Đền Sái ở xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội có tiếng là linh thiêng. Từ những ngày đầu tiên của năm mới, khách thập phương đã về lễ đền. Đền Sái là một di tích lịch sử gắn liền với thành Cổ Loa, một di tích lịch sử hiếm hoi còn lại từ buổi đầu dựng nước. Bên cạnh sự tôn nghiêm của một ngôi đền nằm trên ngọn núi giữa một vùng bình địa, hoạt động dịch vụ suốt đường vào đền lại là vấn đề cần phải nói.

Sau khi dừng xe đi bộ vào quần thể di tích đền Sái, du khách gặp ngay mùi thơm ngào ngạt của món cá chỉ vàng nướng, của món xúc xích rán đang được ưa chuộng. Ven đường, hàng chục quầy hàng di động sẵn sàng phục vụ khách chỉ với một cái bếp lò, một chảo rán. Mặc kệ người đi đường qua lại đông nghịt, cuốn theo lớp bụi li ti bay lên rồi rơi xuống. Những chảo rán chứa đầy xúc xích không cần che đậy. Chảo mỡ cũng được đun đi đun lại nhiều lần. Mặc dù thức ăn được đun nấu, phơi ra suốt dọc đường đi nhưng vẫn có rất nhiều nam thanh nữ tú ngồi ăn ngon lành. Nhiều ông bố bà mẹ cũng vô tư mua cho con xúc xích vừa đi đường vừa ăn.

Xả rác bừa bãi ở lối dẫn vào phủ Tây Hồ.

Chị Trần Thị Hà ở phố Phạm Văn Đồng, Hà Nội nói chuyện: “Nhìn người ta bày bán thức ăn ngay trên đường, biết là không đảm bảo vệ sinh, nhất là đông người qua lại, bụi bặm như thế này. Nhưng các con tôi nhìn thấy xúc xích là đòi bằng được”.

Một trong những nơi có nhiều điểm ăn uống trong lễ hội chính là đền Cổ Loa ở huyện Đông Anh. Ở đây không chỉ có “thực phẩm ăn nhanh” mà có cả bún phở. Tình trạng bát đũa không vệ sinh sạch sẽ, thực phẩm không che đậy cũng tràn lan. Đặc biệt, tình trạng xả rác bừa bãi đã gây vất vả cho ban tổ chức. Năm nào cũng vậy, Ban tổ chức lễ hội Cổ Loa phải tăng cường lực lượng thu gom rác thải mà vẫn không xuể với tốc độ xả rác của cả khách lẫn người bán hàng.

Ăn uống và xả rác trắng xoá ở đền Sái.

Năm nào cũng vậy, từ đêm 30 Tết,  phủ Tây Hồ đã đông nghẹt khách đến cầu lộc, cầu may. Theo ông Trương Công Đức, Trưởng ban quản lý di tích Phủ Tây Hồ thì trung bình một ngày ở đây đón khoảng 7 nghìn khách, trong đó phần lớn là khách thập phương. Để đáp ứng cho lượng khách quá đông này, hàng loạt quán ăn và các dịch vụ mọc lên. Nhưng điều đáng nói ở đây là nhiều hàng quán còn bày bán thực phẩm chín không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Ngay từ lối dẫn vào Phủ, hai bên đường là hàng loạt quán bún ốc, bánh tôm, bánh bột lọc, xúc xích, bánh đúc…không được che đậy.

Bán thức ăn ngay trên hè đường bụi bẩn.

Để “bắt mắt” khách, nhà hàng để chìa những thực phẩm này ra sát đường đi. Trong khi ấy, dòng người đi bộ đông nườm nượp. Bụi, ô nhiễm bay vào thực phẩm là điều hiển nhiên. Các thực khách vẫn xì xụp trong quán mặc cho giá một bát bún ốc lên tới 45.000đ. Rác thải, giấy ăn ngổn ngang trắng xoá dưới nền đất, trông rất mất mỹ quan và vệ sinh môi trường. Từ cổng Tam quan bước vào, hàng ăn “nhiều không” bày bán la liệt….

Năm nào cũng vậy, ngay từ trước Tết, UBND quận Tây Hồ chỉ đạo UBND phường Quảng An và Công an phường đảm bảo công tác phân luồng giao thông, an ninh trật tự, an toàn vệ sinh thực phẩm cho du khách đến lễ ở phủ Tây Hồ. Tuy năm nay, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm có được cải thiện hơn so với những năm trước, nhưng vẫn còn nhiều hàng quán chưa đảm bảo 10 tiêu chí của việc kinh doanh thức ăn đường phố.

Thực phẩm chín không che đậy bán ngay tại lối vào Phủ Tây Hồ.

Thực phẩm chín tuy đã để trên kệ cao theo quy định, nhưng không được bày trong tủ kính, để “lộ thiên” giữa đường đi lối lại. Người bán hàng không đeo găng tay, không mặc đồng phục, rác thải và vệ sinh môi trường vẫn bừa bãi. Vấn đề này tồn tại đã nhiều năm, tuy nhiên chưa được khắc phục. Đặc biệt công tác kiểm tra, giám sát thức ăn đường phố, đảm bảo an toàn vệ sinh trong suốt mùa lễ hội chưa được chặt chẽ, kịp thời khiến cho vi phạm năm này nối tiếp năm sau.

Hàng ăn vỉa hè không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ở đền Sái.

Ban tổ chức Đền thờ Hai Bà Trưng, ở huyện Mê Linh, Hà Nội cũng bố trí điểm vui chơi cho trẻ em và các quầy hàng thực phẩm ra một khu riêng biệt. Nhưng khách ăn xong cũng vô tư xả rác xuống đất.

Thiết nghĩ, để tránh xảy ra ngộ độc, mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong mùa lễ hội, ngoài cam kết của các hộ kinh doanh, công tác kiểm tra thường xuyên, xử phạt vi phạm kiên quyết của cơ quan y tế địa phương và công khai cơ sở không đạt tiêu chí về thức ăn đường phố sẽ là biện pháp hữu hiệu để người tiêu dùng chọn lựa quán ăn, nhà hàng an toàn