sách quốc phòng hơn.

Đằng sau chiến lược "thắng - hòa" của Mỹ:

>> Quan hệ Mỹ - Trung sẽ theo kiểu 'ăn miếng, trả miếng'
>> Dồn lực cho hai điểm nóng
>> Quân sự chi phối đối ngoại
>> Dồn lực cho hai điểm nóng
>> Mỹ cắt giảm 'cục nợ' ở châu Âu