Đọc sách có trách nhiệm - Phải học

Đó là khẳng định của TS Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty cổ phần sách Thái Hà - người được mệnh danh là "Tiến sĩ Văn hóa đọc". Vị Tiến sĩ tâm huyết với văn hóa đọc này đã dành thời gian thẳng thắn chia sẻ những suy nghĩ của ông về văn hóa đọc.

PV: Thưa ông, có một thực tế là rất nhiều người đang lo ngại về văn hóa đọc hiện nay. Ý kiến của ông về vấn đề này ra sao?

Tôi nghĩ những lo lắng đó có cơ sở, nhưng nếu nói là xuống cấp một cách nghiêm trọng thì chưa đến mức như vậy. Năm vừa rồi, số lượng sách chúng ta xuất bản đạt số lượng hơn 25.700 đầu sách với gần 278 triệu bản. Nhưng theo một thống kê mới đây, trung bình mỗi năm, mỗi người Việt Nam chỉ mua 3,3 cuốn sách, đọc 2,8 cuốn (trong đó 80% là sách giáo khoa). Con số này hơi ít.

Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng

Đa phần người dân Việt Nam chỉ đọc sách giáo khoa, chứ ít đọc sách tham khảo. Nếu chúng ta chỉ đọc sách giáo khoa mà không đọc sách tham khảo thì giống như người có chuyên môn nhưng lại thiếu những kỹ năng để vững vàng trong cuộc sống. Chính vì vậy, việc tăng cường văn hóa đọc là cần thiết. Tôi không nghĩ văn hóa đọc của chúng ta ở mức báo động đâu, chúng ta chỉ cần tăng cường biện pháp hữu hiệu, cần có sự tổng lực để đưa văn hóa đọc của chúng ta bước sang một trang mới. Tôi nghĩ chúng ta trước đây đã phát động phong trào tập thể dục buổi sáng, còn bây giờ thay vào đó là phát động phong trào toàn dân đọc sách.

PV: Vừa rồi ông đưa ra một thông tin là trong một năm trung bình mỗi người đọc chưa đầy 3 cuốn sách. Điều này thật đáng suy nghĩ với những con số đáng chú ý: 82% người không có kỹ năng đọc sách, 91% người có vấn đề về tập trung. Những con số này trên cơ sở tổng kết của riêng ông?

Trong năm 2010, tôi có 50 buổi nói chuyện với các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và các trường đại học. Như vậy là trung bình mỗi tuần tôi có một buổi nói chuyện. Có những nhóm vài chục người, nhưng có buổi hơn 1.000 sinh viên đến nghe. Qua những buổi nói chuyện đó, chúng tôi có phỏng vấn, điều tra của mình và có được kết quả như chị vừa nêu. Đó là kết quả của những cuộc điều tra bỏ túi. Tôi chỉ mong những kết quả này là sai, vì nếu nó đúng như vậy trên toàn quốc thì quả thật thì chúng ta cần phải suy nghĩ.

PV: Ông cũng đã tổng kết 10 sai lầm khi đọc sách?

Tôi cho rằng người dân nước ta nói chung và các bạn trẻ bây giờ nói riêng, khi đọc sách vấp phải những sai lầm cơ bản sau đây: 10 sai lầm khi đọc theo tổng kết của tôi là: 1 - Chậm và kỹ; 2 - Từng từ; 3 - Thành chữ; 4 - Phải hiểu hết 100% nội dung; 5 - Phải nhớ hết 100% nội dung đọc; 6 - Đọc ngược lại; 7- Tìm hiểu kỹ vấn đề chưa hiểu rồi mới đọc tiếp; 8 - Không ghi chú, không gạch chân; 9 - Động cơ đọc không liên quan đến tốc độ; 10 - Không thể tăng tốc độ đọc. Sai lầm này kéo đến tình trạng là chúng ta đọc sách chậm.

Tốc độc đọc là từ 200 đến 240 từ một phút. Điều đó có nghĩa là nếu chúng ta đọc ở tốc độ trung bình thì 1 phút chúng ta đọc được một trang sách. Nhưng chúng ta phải học để tăng tốc độ đọc lên sao cho mỗi phút đọc được 4-5 trang sách.

Bạn đọc tại Ngày hội đọc sách

Thời đại của chúng ta là thời đại của công nghệ thông tin thì chúng ta phải tăng tốc độ đọc. Bạn phải thấy có trách nhiệm trong việc đọc. Bạn phải thay đổi thói quen trong việc đọc sách, tập trung vào việc đọc sách. Đọc lướt từ trên xuống dưới, đọc từng câu, tóm lấy những từ khóa, từng đoạn đọc ý. Khi đọc thì trang lại nội dung quan trọng nhất của trang sách đó. Nếu không ghi chép thì đã quên.

PV: Những điều này có liên quan đến kỹ thuật đọc sách siêu tốc mà ông quảng bá?

Đây là kỹ thuật đọc sách hiện rất phổ biến ở nhiều nước. Tôi chỉ là người học và muốn truyền đạt lại cho các bạn. Trên thế giới có những khóa đào tạo này trong khoảng 1 tuần. Sau một tuần thì bạn có thể tăng tốc độ đọc lên. Họ có cả những phần mềm để dạy việc đọc sách.

PV: Quan điểm của ông là phải tặng sách để kích thích việc đọc?

Từ ba năm trở lại đây, cứ vào ngày 23/4, công ty chúng tôi dành 1.000 cuốn sách tặng bạn đọc. Đôi khi chỉ có một giây phút nào đó được kích thích thì có thể cuộc đời bạn sẽ thay đổi. Có những bạn được chúng tôi tặng sách thì thấy cuốn sách đó hay quá, thấy trân trọng cuốn sách đó và thay đổi thói quen đọc sách. Mỗi người được nhận sách sẽ nhận thông điệp của chúng tôi bạn hãy đọc sách, hãy nhận tri thức đi. Có một thứ tài sản duy nhất trên thế gian này bạn cho đi mà không không bao giờ mất đi, đó là sách.

Người Việt Nam hiếu học và thích đọc sách. Đó là  truyền thống từ lâu đời. Bây giờ tôi chỉ cần những người có trách nhiệm hoặc tất cả chúng ta được khơi gợi thêm một điểm nhấn, một điểm nút để bùng thành một phong trào. Tôi tin sau ngày 23/4 này tình hình đọc sách sẽ tăng đột biến ngay trong năm nay.

PV: Xin cảm ơn ông./.