Cầu thang là một bộ phận trong công trình kiến trúc để đi từ chỗ thấp đến chỗ cao hay ngược lại. Ở công trình nhiều tầng (hai tầng trở lên), cầu thang là lối giao thông từ tầng nọ lên/xuống tầng kia.

Như bình thường, cầu thang là một trục thẳng đứng, hay nói cách khác - thang là hệ thống giao thông trong công trình kiến trúc theo phương thẳng đứng. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng vậy; có đôi khi, một phần nào đó trong hệ thống giao thông thẳng đứng đó lại đứng lệch ra ngoài...

1. Công trình này có cấu trúc lệch tầng toàn nhà, khối trước và khối sau được nối với nhau bằng hệ thống cầu thang và giếng trời ở giữa. Giải pháp này đã tạo nên một không gian chuyển tiếp liên hoàn. Giếng trời liên tiếp kế bên tạo nên nhiều điểm nhìn thú vị cho khu vực "xương sống" này. Nhưng theo đúng cấu trúc thang lệch tầng như vậy, vế thang từ tầng lửng - nơi là không gian sinh hoạt chung - xuống tầng trệt lại rơi vào giữa nhà, cản trở giao thông và tầm nhìn từ sảnh vào khu vực bếp ở tầng trệt.

Hệ thống thang chính từ lầu 1 đi lên cạnh giếng trời

Vế thang từ trên nhìn xuống là một đường cong rất điệu	Vế thang từ tầng trệt lên lầu 1 là không gian sinh họat chung

Kiến trúc sư đã khéo léo đẩy vế thang này sang một bên, và thay vì một đường thẳng đơn giản như hệ thống chung, vế thang được "uốn" cong rất điệu, là điểm nhấn, định hướng cho phòng sinh hoạt chung phía trên. Nét duyên dáng này cũng thể hiện rất rõ trên mặt bằng khi nhìn từ trên xuống qua giếng trời.

2. Chủ nhà đã "chơi khó" với kiến trúc sư: trên mặt bằng tầng trệt (mặt bằng đất xây dựng) rộng chỉ 45m2, thiết kế phải đáp ứng rất nhiều yêu cầu. Thứ nhất là một không gian lớn để có thể cho thuê hoặc gia đình kinh doanh. Thứ hai, không gian này phải độc lập với khu vực ở - tách biệt về giao thông và có phòng vệ sinh riêng. Thứ ba, cũng không gian này, trong tương lai không xa có thể trở thành ga ra xe hơi thuận tiện.

Hệ thống thang chính nằm giữa nhà để tạo nên cơ cấu hai phòng hai đầu

Với diện tích đất, diện tích sàn các tầng "hẻo" như thế, nhưng kiến trúc sư đã mạnh dạn "chơi" hai thang. Thang tầng trệt lên tầng lầu 1 được đẩy về góc nhà để đạt được không gian lớn ở tầng trệt, đồng thời tận dụng luôn gầm thang này làm phòng vệ sinh riêng của phần cho thuê. Trên tầng lầu 1, cầu thang chính của toàn nhà được đẩy về giữa, kề ngay thang tầng trệt, như vậy vẫn đảm bảo thuận lợi giao thông và trở lại được cấu trúc hai phòng hai đầu.

3. Cũng như trường hợp kể trên, tầng trệt ngôi nhà ống với diện tích không lớn này phải kiêm thêm chức năng là ga ra xe hơi. Nếu cầu thang thông thường được bố trí ở giữa thì sẽ ngắt đôi tầng trệt, không đảm bảo chiều dài cho ga ra; cho dù thang có nép sang một bên thì vẫn bất tiện là muốn đến với thang phải đi qua khu vực để xe.

Cầu thang chính ngôi nhà chuyển sang phía bên

Kiến trúc sư đã lựa chọn giải pháp cho thang nép sát tường nhưng "ngắt đôi" ra. Vế thang từ tầng trệt lên tầng lầu 1 được đẩy ra ngoài để đón khách từ cửa, trong khi phần không gian và diện tích, kích thước còn lại vẫn đủ cho xe hơi ra vào thuận tiện. Từ lầu 1 trở lên, cũng vế thang dài chuyển về giữa nhà, nép sát tường, nới rộng sự liên thông lầu 1 (sinh hoạt chung và bếp - ăn). Nhưng vị trí trục thang chính từ lầu 1 lại được hoán đổi sang bên kia để có khoảng nghỉ và đạt hiệu quả thay đổi không gian.

Theo Hà Thành