Tano Grasso

(CATP) CHỐNG THUẾ BẢO KÊ

Trên bàn làm việc của ông ta có một cỗ quan tài mini bóng loáng. Tano Grasso, Chủ tịch Hiệp hội chống Bảo kê và cho vay cắt cổ Italia, vừa cười vừa nói: để dành gác bút. Đó là món quà của một thương buôn tại Torre del Greco, gần Naples, mới gia nhập cuộc chiến đấu của chúng tôi. Một nhà sản xuất quan tài... Trên tường của trụ sở tổ chức tại Naples là những biểu ngữ ghi rõ: Đả đảo trấn lột! Trên tấm bản đồ nước Italia có những chấm màu đỏ, cam, vàng và trắng mô tả tình hình trấn lột của mafia. Các thành phố Naples, Palerme và Reggio de Calabre có màu đỏ chói.

Chính vào năm 1990, con người có bằng tiến sĩ triết học này bắt đầu khởi chiến chống bảo kê và cho vay cắt cổ của mafia. Cùng với bố và anh em, ông có bốn cửa hàng bán giày dép tại Capo d’Orlando (đảo Sicile) và lập ra hiệp hội thương buôn đầu tiên chống thuế bảo kê do Cosa Nostra áp đặt. Chứng cớ của ông và bạn bè đã cho phép vào năm sau đó, lôi 21 tên mafia ra tòa. Từ đó Tano Grasso chỉ đi xe bọc thép với bảo vệ kèm theo sát nút.

Đắc cử dân biểu quốc hội (đảng Dân chủ cánh tả) năm 1992, bốn năm sau, ông trở lại với tiếng gọi của mình: thuyết phục các thương buôn, chủ xí nghiệp và nghệ sĩ không sợ trấn lột, với châm ngôn: “Khi một người trả tiền là xem mafia như hợp pháp”. Năm 1997, Tano Grasso thành lập Liên đoàn, quy tụ 70 hiệp hội. Ông trở thành người chống thuế bảo kê hàng đầu Italia.

Ngày nay, có 1 - 10% thương buôn, tùy theo vùng, ghi danh tham gia vào một tổ chức chống trấn lột. Tại Naples, hiệp hội đầu tiên ra đời năm 2002; tại Palerme năm 2007. Grasso nói: “Khi tố cáo trấn lột cách nay 20 năm, tôi chỉ có một mình, đơn độc, nguy hiểm. Bây giờ khác xa. Từ năm 1999, nhà nước bồi thường toàn bộ cho các chủ xí nghiệp bị côn đồ đập phá”. Nhưng cái vui lớn nhất của ông lại nằm ở chỗ khác. Trong suốt 20 năm, không có thương buôn nào đi theo ông mà bị mafia hãm hại.

Giacomo Di Gennaro, giáo sư xã hội học tại trường Đại học Naples mở cuộc điều tra tại Campanie, vùng đất bị trấn lột nặng nhất, xem thiệt hại kinh tế đến mức bao nhiêu. Ông moi hồ sơ 785 vụ án, phỏng vấn 45 quan tòa và 30 nạn nhân, phân tích hơn 2.000 cú điện thoại nghe lén. Kết quả là: một xí nghiệp trung bình mỗi năm phải nộp thuế bảo kê 10.000 euro cho Camorra tại Caserte; ở Naples 8.000 euro. Không phải đồng giá cho mọi ngành nghề. Nặng nhất là chuyên gia xử lý rác thải, hàng năm có thể phải nộp đến 100.000 euro. Mafia cũng yếu kém trong một số lãnh vực: buôn bán lẻ và xây dựng. Kế tiếp là nhà hàng - khách sạn. Tổng cộng, Camorra thu hoạch 2% doanh số tại các tỉnh trong vùng Naples và Caserte.

CUỘC ĐỜI GIAN NAN CỦA ÔNG ĐẠI ÚY

Có nhiều ngày, ông tướng về hưu Tito Baldo Honorati không nhìn chầm chầm vào dĩa thức ăn nữa mà ôm mặt khóc: “Tôi đang ăn bánh, nhưng không có mặt Emanuele”. Tito Baldo Honorati, 74 tuổi, đã từng trải qua cuộc chiến tranh khốc liệt giữa Cosa Nostra và nhà nước Italia trong những năm 1980. Nhưng suốt 30 năm qua, câu chuyện của đại úy Basile khiến ông chẳng bao giờ quên được.
Emanuele Basile, bạn thân ông là tay súng cừ khôi tại thị trấn Monreale nằm cách Palerme về phía tây chưa đầy 10km. Không thích đùa, chàng sinh viên sĩ quan tốt nghiệp Học viện Modène luôn mặc quân phục đen viền đỏ.

Buổi tối 4-5-1980, trong tiếng nhạc ồn ào của lễ hội Thánh giá tại Monreale, ông đùa lần cuối cùng với bạn: “Emanuele! Mày có biết chính nó cũng không cứu được mình khi thời đến chứ?”, vừa nói Tito vừa chỉ cây thánh giá to tướng dẫn đầu đoàn kiệu hoa. Basile giả vờ không nghe và lẫn vào đoàn người đội mũ vải trắng trùm kín đầu. Mấy phút sau “thời” đến, ba sát thủ bắn lúc anh trở về doanh trại. Tito có lý: chẳng có thượng đế, bạn bè, lẫn bác sĩ cứu được kẻ bất hạnh.

Luật pháp cũng chẳng làm được gì nhiều cho chàng sĩ quan trẻ gốc ở Pouilles. Chẳng bao lâu sau đó Giuseppe Madonia, con trai Francesco Madonia, ông trùm tại San Lorenzo và hai đồng bọn Vincenzo Puccio, Armando Bonanno bị bắt ngay tại cánh đồng Monreale.

Vụ án gây ồn ào công luận. Tại Sicile trong thời kỳ đó, những phiên tòa được dàn xếp không thiếu. Nhà báo Attilio Bolzoni, chuyên viết về Cosa Nostra kể: “Lúc đó, quan tòa, cảnh sát, nhà báo, nhà chính trị, kết bạn với ông trùm gia tộc Ciaculli tại Palerme, Michele Greco”.

Bị kết án chung thân trở lại, ba tên này cũng được phóng thích khi chánh án Tòa phá án Corrado Carnevale, nổi tiếng tham nhũng, hủy bỏ bản án này vì một lý do đen tối. Phải mất 12 năm sau, với bảy bản án và xác chết nữa, công lý mới được thực thi. Ngày 14-11-1992, cuối cùng tòa mới ra phán quyết: ông đại úy đã bị Madonia, Puccio, Bonanno hạ sát theo lệnh của Francesco Madonia và Toto Riina, ông trùm đẫm máu của Cosa Nostra. Gã này đã ra lệnh xử tử hơn 1.000 người trong suốt “triều đại” của mình. Bởi vì Basile đã phát hiện ra các gia tộc của Corléone, trong đó có Altofonte, nên phải chết.

Theo chân ông, năm người vô tội khác cũng mất mạng. Antonino Saetta, chánh án tòa thượng thẩm Palerme dám công bố bản án vào tháng 6-1988? Ông bị hành hình sau đó ba tháng với đứa con trai Stefano. Mario d’Aleo, người thay thế cho Basile tại Monreale tính tình vui vẻ? Bị bắn hạ ngay giữa Palerme, với hai cảnh sát đồng nghiệp vào ngày 13-6-1983.

Làn sóng bạo động không tha cả bọn tội phạm. Bonanno biến mất, có lẽ bị ngào trong bê-tông hay tan trong bể axít. Puccio bị đập chết bằng chiếc lò nướng trong xà lim ở Palerme theo lệnh của Toto Riina. Trong ba tên sát thủ, ngày nay chỉ còn lại Madonia bị giam trong ngục.

Người thân của các nạn nhân cố nguôi ngoai đau đớn. Silvana, vợ góa của Basile trở về quê hương Pouilles. Roberto, con trai thứ hai của quan tòa Saetta giữ lại chiếc bàn bằng gỗ hồ đào của bố.

(Còn tiếp)