QĐND - Tập thơ Qua miền tâm thức của Trần Đông nói về Tổ quốc, quê hương (Quảng Ngãi), tình yêu, cuộc sống mà anh đã từng trải suốt 50 năm, qua hai cuộc kháng chiến ác liệt trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ.
Thơ anh dần đi Qua miền tâm thức lặng lẽ trong tôi… Nhiều bài như dồn nén sau hơn hai mươi năm xa quê, đến ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng, tác giả viết liền một mạch 15 bài thơ về mẹ, cha, về quê hương, cây cầu, dòng suối, tuổi thơ… Qua miền tâm thức toát lên tính chân thật, bình dị, mộc mạc của tác giả. Tuy có phần thô ráp, thiếu sự trau chuốt về ngôn từ nhưng tác giả viết ngắn gọn, thơ như nói - nói thành thơ.
Trần Đông viết bài thơ về Mẹ:
Tiếng chày thình thịch /Đau buốt tim ta /Tiếng chày vọng xa /Mẹ ta hiện về.
“Tiếng chày thình thịch”, âm thanh xao động trái tim ta! Đi từ tâm thức đến tâm linh, “thình thịch” - tiếng chày mẹ ta thường giã gạo về khuya đã in đậm dấu ấn tuổi thơ.
Hay bài thơ viết về Cha:
Tay chai sần lát cuốc /Chân nứt nẻ luống cày /Ngày ngày cha vất vả /Ngon lạ dành cho con.
Hay bài thơ Bữa cơm quê:
Miếng ngon nhường ông /ông cho lũ trẻ /Cả nhà vui vẻ /Ngon bữa cơm quê.
Tôi đọc đi đọc lại nhiều lần hai bài thơ Bữa cơm lính và Gia đình lính, thích quá đến thuộc lòng. Tình yêu giữa hai người lính, thông qua bữa cơm lính, họ đã thành vợ thành chồng. Có người không tin, có người hoài nghi cho là hời hợt quá, dễ dãi quá… Nhưng với tôi, tôi tin:
Bữa cơm nên vợ nên chồng /ông Tơ – bà Nguyệt chỉ hồng khéo se /Phải chăng số kiếp tiền duyên /Hay là cơm lính diệu huyền đó chăng?
Theo tôi, không có ông Tơ – bà Nguyệt nào se duyên cả mà chính hoàn cảnh, không gian, thời gian… Qua bữa cơm lính đạm bạc, chân thành, hai trái tim khao khát yêu, khao khát sống gặp nhau: Cô gái văn công quân đội và chàng trai nhà giáo mặc áo lính đã nên vợ thành chồng, hạnh phúc bền lâu.
Bài Gia đình lính, tác giả viết:
Chồng lính vợ lính /Gia tài đơn sơ /Bốn đứa con thơ /Bốn bàn tay trắng /Dầm mưa dãi nắng /Tần tảo nuôi con.
Vâng, vật chất tuy thiếu, khó khăn vất vả, họ đã vượt qua mọi thử thách để giữ vững hạnh phúc gia đình.
Toàn tập thơ, tác giả đưa người đọc từ ý thức đến nhận thức, từ tâm thức đến tâm linh, từ đất liền ra hải đảo. Hãy đọc bài Biển và Đảo:
Đây Trường Sa /Kia Hoàng Sa /Quần đảo thiêng /Trùng trùng biển sóng /Xây bao đời máu thịt ông cha…
Cho ta hôn Người /Biển đảo, thềm lục địa quê hương /Muôn đời là máu thịt Việt Nam.
Chỉ có trái tim người lính Hải quân, yêu tha thiết biển - đảo mới bật ra tiếng nói của lòng mình, như đang nói với cha mẹ vậy.
Người viết giới thiệu tập thơ Qua miền tâm thức xin tặng tác giả hai câu thơ từ trái tim mình:
Em như chim nhỏ trong vườn mộng /Bay khắp nhân gian lượm bụi vàng.
Nghệ sĩ, nhà giáo Trần Biên