Cơn bão số 9 và đợt lũ lớn hồi đầu tháng 10/2009 đã gây thiệt hại nặng nề cho học trò và giáo viên huyện Đại Lộc. Nhiều trường học bị tốc mái, bàn ghế, sách vở tài liệu bị nước lũ cuốn trôi. Bão, lũ đi qua để lại một cảnh hoang tàn, nhiều học sinh gần như mất sạch sách vở, quần áo… và bao khó khăn đang chờ khi mùa xuân mới cận kề.
Đường đến trường xa ngái
Còn vài ngày nữa là đến Tết cổ truyền, nhưng cả nhà anh Phạm Văn Thạnh, thôn Đại Mỹ xã Đại Hưng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, vẫn ở tạm trong một căn lán bằng vải bạt (là vật dụng cứu trợ khẩn cấp) trên nền đất cũ.
Mấy hôm trước, trời nổi gió, mưa lớn, cả nhà lại thức trắng đêm. Cách đây mấy tháng, cơn bão số 9 đã quét qua đây, ngôi nhà của anh Thạnh bị giật sập hoàn toàn. Rồi bao nhiêu lúa gạo, vật dụng trong nhà, lẫn áo quần, sách vở của các con cũng trôi theo dòng lũ.
Sau lũ, là gia đình mưu sinh chủ yếu bằng nghề nông, nhưng nay mấy sào ruộng đã bị lũ lớn bồi lấp hết, ngày ngày anh chỉ còn hy vọng vào một ít tiền kiếm được qua các công việc làm thuê, làm mướn. Anh vẫn mơ có chút dư, để cho lũ con một cái Tết tạm đủ ăn, đủ mặc.
Anh ứa nước mắt nói: “Cuộc sống bi chừ khó khăn bao vây tứ bề. Chúng tôi biết ơn bao tấm lòng đã đến với những hoàn cảnh như gia đình tôi. Nhưng biết bao giờ mới dành dụm được để cất lại căn nhà. Hiện trong nhà chỉ dành dụm được vài kg gạo để ăn cho đến Tết. Dân vùng lũ chúng tôi dịp Tết này có khi không biết Tết là gì!”.
Em Phạm Châu Lệ, con gái anh Thạnh, đang học ở Tiểu học Đình Nam, rưng rưng kể: “Sách vở áo quần của mấy anh chị em chúng con bị lũ cuốn trôi hết. May mà các cô chú ở hàng xóm giúp cho ít áo quần mặc tạm, nhà trường miễn giảm học phí và cho chúng con một ít sách vở”.
Tương tự hoàn cảnh gia đình Lệ, em Trương Thị Minh Khương, ở xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, học sinh lớp 9, THCS Nguyễn Huệ, tâm sự: “Tết về rồi, chúng con thấy bố mẹ đều buồn rầu, con không mong có quần áo mới nữa, chỉ muốn bố mẹ vui vẻ thôi”.
Khương là học sinh nghèo, vượt khó, học giỏi trong nhiều năm liền. Trận bão cuối năm vừa qua, nhà Khương bị tốc hết mái, lương thực dự trữ phần bị ướt, phần bị cuốn trôi cùng với sách, vở đồ dùng. Vốn ham học, Khương được nhà trường giúp sách vở, áo quần đồng phục nhưng em vẫn lo lắng vì nếu gia cảnh quá khó khăn, không chắc còn được đến trường.
Niềm vui đưa các em tới trường
Theo thống kê của Phòng GD-ĐT huyện Đại Lộc, bão lũ đầu tháng 10/2009 gây thiệt hại quá lớn cho ngành. Tổng trị giá tài sản bị hư hại đến gần 10 tỷ đồng, hơn 70% học sinh bị trôi sạch hoặc hư hại hết sách vở, đồ dùng học tập.
Ngay sau lũ, ngành GD-ĐT huyện đã chỉ đạo các trường khẩn trương khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, phải mất gần một tháng, thầy trò mới ổn định được việc dạy và học.
Đến hôm nay, khó khăn lớn nhất tại các trường là hàng chục máy tính chứa giáo án cùng toàn bộ sách, tài liệu... bị lũ cuốn trôi hoặc bị ngâm nước đành phải bỏ, chưa có điều kiện trang bị lại.
Từ lời kêu gọi của chính quyền, các đoàn thể, các nhà hảo tâm trên cả nước đã hưởng ứng và chia sẻ với thầy - trò huyện Đại Lộc số tiền hơn một tỷ đồng và hàng nghìn tập vở, đồ dùng học tập, sách giáo khoa. Những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, tiếp tục được xét miễn hoặc giảm học phí. Mọi nỗ lực đều nhằm vào việc động viên các em tiếp tục đến trường, không bỏ lớp, bỏ bạn, sớm chia tay với sách vở.
Nhưng vẫn còn đó bao điều ngổn ngang, khốn khó, nói như ông Lê Thượng Sỹ, Phó phòng GD-ĐT huyện: “Bài toán khó cho chúng tôi là gia đình của các cháu chịu ảnh hưởng của thiên tai quá nặng nề, chính điều này tác động trực tiếp đến tâm tư, suy nghĩ và cả điều kiện học hành của con trẻ. Cái Tết đã cận kề. Chúng tôi biết, nhiều em rất buồn khi thấy gia cảnh của mình đã khó nay lại nghèo túng hơn sau lũ và cận Tết. Không loại trừ có em rất muốn nghỉ học để giúp ba mẹ tìm kế sinh nhai”.
Xuân mới, con chữ đã tràn trên 'rốn lũ'
Một điều may mắn, đến nay, học trò ở đây chưa em nào bỏ học. Để đón cái Tết an lành, vui vẻ, thầy và trò vùng rốn lũ đang ra sức khắc phục những khó khăn tạm thời.
Với niềm tin và sự đam mê của vùng đất hiếu học, kết thúc học kỳ 1, nhiều em vẫn giữ được danh hiệu khá, giỏi. Những ngày đầu tháng 2 này, ngành giáo dục huyện Đại Lộc sẽ tổ chức “Ngày hội công nghệ thông tin”cho học sinh toàn huyện. Rất nhiều học sinh hoan hỉ bởi với các em, kể từ sau cái ngày lũ tràn về, hầu như mọi thông tin về khoa học công nghệ bị hạn chế.
Trao đổi với Đất Việt, ông Lê Thượng Sỹ cho biết thêm, nhiều chương trình “Quà xuân cho trẻ em nghèo - vùng lũ” cũng được các tổ chức hảo tâm tổ chức ở đây.
Em Trần Mỹ Nữ, học sinh THCS Nguyễn Huệ, vui mừng nói: “Chúng em được tặng quà Tết, tặng tiền thế này, chỉ xin mẹ may chiếc áo mới thôi, còn dành cho ba mẹ may chiếc quần cho em vì lâu rồi chẳng có cái quần nào lành lặn”.
Không giấu nổi xúc động, ông Võ Văn Hà (một cựu phụ huynh học sinh trường Nguyễn Huệ), bày tỏ: “Tôi già rồi, ăn uống chẳng bao nhiêu, ráng chung sức với thế hệ trẻ để lo cho các cháu có một đêm giao thừa trong an bình”.
Chiều cận Tết, nơi vùng “rốn lũ” những ngôi nhà mới tỏa khói lam chiều, chúng tôi thấy lòng ấm áp bởi dặm đường xuân, ngàn con chữ đã tràn về trên vùng rốn lũ miền Trung.
