>> Vụ kiện Vedan: Chính quyền xã Phước Thái từ chối xác nhận hồ sơ
>> Vedan xin tăng tiền hỗ trợ lên 130 tỷ đồng
>> Vụ kiện Vedan, Bộ trưởng TN-MT quyết định: Đóng án phí cho dân!

Ngày 30/7, tổ luật sư tỉnh Đồng Nai do luật sư Trương Tiến Dũng làm tổ trưởng đã về ba ấp 1A, 1B, 1C xã Phước Thái, Long Thành, Đồng Nai để hướng dẫn các thủ tục pháp lý giúp nông dân khởi kiện công ty Vedan. Ngay từ sáng sớm, hàng trăm hộ dân xã Phước Thái đã có mặt tại trụ sở các ấp chờ luật sư. 

Giao phó cho luật sư

Phước Thái là địa phương có nhà máy Vedan đóng chân, nên đây cũng là xã có đông hộ dân bị thiệt hại trực tiếp, từ đánh bắt đến nuôi trồng thủy sản, sản xuất nông nghiệp suốt hơn 14 năm qua. Chính vì vậy mà tại xã này, đoàn luật sư đã phân công hơn 10 luật sư thuộc 8 văn phòng chia nhau túc trực tại ba ấp để giúp dân.

Tại điểm Trường tiểu học Phước Thái, luật sư Trương Tiến Dũng, giải thích cặn kẽ với nông dân ấp 1B cách củng cố chứng cứ, như tập trung hóa đơn chứng từ mua con giống, thức ăn, xác nhận diện tích mặt đất, mặt nước nuôi trồng thủy sản hợp pháp... Luật sư Dũng cũng yêu cầu nông dân liệt kê thời điểm nuôi trồng, đánh bắt trên sông Thị Vải để thống kê thu nhập trước và sau khi Vedan gây ô nhiễm, nhằm có sự so sánh, bổ sung vào hồ sơ kiện… Dù đã được hướng dẫn tỉ mỉ, nhưng hầu hết nông dân đều không hiểu cách tính thiệt hại, mù mờ chuyện thu thập chứng cứ, và cuối cùng thì tất cả đều chung một yêu cầu là... nhờ luật sư viết đơn!

Còn ở trụ sở ấp 1A, luật sư Nguyễn Văn Hậu, dù đã mất khá nhiều thời gian để giải thích, nhưng các hộ thiệt hại vẫn... lắc đầu. Ấp 1A là nơi tọa lạc trụ sở nhà máy Vedan. Nông dân bị thiệt hại ở ấp này hầu hết là hộ nghèo, làm nghề đánh bắt hải sản trên sông Thị Vải. Chính vì vậy mà khi nghe luật sư yêu cầu thu thập chứng cứ chứng minh thiệt hại, nhiều người thể hiện sự thất vọng. Chính ông Tô Văn Nghĩa, nguyên Bí thư chi bộ xã Phước Thái giãy nảy “luật sư cứ nói chung chung thì khó quá! Đề nghị luật sư phân theo nhóm ngành nghề bị thiệt hại để tư vấn cho dân dễ lĩnh hội”.

Các luật sư giúp dân tính toán thiệt hại, viết đơn khởi kiện. Ảnh: Hà Linh

Chính quyền vẫn… trù trừ

Tại thời điểm này, khi đoàn luật sư tỉnh Đồng Nai về từng ấp để giúp dân khởi kiện, thì chính quyền xã Phước Thái vẫn còn... lấn cấn. Đến sáng 30/7, các hộ dân đã hoàn tất hồ sơ khởi kiện nhưng vẫn bị xã từ chối xác nhận. Cùng đi với đoàn luật sư đến tư vấn cho dân tại ấp 1A, một đại diện hội nông dân xã này phát biểu rất hùng hồn: Bà con nào muốn kiện thì cứ kiện, còn ai muốn thương lượng thì thương lượng. Chúng tôi không cấm bà con khởi kiện, nhưng cũng không khuyến khích bà con làm đơn kiện!”.

Kiểu nước đôi này đã gây bức xúc cho nhiều người. Bà Lê Thị Bé ấm ức: Đã kiện thì không thương lượng nữa. Hội nông dân là người đại diện cho dân, lại đứng “hàng hai”, làm chúng tôi khổ thêm.

Luật sư Trương Tiến Dũng khẳng định: Đến thời điểm này thì không thể thương lượng. Nếu có thương lượng thì chuyện thương lượng phải do dân ủy quyền cho luật sư hay hội nông dân, và tất cả được giải quyết ở tòa án. Ông Dũng cũng chia sẻ chuyện cù cưa, trả giá của Vedan với thiệt hại của nông dân Đồng Nai: Tôi biết Vedan không dừng lại ở con số 60 tỷ mà sẽ còn tăng nữa. Đây là cách kéo dài thời gian chứ không phải thiện chí. Chúng tôi cũng đã hết tình, đành phải cùng nhau ra tòa.

Còn Luật sư Nguyễn Đức, Chủ tịch Hội Luật gia Đồng Nai: Cứ đi tới cùng công lý, thắng thua chưa bàn, nhưng cứ ra tòa, ít nhất cho có tiền lệ. Vì không phải một Vedan mà còn nhiều doanh nghiệp khác đang coi thường môi trường, coi rẻ cuộc sống người dân.