Đàn có tên Trung Thiện, thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo. Chưa rõ năm khởi dựng đàn Trung Thiện. Tuy nhiên, căn cứ vào một số hiện vật còn lưu giữ trong đàn, có thể khẳng định đàn này từng tồn tại ít nhất 1 thế kỷ. Kiến trúc của đàn vẫn còn nguyên vẹn các bộ vì, cột gỗ có niên đại 1923. Ngoài ra, chủ nhân của đàn còn lưu giữ được các đồ nghi trượng, 5 ấn kiếm, 1 ngai thờ, 2 bài vị, bộ câu đối, trang trí điêu khắc hình long phượng trên cốn cùng 19 bản sao sắc phong niên hiệu Minh Mệnh, Cảnh Hưng, Tự Đức. Hai câu đối ca ngợi chiến thắng Bạch Đằng (938): Danh tướng dực trùng hưng, thanh sử thiên thu lưu thắng tỉnh; Phúc thần long tự điển, Bạch Đằng vạn cổ chấn linh thanh với nét chữ bay bổng, do một người tên Chu Quang Trừng bái tiến đàn Trung Thiện từ năm 1903, cũng là một tài sản quý.

Kiếm và bài vị ở đàn Trung Thiện

Theo PGS.TSKH Nguyễn Hải Kế (Chủ nhiệm Khoa Lịch sử, ĐH KHXH-NV, Hà Nội), từ thời Lê Trung Hưng (thế kỷ 16) trở đi, tín ngưỡng lên đồng và Đạo giáo rất hưng thịnh, mà bằng chứng là sự ra đời của nhiều đàn thờ. Vùng đất Đại Từ (Hoàng Mai, Hà Nội) là một trong những trung tâm tín ngưỡng lớn vào đầu thế kỷ XX.

Đàn Trung Thiện là nơi tập hợp các đệ tử con nhang trong vùng phía Nam Hà Nội nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh. Đàn có diện tích 85 m2, chưa kể gần 1.000m2 diện tích ruộng. Bản khoán ước giao ruộng cho đàn Trung Thiện lập năm 1951 có ghi: “Đàn Trung Thiện, xã Đại Từ là nơi hội tụ những điểm tốt, phong tục thuần hậu, là nơi cúng dàng, gửi gắm lương duyên”, vì vậy, “các tín đồ trong giáp Tối Lạc Thiện đã đồng ý cúng dàng cho đàn Trung Thiện 3 thửa ruộng, diện tích 2 sào, 8 thước, nằm trên địa phận bản xã”. Với ý nghĩa như vậy, dù trên danh nghĩa là đàn thờ tư nhân, nhưng thực tế, đàn Trung Thiện không phải là tài sản của riêng cá nhân nào.

Anh Nguyễn Văn Thức (chuyên viên Cục Di sản, Bộ VH-TT-DL), một trong những chuyên gia tham gia khảo sát giá trị lịch sử của đàn Trung Thiện, cho biết: “Hiện tại chưa tìm thấy một điện thờ nào của gia đình mà có giá trị kiến trúc như đàn Trung Thiện”. 

Y.N