Trong xã hội hiện đại, giúp việc đã trở thành nghề kiếm sống chân chính của rất nhiều người lao động. Hiểu biết và có biện pháp quản lý đúng cách sẽ tạo mối quan hệ gắn bó giữa người giúp việc và chủ nhà, đồng thời ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật của người giúp việc…

Tội ác từ lòng tham

Sáng 3/7, chúng tôi tới gia đình chị An, anh Hùng tại P107 tập thể 36 Hai Bà Trưng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Anh Trương Công Hùng, con rể bà Nguyễn Thị Kim Khanh - người bị "Ôsin" Trần Thị Vân sát hại đưa cho chúng tôi xem rá gạo nếp và hạt sen ngâm trong bồn, nói trong nước mắt: "Mẹ tôi quý nó (tức Vân) lắm, bà ngâm gạo định nấu xôi cho nó ăn. 2 tuần trước nó bị thủy đậu, phải cách ly mọi người, một mình bà chăm bẵm nó. Bà đối xử với nó như con cháu trong nhà, vậy mà tại sao nó lại ác với bà như vậy?".

Vẫn chưa hết bàng hoàng về tội ác của người giúp việc trẻ tuổi gây ra với mẹ, anh Trương Công Hùng cho biết: Trần Thị Vân làm giúp việc cho gia đình từ tháng Giêng năm 2009, qua lời giới thiệu của chị Nguyễn Thị Nguyệt (54 tuổi), quê Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, là người giúp việc cho gia đình chị Dung ở tầng 3, cùng khu tập thể.

Chị Nguyệt giúp việc cho gia đình chị Dung từ năm 2005, được chủ nhà và hàng xóm quý mến vì tính tình trung thực, làm việc chăm chỉ. Hàng ngày, gia đình chị Dung đi vắng, giao nhà cửa, con cái cho chị Nguyệt chăm nom. Quá trình giúp việc cho gia đình chị Dung chưa xảy ra điều tiếng gì. Chính vì vậy, khi chị Nguyệt giới thiệu và đứng ra bảo lãnh Vân là em họ đến giúp việc, vợ chồng anh Hùng hoàn toàn tin tưởng.

Trong quá trình giúp việc, Vân tỏ ra lễ phép nên được bà Khanh rất quý mến và tin tưởng. "Có lẽ vì tin Vân, trước khi xảy ra vụ án, mẹ tôi (bà Khanh) còn rủ Vân đi cùng ra ngân hàng để rút một khoản tiền cho một người trong gia đình mua nhà. Chiếc két sắt để tại nhà tôi là do mẹ vợ gửi, dùng để cất giữ tài sản cho các con. Vân biết rõ về tài sản trong két nên khi cả nhà đi vắng, chỉ có bà cụ ở nhà đã ra tay sát hại".

Cũng giống như tâm trạng của vợ chồng anh Hùng, chị Nguyễn Thị Nguyệt, người đã giới thiệu Trần Thị Vân làm giúp việc, không khỏi bàng hoàng trước tội ác mà Vân gây ra. Chị Nguyệt cho biết, nhà Vân cách nhà chị khoảng 3 cây số. Một số lần về thăm nhà, chị Nguyệt có đến nhà Vân chơi. Thấy Vân không có việc làm nên khi biết gia đình anh Hùng cần người giúp việc, chị đã sốt sắng giới thiệu Vân và đứng ra bảo đảm, những mong cô em họ có thu nhập đỡ đần gia đình…

Gia chủ cần hiểu biết và quản lý người giúp việc đúng cách

Theo tìm hiểu của PV Báo Công an nhân dân, ngoài hình thức thuê người giúp việc thông qua các trung tâm môi giới thì thuê người giúp việc qua giới thiệu của người khác như trường hợp của gia đình anh Hùng - chị An là một cách khá phổ biến hiện nay. Không chỉ qua người thân giới thiệu, nhiều gia đình vì cần người giúp việc nên còn nhờ chính những người đang giúp việc cho các gia đình khác tìm giúp. Vô tình, họ coi sự giới thiệu ấy như một hình thức "tín chấp" để tiếp nhận mà bỏ qua việc kiểm tra cần thiết về lai lịch của người giúp việc ấy.

Trao đổi với phóng viên Báo CAND, Thượng tá Đào Thanh Hải - Phó trưởng phòng PC14 Công an Hà Nội cho biết, phần lớn các vụ án liên quan đến người giúp việc xảy ra trên địa bàn Hà Nội, khi kiểm tra mới hay chủ nhà đã không thực hiện quy định về khai báo tạm trú cho người giúp việc, thậm chí không biết tên tuổi thật, gốc gác, quê quán của họ ở đâu...

Tuy nhiên, Thượng tá Đào Thanh Hải cũng nhấn mạnh: Đa số những người giúp việc đều là người tốt, đi làm để kiếm sống. Xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn, khi gặp những chuyện bức bách về tài chính, lại gặp gia chủ sơ hở trong quản lý tài sản đã kích thích lòng tham dẫn đến hành vi phạm tội của một số ít người giúp việc. Cũng có trường hợp đối tượng với mục đích trộm cắp tài sản đã sử dụng chứng minh nhân dân giả để "qua mặt" chủ nhà và cơ quan Công an. Vì vậy, chủ nhà cần chủ động bảo vệ tài sản, nắm rõ thân nhân, lai lịch của người giúp việc, có mối liên hệ thường xuyên với gia đình họ, nếu có điều kiện có thể kiểm tra trực tiếp… để phòng ngừa hiện tượng người giúp việc gây án.

Anh Hồng Thái, ở quận Hai Bà Trưng chia sẻ kinh nghiệm: Một lần, qua giới thiệu của người quen, bà xã anh đưa một người giúp việc về nhà. Cẩn thận, anh hỏi chứng minh nhân dân nhưng cô "Ôsin" này lắc đầu nói chưa làm. Anh liền yêu cầu người giúp việc cung cấp số điện thoại của gia đình để xác minh.

Qua những cuộc nói chuyện điện thoại rất tế nhị, anh đã nắm được thân nhân của người giúp việc và hoàn cảnh gia đình; đồng thời yêu cầu gia đình xin xác nhận tạm vắng để thực hiện việc khai báo tạm trú cho người giúp việc tại phường sở tại theo đúng quy định. Những "động tác" đơn giản như vậy, gia chủ nào cũng có thể làm được để có thể đảm bảo an toàn cho mình và người thân trong gia đình.