Chị Thu Hiền, một nhân viên văn phòng, tính toán cụ thể: “ Hàng tháng sau khi đóng các khoản chi chính như tiền điện, tiền nước, tiền gas, tiền rác, internet, điện thoại… hai vợ chồng còn lại vỏn vẹn có hơn hai triệu, số tiền ấy chỉ đủ... ăn. Tuần nào có đám cưới thì phải bóp mồm miệng lại bớt mới đủ tiêu cả tháng!”. Thế nhưng, chị rất vui vẻ cho rằng hai vợ chồng chị không bị mắc nợ đã là hạnh phúc! Tôi hỏi: "Vậy nếu hai anh chị có con hoặc nhỡ có ốm đau gì thì sao?", sắc mặt chị chợt chùng xuống nhưng vui lại ngay. “Tụi này đi làm có thẻ bảo hiểm y tế cơ quan mua. Mà trẻ như vợ chồng mình chắc chỉ bệnh vặt thôi!”
Chị nói vậy nhưng tôi vẫn thấy nét lo lắng hiện lên mặt, dù chị vờ như không. Với công chức nhà nước có thu nhập tương đối thấp thì những nỗi lo ấy là quá rõ ràng. Khi chị có thêm con nhỏ, nỗi lo ấy mới thực sự bùng lên. Các khoản chi tiêu cho con trẻ không thể nào giảm bớt được. Trẻ nhỏ thì có những nhu cầu tối thiểu như sữa, thức ăn, tã, tiêm ngừa, chữa bệnh; trẻ lớn lại thêm học phí, nhà trẻ…Những khoản phí ấy thực sự là “khổng lồ” ấy đủ sức kéo một gia đình công chức vào nợ nần nếu không biết kiếm thêm thu nhập và chi tiêu thật hợp lý. Đó là chưa kể các khoản hiếu hỉ bên nội, bên ngoại, nhu yếu phẩm, đám tiệc....
Tính toán, cắt giảm, tiết kiệm và kiếm thêm là những cách mà các bà vợ phải làm để giúp gia đình “sống sót” vào thời buổi khó khăn mà không lâm nợ.
Chị Phương, ngụ tại Sư Vạn Hạnh Q10, tự hạn chế việc tiêu tiền bằng cách mua heo đất bằng thạch cao để bỏ tiền tiết kiệm vào: “Hết tiền là mình chịu thua, vì không thể moi tiền ra dễ dàng như từ heo đất. Mà đập nó thì tiếc tiền …mua nó lắm! Thế là cắn răng chịu nhịn trước những món đồ hấp dẫn, nhưng đôi khi cần tiền thật sự cũng khổ tâm lắm!”
Cô Hoa ở Trịnh Hoài Đức, Hà Nội lại chọn cách nuôi …hai con heo đất. Một con cô cho “ăn” tiền lẻ, một con nuôi "cao cấp" hơn: bằng tiền mệnh giá to, mà không cần nhiều, mổi tuần chỉ cho heo ăn một tờ 50 nghìn là ổn: “Kệ, góp gió thành bão, một tháng có khi để dành được 2 hoặc 3 trăm nghìn. Khi nào có thưởng hay tiền phụ cấp công tác là tôi bỏ ống luôn! Hết năm tổng kết, cũng có thể sắm được món gì đó có giá trị chút. Tiền lẻ trong ống heo kia thì mua sắm mấy ngày Tết! Khỏe re! ”.
Không tiết kiệm bằng cách “nuôi heo”, chị Hoàng, làm ở một công ty xuất nhập khẩu tại quận 4, chọn cách an toàn cho hầu bao của gia đình bằng việc gửi tiết kiệm bưu điện. Tiết kiệm bưu điện cũng có nhiều hình thức như gửi ngân hàng, loại chị sử dụng là loại tiết kiệm gửi góp, thời hạn gửi có thể là 3, 6, 9 tháng hoặc 1 năm tùy chọn. Hàng tháng phải gửi vào đó một số tiền cố định, cuối kỳ hạn được lĩnh cả gốc và lãi. Để phòng ngừa những khi chưa đến kỳ hạn mà cần tiền, chị gửi làm hai sổ, thời hạn rút so le nhau. Nhờ vậy, lúc nào chị cũng yên tâm là có một khoản dự phòng để chi khi cần thiết, lại đề dành được tiền.
Việc các công ty trả lương cho nhân viên qua thẻ ATM hiện đã rất phổ biến. Điều này giúp một số gia đình chọn cách để yên tiền trong tài khoản để bảo toàn. Nhưng việc rút tiền được thực hiện quá dễ dàng nên đội khi "cầm lòng không đậu", kế hoạch dành dụm của nhiều chị em thường bị “phá sản”.
Thực tế, việc tiết kiệm cho gia đình không thể dựa hoàn toàn vào những cách trên, quan trọng nhất là biết tính toán cụ thể và biết “vượt qua chính mình”. Đó là lời bộc bạch của chị Trân, nhân viên một công ty dầu khí ở quận Tân Bình. Gia đình chị có con nhỏ, lại sống chung với ông bà, nên việc chi tiêu và tiết kiệm được chị hoạch định rất khoa học, bắt đầu từ những việc tưởng là nhỏ. Trước đây, cả nhà hay ăn sáng hoặc tối ở ngoài tiệm thì giờ cuối tuần chị đi chợ mua thức ăn cho cả tuần. Rau hoặc những thứ nhanh hư sẽ được ăn trước, củ quả ăn sau. Thịt cá chị sơ chế sẵn, vô hộp, cho vào ngăn đá có đánh số cho các ngày trong tuần. Cháo nấu cho con thay vì đun bằng bếp gas, chị cho vào bình thủy, chế nước sôi, đậy nắp lại để qua đêm, đến sáng cháo nhừ, chỉ cần cho thêm thịt cá vào là con chị có bữa ăn sáng chất lượng. Cách này cũng giúp chị cũng tiết kiệm được nhiều thời gian hơn. Một tuần, chị dành ra 1-2 ngày cả nhà ăn chay. Vừa thay đổi khẩu vị, vừa tiết kiệm tiền chợ, lại tốt cho sức khỏe.
Việc đi lại trước đây bằng xe gắn máy được chị thay bằng xe buýt. Dành thời gian có được buổi sáng chị đi bộ đến trạm xe buýt. Thế là vừa được tập thể dục, mà trên xe buýt chị còn có thể nghe nhạc, đọc sách. Tan sở ngồi trên xe buýt về nhà, chị còn tranh thủ chợp mắt. Mỗi tháng chị tiết kiệm tiền xăng và gửi xe cũng kha khá.
Lương hai vợ chồng chị chia ra thành nhiều “cục”. Đó là quỹ chi tiêu cho các khoản cần thiết trong gia đình.Tiền làm thêm của chị và chồng, chị để dành riêng, không đụng đến. Những khoản cố định hàng tháng như gửi con, đóng bảo hiểm nhân thọ, tiền chợ đóng cho gia đình chị luôn “nộp” trước tiên. Ngoài ra, tiền “hên” như tiền lì xì của con chị cũng cất đi không “sờ” tới, Tết năm sau mới mang ra sắm đồ mới cho con.
Câu nói của người xưa “liệu cơm gắp mắm” được gia đình chị áp dụng triệt để. Để chứng minh cho sự đúng đắn của mình, chị còn viện dẫn cả lời trích từ sách “Người giàu nhất thành Babilon”: bí quyết để trở thành giàu có nói riêng và đảm bảo tài chính nói chung là "Tiết kiệm".
Quan trọng nhất là sự chia sẻ của mọi người
Đó cũng là lời của mẹ tôi dạy chúng tôi. Tôi nghĩ, đó là điều vô cùng cần thiết. Sự chia sẻ đó thể hiện ở mối quan tâm thông cảm của mỗi thành viên với nhau. Vợ biết toan tính dành dụm là điều may mắn của một gia đình. Đồng thời, sự thu vén khoa học đó được ủng hộ từ người chồng, ông bà, các con cháu nữa thì mới thực sự hiệu quả. Nếu vợ là người biết tính toán chi tiêu nhưng có ông chồng tiêu tiền như nước, nhật nhẹt, cờ bạc hoặc con cái ăn chơi đua đòi thì túi tiền gia đình cũng có ngày bị thủng.
Tiết kiệm là một việc cần thời gian, góp gió thành bão. Mỗi tuần có khi bạn chỉ bỏ ống được vài chục ngàn, cả năm cũng có cả triệu, rồi cứ thế nhiều năm.... Đừng nản lòng khi tiết kiệm bạn nhé! Sẽ có ngày bạn cười vang với thành quả đạt được của mình.
Nguyễn Thị Mẫn
