QĐND - Chúng tôi cùng Trung tá Phan Minh Công, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Ban CHQS huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi) về xã Phổ Thạnh. Đầu giờ sáng, các cán bộ Ban CHQS xã, trung đội trưởng và nhiều chiến sĩ dân quân đã có mặt. Sau 1 năm triển khai, mô hình trung đội dân quân biển ở xã Phổ Thạnh đã cho thấy hiệu quả khá rõ rệt, nhưng cũng còn không ít khó khăn cần tháo gỡ.
Trung đội trưởng Phan Bền, 29 tuổi, là chủ 2 tàu cá đang hoạt động ở khu vực biển Đà Nẵng. Anh cho biết: Từ khi được bồi dưỡng, huấn luyện tham gia trung đội dân quân biển, anh em đã được mở mang thêm kiến thức, thêm vững tin xử lý các tình huống xảy ra trên biển. Các ngư dân hầu hết trình độ văn hóa hạn chế, không hiểu biết nhiều các quy định về hải phận, nên đôi khi đi lạc sang vùng biển khác, hoặc thấy tàu nước ngoài xâm phạm vùng biển nước ta mà ít có phản ứng. Nay được huấn luyện kiến thức về biển và kỹ năng tự vệ, nên khi có vấn đề nảy sinh trên biển, chúng tôi bình tĩnh xử lý hoặc điện báo về lực lượng biên phòng, hải quân ở đất liền kịp thời can thiệp. Việc xây dựng trung đội dân quân biển là đúng hướng, cần thiết…
|
| Thiếu tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu 5 kiểm tra huấn luyện trung đội dân quân biển xã Phổ Thạnh. |
Theo Trung tá Phan Minh Công, huyện Đức Phổ có 1.250 phương tiện đánh bắt hải sản và hơn 8000 lao động trên biển; trong đó, xã Phổ Thạnh có 804 phương tiện và hơn 5.100 lao động. Trên cơ sở Quyết định 1902 của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn thực hiện của Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi, Ban CHQS Đức Phổ xây dựng kế hoạch khảo sát lực lượng dân quân; phối hợp chính quyền địa phương, Đồn Biên phòng 304 đứng chân trên địa bàn gặp trực tiếp các chủ phương tiện và gia đình ngư dân là thanh niên để động viên, xác định trách nhiệm xây dựng trung đội dân quân biển. Trung đội dân quân quân biển xã Phổ Thạnh được chọn xây dựng điểm với 28 đồng chí, phân bổ hợp lý ở tuyến bờ, tuyến lộng và tuyến khơi. Bộ tư lệnh Quân khu 5 chỉ đạo tập trung xây dựng ở tuyến lộng để thuận tiện cho việc quản lý, huấn luyện và hoạt động tác chiến trên biển. Trung đội được biên chế cán bộ, chiến sĩ dân quân biển hoạt động trên 21 phương tiện.
Trung đội đã tham gia và đạt kết quả tốt trong các đợt huấn luyện chính trị, chuyên ngành theo quy định. Qua hơn 8 tháng (ra mắt tháng 4-2011) hoạt động điểm, trung đội đã tham gia cùng Bộ đội Biên phòng, dân quân địa phương hướng dẫn neo đậu an toàn cho lượt tàu thuyền; trực tiếp thông tin liên lạc báo về đất liền 5 lần về các vụ việc tàu ngư dân nước ngoài xâm nhập, tàu hải quân nước ngoài tuần tra, về diễn biến một số cơn bão trong khu vực...
Mô hình trung đội dân quân biển ở Phổ Thạnh bước đầu khẳng định hiệu quả, song cũng còn không ít khó khăn. Trung đội trưởng Phan Bền chia sẻ: Đảm nhiệm cương vị trung đội trưởng, nhưng công việc chính của tôi vẫn là chủ 2 tàu đánh cá, vì vậy chắc chắn sẽ bị "chi phối". Ví như lần này về dự họp tổng kết mô hình, tôi phải nghỉ 2 chuyến đi biển, ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế và công việc làm ăn. Đối với anh em dân quân là lao động thủ công đơn thuần, nếu không có sự hỗ trợ và đồng thuận của chủ tàu thì rất khó triệu tập vào lực lượng dân quân. Do vậy, cần có chính sách hỗ trợ hoặc phụ cấp thường xuyên phù hợp cho đối trượng dân quân biển. Ví như hiện nay, tôi là trung đội trưởng dân quân, mỗi tháng phụ cấp 80.000 đồng thì quả là rất "khiêm tốn” .
Do đặc thù anh em dân quân đều là ngư dân, thường xuyên đi biển dài ngày, nên việc tập trung là không dễ. Do vậy, địa phương nên tổ chức tập huấn cán bộ chỉ huy trung đội vào tháng 2 và huấn luyện trong tháng 3 hằng năm. Nhà nước, địa phương cần có chính sách cho ngư dân vay vốn đóng tàu để lực lượng dân quân biển vừa làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo vừa phát triển kinh tế… Cần tổ chức tốt việc tập huấn, quản lý đối với chủ phương tiện để họ nhận thức sâu sắc hơn và hợp tác khi triển khai nhiệm vụ; trang bị phương tiện thông tin liên lạc cho các trung đội trưởng, tiểu đội trưởng để liên hệ với đất liền, vì khi ra khơi hầu hết điện thoại di động không có sóng. Trung đội dân quân biển cần được cấp trang phục và công cụ hỗ trợ để hoạt động, ứng phó hiệu quả với các tình huống phức tạp trên biển…
Chủ trương xây dựng lực lượng dân quân biển là đúng đắn và thiết thực. Từ thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng trung đội dân quân biển xã Phổ Thạnh, các bộ, ngành liên quan cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách để dân quân biển được tổ chức tốt, hoạt động chính quy, hiệu quả và bền vững.
Bài và ảnh: Trường Giang và CTV