QĐND - Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam tại tỉnh Ninh Thuận không phải mục đích cuối cùng trong chương trình hợp tác về năng lượng nguyên tử giữa Nga và Việt Nam, mà thực chất là sự khởi đầu cho việc phát triển ngành điện nguyên tử ở Việt Nam nói chung. Đó là lời khẳng định của ông Xéc-gây A.Bô-a-kin (Sergey A.Boyarkin), Giám đốc Chương trình xây dựng cơ bản thuộc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga Rosatom tại cuộc gặp gỡ báo chí ngày 9-2.

Đại diện của Rosatom, một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới về công nghệ nguyên tử cũng khẳng định, Việt Nam sẽ có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển khoa học công nghệ khi tham gia vào “Câu lạc bộ nguyên tử thế giới”, cụ thể là việc xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên tại tỉnh Ninh Thuận vào năm 2014 với tổng chi phí khoảng 6 tỷ USD theo ước tính của ông Xéc-gây A.Bô-a-kin.

Ông Xéc-gây A.Bô-a-kin.

Rosatom là tập đoàn có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử và áp dụng những tiêu chuẩn an toàn hạt nhân rất cao. Với mức độ an toàn vượt trội so với Nhà máy điện hạt nhân Phư-cư-si-ma (Fukushima) của Nhật Bản, nơi từng gánh chịu thiệt hại nặng nề do thảm họa động đất song thần, Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam sẽ bao gồm hai tổ máy, mỗi tổ có bốn máy phát điện diesel bố trí độc lập, bảo đảm khả năng chống lại động đất và sóng thần. Tuy nhiên, theo ông A.Bô-a-kin, với thiết kế và công nghệ tối tân mà Rosatom cung cấp thì Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận sẽ hoạt động bình thường kể cả trong trường hợp bị ngập nước hoặc không có điện.

“Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận sẽ không phải hứng chịu những sự cố tương tự như ở Phư-cư-si-ma nhờ thiết kế và công nghệ an toàn cực cao của Rosatom”, ông A.Bô-a-kin cho biết thêm.

Rosatom là tập đoàn có khối lượng công việc và số tổ máy đang thi công lớn nhất trên thế giới (9 tổ máy tại Nga và 12 tổ tại các nước khác). Phía Rosatom cũng cho rằng, mức giá mà họ đề xuất cho việc xây lò phản ứng hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam cũng thấp hơn so với các công ty khác tại châu Âu và châu Mỹ.

Ông Xéc-gây A.Bô-a-kin giới thiệu về tiến trình xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Song song với việc hợp tác xây dựng, giải quyết các văn bản pháp lý về năng lượng, hiện Nga đang giúp Việt Nam đào tạo 70 cán bộ, chuyên viên Cục An toàn bức xạ và hạt nhân thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Con số này sẽ tăng lên 150 người với mục tiêu từ nay đến năm 2018 đào tạo được 2000 cán bộ, chuyên gia năng lượng nguyên tử cho Việt Nam. Đây sẽ là lực lượng tham gia trực tiếp vào quá trình thực thi, nghiệm thu dự án cũng như duy trì hoạt động của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận từ năm 2020.
Ngoài ra, Tập đoàn Rosatom cũng đang tham gia vào dự án xây dựng Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân ở Việt Nam. Tại đây, các chuyên gia Việt Nam sẽ vừa học tập, thực hành sử dụng lò phản ứng thí nghiệm, vừa dùng lò phản ứng này để nghiên cứu khoa học.

Những công việc nói trên trước mắt chủ yếu phục vụ cho ngày ra mắt lò phản ứng đầu tiên tại Ninh Thuận. Nhưng đúng như lời khẳng định của ông Xéc-gây A.Bô-a-kin, đó chỉ là những bước đi đầu tiên trong kế hoạch giúp Việt Nam xây dựng và phát triển ngành năng lượng nguyên tử.

Bài và ảnh: Vũ Hùng – Việt Bách