Thu hút nhân tài: Tiền bạc không là tất cả

TT - Tại hội thảo khoa học “Xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức giai đoạn 2010-2020” do Tỉnh ủy Bến Tre tổ chức ngày 26-1, nhiều nhà khoa học đã nói thẳng: “Tiền bạc cũng quan trọng nhưng không phải là tất cả”.

Trí thức trẻ, người tài sẵn sàng về nơi khó khăn nhất. Điều họ cần là môi trường, điều kiện làm việc để phát huy năng lực - Ảnh: Vân Trường

Điều mà đội ngũ trí thức quan tâm khi quyết định có về địa phương công tác hay không, theo họ, chính là môi trường làm việc, “được phát biểu chính kiến, được thỏa sức sáng tạo”.

Và đó cũng là câu trả lời vì sao thời gian qua các địa phương thất bại trong việc thu hút nhân tài.

Người đi nhiều hơn người về

Theo thống kê của Sở Nội vụ Bến Tre, hiện chỉ có 64,4% cán bộ công chức ở tỉnh Bến Tre có trình độ đại học. Con số này trong các cơ quan đảng, đoàn thể huyện và tỉnh chỉ có 47,2%. Ở cấp xã còn kém hơn và có tới 1.878 người chưa qua đào tạo.

Số cán bộ có trình độ sau đại học ở tỉnh này rất ít, chỉ 574 người, nhiều nhất là trong ngành y tế và giáo dục.

Thời gian qua hầu như tỉnh nào cũng có chương trình thu hút nhân tài. Thế nhưng kết quả thu được không như mong muốn. Một số nơi trí thức về tỉnh còn ít hơn số cán bộ có tài tại chỗ rục rịch xin đi.

“Cài chông” dưới... thảm đỏ

GS-TS Nguyễn Ngọc Giao nói đi đâu ông cũng gặp người Bến Tre nói riêng và người ĐBSCL nói chung. Ở lĩnh vực nào họ cũng thể hiện là người có năng lực và khá thành công. Nhiều người nói rất muốn đóng góp cho quê hương nhưng những gì mà họ cần thì địa phương chưa có hoặc không có.

Còn nhiều người khác nửa đùa nửa thật “thảm đỏ thu hút nhân tài hiện nay tại nhiều địa phương đang trải ra đều có “cài chông” bên dưới” nên trí thức không dám mạo hiểm đặt chân lên.

Ý họ nói chính sách nghe hay nhưng các điều kiện để phát huy thì không có hoặc bị cơ chế hạn chế sức sáng tạo.

GS-TS Nguyễn Ngọc Giao nói chính sách thu hút nhân tài mà các địa phương đưa ra thời gian qua đều na ná nhau, đó là hỗ trợ bằng tiền kèm theo nhà, đất...

“Vật chất đối với đội ngũ trí thức cũng quan trọng, nhưng không phải là yếu tố quyết định”, ông nói. Nhiều nơi khó khăn lắm mới mời được tiến sĩ về, nhưng sau khi “hỗ trợ” vài trăm triệu đồng rồi cho ngồi chơi xơi nước, không giao việc phù hợp, không tạo điều kiện cho họ phát huy. Thế là vài năm sau họ phải năn nỉ “xin trả lại tiền để tự giải thoát”.

Điều này không chỉ gây ức chế cho người trong cuộc mà còn gây lãng phí vô cùng lớn.

Không phải vì tiền

Theo PGS-TS Lê Quang Minh (ĐH Quốc gia TP.HCM), có vẻ như chiến lược đào tạo và thu hút nhân tài của nhiều địa phương hiện nay chưa thực tế. Vì sao phải chăm bẳm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, tức là người có học hàm, học vị thạc sĩ, tiến sĩ, giáo sư hay phó giáo sư? Điều này sẽ làm những người có trình độ thật sự, có tâm huyết thật sự nhưng chưa “đạt chuẩn” cảm thấy bị hụt hẫng.

“Cần phải thu hút nhiều người trẻ có trình độ chuyên môn, có tâm huyết với địa phương. Lực lượng trí thức này hiện nay rất dồi dào và luôn muốn được cống hiến” - ông Minh nhấn mạnh.

Và ông bày tỏ: để họ mạnh dạn đặt chân lên tấm thảm đỏ của các tỉnh, nhất thiết từ lãnh đạo đến công chức phải đổi mới suy nghĩ và cách làm. Đừng nghĩ trí thức trẻ chấp nhận về tỉnh là vì ham tiền bạc, nhà cửa, đất đai hay muốn thăng tiến về chức vụ, địa vị xã hội.

Thực tế cho thấy đa số trí thức trẻ muốn thăng tiến nhưng là thăng tiến về chuyên môn nghiệp vụ.

GS-TS Nguyễn Ngọc Giao nói thêm: “Trí thức trẻ giỏi, tâm huyết thường là những người dám bày tỏ chính kiến, dám nghĩ, dám làm. Muốn trí thức về cống hiến cho tỉnh thì lãnh đạo phải phân biệt rạch ròi giữa việc công và việc tư. Với việc công thì nên chịu khó lắng nghe, sẽ thấy được nhiều điều bổ ích trong số rất nhiều điều khó nghe”.

VÂN TRƯỜNG

...............................

Bạn đọc có thể chia sẻ ý kiến theo công cụ dưới bài hoặc theo địa chỉ www.tuoitre.com.vn