- Theo một chuyên gia về Phòng cháy chữa cháy (PCCC), các quy định của nước ta hiện chưa theo kịp với quy mô các công trình xây dựng ngày càng nhiều, chưa đáp ứng đủ các yêu cầu về an toàn cháy trong xây dựng hiện đại. Nhiều tiêu chuẩn còn chưa hài hòa với tiêu chuẩn của quốc tế và khu vực.
LTS: Trong phiên họp thứ 29, UB Thường vụ Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân các biện pháp quản lý nhà nước đối với các khu chung cư, khu đô thị mới. Nhân dịp này, Bee xin khởi đăng loạt bài về những bất cập trong quy định PCCC của Việt Nam, đặc biệt là đối với nhà cao tầng.
Những quy định liên quan đến an toàn cháy nổ cho nhà và chung cư nói chung đã được nêu trong các văn bản pháp lý của nhà nước. Cụ thể đó là các quy chuẩn Việt Nam (QCVN) và tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) có liên quan. Tất cả đều bắt buộc áp dụng.
 |
| Các tiêu chuẩn hiện tại chưa đáp ứng đủ những tiêu chuẩn về an toàn cháy trong xây dựng hiện đại. |
Hiện nay, Việt Nam mới có các tiêu chuẩn sau về an toàn cháy cho nhà cao tầng.
Thứ nhất là TCVN 6160/1996 PCCC nhà cao tầng. Yêu cầu thiết kế. Tiêu chuẩn này chỉ áp dụng cho những nhà có độ cao từ 25 đến 100m (tương đương 10 đến 30 tầng).
Thứ hai là TCXDVN 323/2004 về nhà ở cao tầng. Tiêu chuẩn thiết kế. Tiêu chuẩn này áp dụng cho nhà ở có chiều cao đến 40 tầng.
Như vậy, chỉ những nhà ở có chiều cao từ 40 tầng trở xuống thì mới có tiêu chuẩn về an toàn cháy được quy định. Nhưng trên thực tế, rất nhiều nhà cao tầng hơn thế mọc lên và... không có cơ sở nào để bám vào.
Để giải quyết bất cập này, theo nghị định số 35/2003/NĐ-CP ngày 04/04/2003 của Chính phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của luật PCCC, cho phép áp dụng tiêu chuẩn của nước ngoài. Nhưng trước khi đưa vào sử dụng phải được sự đồng ý của Bộ Xây dựng và Bộ Công an.
Hiện nay rất nhiều doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài áp dụng tiêu chuẩn của nước ta. Và với những nhà có độ cao vượt quá 40 tầng, doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn của Hồng Kông hoặc của Anh, của Úc...
Từ đó có những khó khăn quản lý trong việc thực hiện các tiêu chuẩn này. Mỗi nước yêu cầu một khác. Có những nước yêu cầu rất chặt chẽ và ngược lại.
Có không ít những nhà đầu tư khi vào Việt Nam đã tìm cách lách luật, tìm cách tiết kiệm các chi phí cho hệ thống an toàn cháy đối với nhà và công trình bằng cách chọn những tiêu chuẩn thấp hoặc cố tình lờ đi quy định.
Nếu quá trình thẩm định, kiểm tra không chặt chẽ, bỏ qua sơ suất sẽ trở thành lỗi. Bình thường thì không sao, nhưng khi có sự cố cháy nổ xảy ra thì thiệt hại rất lớn cho người sử dụng công trình.
Trong tiêu chuẩn của một số nước như Nga, Đức, Anh với những nhà cao hơn 100m thì cứ 25 tầng phải để một tầng kỹ thuật. (nơi để trang thiết bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn, thiết bị tự cứu như mặt nạ chống độc, bình oxy...).
Đây chính là khu vực phụ an toàn để lánh nạn cho những người chưa kịp thoát ra ngoài khi có sự cố. Nước ta chưa có tiêu chuẩn đó. Và dù nhà có cao bao nhiêu tầng cũng không có tầng kỹ thuật.
Để hạn chế sự phát triển của đám cháy cũng như ảnh hưởng của đám cháy đến tính mạng con người, các nước có tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt về thử tính nguy hiểm cháy của vật liệu xây dựng (VLXD).
Trước khi xuất xưởng, phải đưa qua phòng kiểm định để xác định các chỉ số nguy hiểm cháy của VLXD, nhất là những vật liệu trang trí nội thất như bàn ghế, rèm cửa, thảm trải nền, chăn, ga, gối, đệm... khi cháy sẽ bắt lửa đầu tiên và lan ra.
Theo đó, nhà ở cao tầng bắt buộc phải sử dụng loại vật liệu nào để đảm bảo an toàn khi có sự cố cháy nổ.
Các tiêu chuẩn bao gồm tính độc hại của sản phẩm cháy, mật độ quang học của khói (khả năng tạo khói của vật liệu), vận tốc cháy lan trên bề mặt, chỉ số oxy.
Ngoài ra, các giải pháp an toàn cháy được quy định trong các tiêu chuẩn trên chưa tính đến các chung cư cao tầng tích hợp nhiều chức năng, các khu công nghiệp, khu chế xuất, các trung tâm thương mại. .
Đặc biệt là các khu đô thị mới với nhiều công trình có quy mô và tổng mức đầu tư lớn - vượt quá tầm kiểm soát của các tiêu chuẩn hiện hành.
Cho đến thời điểm này, Việt Nam mới bắt đầu có và ban hành tiêu chuẩn này nhưng đa số nhà sản xuất, các doanh nghiệp chưa biết hoặc không nắm được rõ.
Cũng theo chuyên gia này, sắp tới sẽ có những QCVN về an toàn cháy cho nhà và công trình đề cập cụ thể hơn và bổ sung thêm các tiêu chuẩn mà hiện tại còn thiếu. Dự kiến trong năm nay những quy định này sẽ được ban hành.
Trần Quỳnh