Trong phát biểu hôm 14/12 tại Fort Bragg, North Carolina, chào đón các quân nhân Mỹ trở về từ Iraq, Tổng thống Mỹ Barack Obama ca ngợi hồi kết của cuộc chiến chín năm tại Iraq là một “thành tích phi thường”. Trong buổi gặp gỡ và đón tiếp những người lính mũ nồi đỏ thuộc Trung đoàn Không vận 82, một trong những đơn vị cuối cùng rút khỏi Iraq trong tháng 12 này, Tổng thống Obama phát biểu “kết thúc một cuộc chiến khó hơn là phát động nó”. Tổng thống Obama đã ca ngợi các binh sỹ phục vụ tại Iraq và thừa nhận cuộc chiến Iraq đã gây ra nhiều tranh cãi nhưng ông khẳng định rằng quân Mỹ ra đi, để lại một Iraq có chủ quyền, ổn định và có khả năng tự đảm bảo an ninh. Tuy nhiên, các nhà phân tích lo ngại vì Iraq hiện đang thiếu một cầu trúc chính trị hiệu quả, thiếu khả năng bảo vệ biên giới và đang phải đối mặt với nguy cơ xung đột, chia rẽ sắc tộc và nguy cơ bị tác động, gia tăng ảnh hưởng của Iran.
Nhân dân Iraq dù vui mừng vì cuộc chiến kết thúc, nhưng họ lại phải đối mặt với hậu quả của cuộc chiến có khi còn khốc liệt hơn nhiều. Bởi lẽ, họ biết rõ rằng chấm dứt sự hiện diện của lính Mỹ không có nghĩa là kết thúc chiến tranh trên mảnh đất này. Sự chiếm đóng của Mỹ đã gây mất ổn định đất nước và tạo cơ hội cho tham nhũng nảy nở trong giới quan chức Iraq. Các quyền dân chủ và tự do, phụ thuộc nhiều vào quân đội và các cơ quan an ninh đang nổi lên từ các lực lượng vũ trang tôn giáo. Ngay cả khi các nhà lãnh đạo chính quyền ở Iraq cố giữ khoảng cách với Washington, đất nước này vẫn rất chậm chạp trong việc tái thiết sau nhiều năm bạo lực dữ dội. Trong khi đó, bạo động diễn ra khắp Trung Đông khiến hệ thống chính trị nước này luôn chịu áp lực trước những bế tắc vì sự chia rẽ sâu sắc về tôn giáo và dân tộc. Iraq vẫn phải gánh chịu những cuộc tấn công hằng ngày do lực lượng nổi loạn kết hợp với nhóm Al-Qaeda và từ phía các giáo sĩ dòng Shiite. Do đó, tình hình Iraq sau khi vắng mặt binh sĩ Mỹ sẽ tiếp tục phức tạp và Washington khó có thể yên tâm trước một khoảng trống an ninh ở quốc gia có vị trí địa - chính trị quan trọng này. Chắc chắn nỗi bất ổn, đánh bom khủng bố, xung đột sắc tộc và tranh giành ảnh hưởng giữa các phe phái chính trị… là viễn cảnh khó thay đổi dành cho đất nước Iraq những ngày tới.
Đã gần 9 năm diễn ra một cuộc chiến mà người Mỹ không nghĩ sẽ phải kéo dài đến vậy để đạt được những mục tiêu đề ra là lật đổ chế độ Saddam Hussein; tiêu diệt các lực lượng khủng bố; thiết lập nền dân chủ mới… Nhưng mục tiêu duy nhất đạt được chỉ là bắt giữ, xét xử và hành quyết Tổng thống Saddam Hussein và người Mỹ cũng nhận ra đã đến lúc nước Mỹ không thể kéo dài hơn nữa cuộc chiến hao người, tốn của này. Hơn thế, cuộc chiến kéo dài trên lãnh địa Hồi giáo đã hủy hoại hình ảnh của nước Mỹ trước thế giới cùng chi phí khổng lồ cho quân sự đã góp phần đẩy ngân sách của đất nước đến bờ vực thẳm. Vì vậy, rút quân khỏi Iraq là cách Tổng thống B.Obama "lấy điểm" với cử tri Mỹ trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm tới, khi sự kiện rút quân được sử dụng để ca ngợi sự hy sinh của quân đội và nhắc nhở đất nước về một cuộc chiến không được nhiều người ủng hộ đã kết thúc. Như Tổng thống B.Obama tuyên bố sau hội đàm với Thủ tướng Nouri al-Maliki, ngày 12/12 rằng, "từ hôm nay một nước Iraq mới sẽ tự quyết định số phận của mình" thì rõ ràng dẫu bi quan, Iraq cũng phải chấp nhận một sự thật là sẽ còn phải mất thêm nhiều thời gian để cuộc chiến ở đây thật sự chấm dứt. Vòng xoáy bạo lực tại Iraq khó có thể chấm dứt sau ngày 31/12/2011.
Khai Tâm