Đảo nhiệt thành phố

Đảo nhiệt hâm nóng thành phố

TTCT - Hiện tượng các thành phố ngày càng nóng hơn là điều dễ nhận thấy. Thường nhiệt độ ở đó cao hơn vùng thôn quê lân cận từ 2-4⁰C và gây cảm giác ngột ngạt.

Người ta phải điều chỉnh môi trường sinh hoạt bằng đủ loại máy điều hòa, máy thông gió nhưng vẫn phải sống trong bầu khí bị hâm nóng mà các nhà chuyên môn gọi là đảo nhiệt.

Đảo nhiệt hình thành khi bức xạ mặt trời bị các kiến trúc xây dựng, đường sá, vỉa hè... giữ lại thay vì được hấp thu vào đất, nước, cây cỏ hay được phản chiếu trở lại không gian để gió mang đi. Một lượng nhiệt không nhỏ khác do con người tạo ra từ máy móc sinh hoạt và văn phòng, động cơ xe cộ và nhà máy công nghiệp. Hình thái đảo nhiệt ở mỗi thành phố sẽ khác nhau tùy vào địa hình, địa vật và hoạt động của gió theo mỗi mùa. Thay đổi nhiệt độ giữa ngày và đêm ở mỗi thành phố cũng khác nhau tùy hình thái đảo nhiệt ở đó.

Ở các thành phố lớn, phần mái các công trình kiến trúc thường chiếm trên dưới 25%, các mặt bằng lộ thiên như vỉa hè, sân bãi, công viên khoảng 30-40%, còn lại là diện tích đường sá, phần lớn tráng nhựa. Mỗi loại chất liệu có hiệu suất phản chiếu tia nắng mặt trời (SR) khác nhau, từ đây người ta xác lập chỉ số phản chiếu (SRI) cho mỗi vật liệu. Các vật liệu đậm màu có SRI thấp, sáng màu có SRI cao hơn, nghĩa là phản chiếu mạnh làm thành phố mát hơn. Mặt nhựa đường có SRI = từ 0-6, tường bêtông có SRI = từ 19-32.

Nhiệt độ thành phố vào cuối buổi chiều

Hạ thấp nhiệt độ của đảo nhiệt sẽ giúp thành phố thân thiện hơn với môi trường, bảo đảm sức khỏe con người, giảm nhu cầu năng lượng, giảm phung phí nguồn nước.

Các biện pháp gồm gia tăng hệ thống mặt nước và cây xanh nhằm tạo các lá phổi giữa lòng đô thị; sử dụng đúng loại vật liệu xây dựng, trong đó ưu tiên dùng các chất liệu sáng màu cho mặt đường, vỉa hè và các mái kiến trúc; hạn chế sử dụng các loại phương tiện đi lại hay chuyên chở chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời đưa các nhà máy công nghiệp ra xa về cuối chiều gió chính thổi vào thành phố.

Do hình thái đảo nhiệt chịu ảnh hưởng rất lớn của mỗi dạng hình thành phố, nên việc quy hoạch đô thị mới cũng như cải tạo đô thị cũ cần được đưa lên hàng đầu, sao cho các luồng gió có thể ra vào thông thoáng và các lá phổi cây xanh nối được với nhau, một mặt hấp thu bức xạ thừa của các kiến trúc cao tầng, mặt khác tạo thành con sông gió ở tầm thấp mang nhiệt và thành phần ô nhiễm ra khỏi thành phố. Hiện nay, nhiều thành phố quyết định thay đường nhựa bằng bêtông, khuyến khích sử dụng vật liệu xây dựng sáng màu và hạn chế việc sơn xe màu đen.

HOÀNG XUÂN PHƯƠNG (Theo actionbioscience.org)

Giặt không dùng nước

Máy giặt Xeros Quy trình giặt

Tại New Orleans (Mỹ), vào giữa tháng 6-2009 Hãng Xeros giới thiệu loại máy giặt mỗi lần hoạt động chỉ tốn một ly nước và rất ít bột giặt. Các vết bẩn được hơi nước làm tan ra, sau đó được các mảnh nhựa hấp thụ.

Trước đây người ta đã biết đến kỹ thuật giặt khô dùng khí CO^₂ (hóa lỏng dưới áp suất lớn, trở thành loại dung môi rất mạnh hòa tan được chất bẩn) nhưng phí tổn quá cao.

Máy giặt khô của Xeros kết cấu đơn giản, nhu cầu nước chỉ bằng 2% giặt thường, tiết kiệm 2/3 điện lượng và áo quần có thể khô ngay. Các mảnh nhựa thay thế phần lớn bột giặt và được thu hồi để tái sử dụng ít ra 100 lần, nghĩa là sáu tháng mới phải nạp nhựa một lần.

H.X.P. (Theo CNET)

Nhà giá rẻ dành cho khu ổ chuột

Nhà có thể thay đổi theo ý khách hàng. Tường nhà rỗng bằng nhựa tái chế được đổ đầy bùn, mái nhà thiết kế để hứng, lọc nước thải sinh hoạt hay nước mưa và có thể mở lên cho thoáng. Nhà tắm có hố xí tự hoại với thùng chứa nước ở phía sau.

YẾN MINH (Theo Yanko)

Biodiesel từ bã cà phê

Tiến sĩ Misra ở Đại học Nevada (Hoa Kỳ) đã nghiên cứu sản xuất dầu diesel sinh học (biodiesel) bằng cách để khô bã cà phê qua đêm rồi rót vào đó một dung môi (hexane, ether, dichloromethane) để hút dầu ra. Phần dầu được khử hết acid béo tự do bằng chất kiềm, khử nước ở 1000C, pha thêm một lượng nhỏ methanol cùng chất xúc tác, khuấy đều rồi để nguội. Biodiesel nhẹ sẽ nổi lên trên, còn dưới đáy vật chứa là lớp glycerine.

Loại biodiesel này hơi lỏng, thơm mùi cà phê và có thể dùng chạy máy xe. Nhóm nghiên cứu thiết kế bộ thiết bị dùng cho gia đình và các nhà hàng với công suất 1 gallon biodiesel/ngày, dùng 19-26kg bã cà phê. Chi phí sản xuất: 1 USD cho mỗi gallon (3,78 lít). 

 H.X.P. (Theo The Economist)