Hoàn thiện cơ sở pháp lý khởi kiện Công ty Vedan
Trong thời gian qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, Hội Nông dân Việt Nam, UBND các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh và các cơ quan khoa học có liên quan thực hiện đúng vai trò, trách nhiệm được giao để giải quyết việc vi phạm của Công ty Vedan theo quy định của pháp luật; sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. UBND các địa phương đã tích cực chỉ đạo hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong khu vực bị ô nhiễm thống kê thiệt hại thực tế, để yêu cầu Công ty Vedan bồi thường theo quy định của pháp luật, đặc biệt là UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và thành phố Hồ Chí Minh. Song Công ty Vedan không nghiêm túc trong việc giải quyết bồi thường thỏa đáng cho người dân bị thiệt hại, gây bức xúc trong dư luận xã hội, cần phải được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định: Bộ và các cơ quan chức năng cùng với người dân hoàn thiện cơ sở pháp lý khởi kiện Công ty Vedan ra tòa án. Hội Nông dân Việt Nam hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong quá trình khởi kiện Công ty Vedan tại tòa án, đồng thời đại diện cho người dân bị thiệt hại trong quá trình tố tụng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người dân. Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ có trách nhiệm chủ trì và phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và các cơ quan khoa học có liên quan tiếp tục củng cố căn cứ khoa học và pháp lý để hỗ trợ người dân trong quá trình khởi kiện Công ty Vedan, giám sát chặt chẽ các nguồn thải của Công ty Vedan, chỉ cho phép Công ty Vedan hoạt động trở lại đúng công suất thiết kế khi các nguồn chất thải đã được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và việc bồi thường cho người dân đã hoàn thành. Khi đưa ra khởi kiện, Bộ trích kinh phí từ Quỹ bảo vệ môi trường để đóng toàn bộ án phí cho nông dân.
3 địa phương đều thống nhất khởi kiện Công ty Vedan ra tòa án
Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường về tình hình khắc phục hậu quả vi phạm và giải quyết bồi thường thiệt hại cho người dân của Công ty Vedan, ngày 9/4/2010, UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu có Công văn số 2059/UBND -VP yêu cầu Công ty Vedan bồi thường thiệt hại cho 1.255 hộ nông dân của tỉnh với số tiền 53, 619 tỷ đồng. Ngày 1/6/2010, UBND Thành phố Hồ Chí Minh có văn bản số 2537/UBND-ĐTM yêu cầu Công ty Vedan bồi thường thiệt hại cho 839 hộ dân của huyện Cần Giờ, với số tiền 45,74 tỷ đồng. Ngày 21/6/2010, UBND tỉnh Đồng Nai có Công văn số 4901/UBND -CNN yêu cầu Công ty Vedan bồi thường thiệt hại cho nhân dân 4 xã của 2 huyện Long Thành và Nhơn Trạch tổng số tiền 119,581 tỷ đồng.
Sau nhiều lần họp nhưng Công ty Vedan vẫn có thái độ không thiện chí, thiếu hợp tác, cố tình trì hoãn kéo dài vụ việc, viện cớ nhiều lý do không chính đáng khác nhau để "mặc cả" mức bồi thường, hỗ trợ. Vì vậy, riêng tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, ban đầu Công ty Vedan chỉ chấp thuận bồi thường 6 tỷ đồng, sau đó tăng lên 10 tỷ đồng (1/6/2010). Sau khi UBND tỉnh có văn bàn không chấp nhận mức bồi thường, Công ty Vedan lại xin lỗi và đề nghị được thương thảo. Với trách nhiệm bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người dân, UBND tỉnh đã hướng dẫn, hỗ trợ người dân củng cố căn cứ pháp lý và hoàn thiện các thủ tục để khởi kiện Công ty Vedan ra tòa án. Hiện các thủ tục khởi kiện ra tòa án đã hoàn thành.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, ban đầu Công ty Vedan chỉ chấp thuận bồi thường 7 tỷ đồng, sau đó tăng lên 12 tỷ đồng, đến nay là 16 tỷ đồng. Người dân và chính quyền thành phố không chấp nhận mức bồi thường nêu trên và thống nhất khởi kiện Công ty Vedan ra tòa theo quy định.
Ban đầu Công ty Vedan chỉ chấp thuận bồi thường 7 tỷ đồng cho tỉnh Đồng Nai, sau đó tăng lên 15 tỷ đồng, đến nay là 30 tỷ đồng. Nhưng với mức bồi thường này, người dân và chính quyền tỉnh Đồng Nai cũng không chấp thuận và thống nhất khởi kiện Công ty Vedan ra tòa án./.