(ĐCSVN) -
Gần 20 trung tâm sát hạch và trường đào tạo lái xe trong cả nước đang ứng dụng hệ thống thiết bị và phần mềm công nghệ thông tin và truyền thông phục vụ sát hạch lái xe tự động, đề tài của Tiến sỹ Phạm Hồng Quang, Công ty Cổ phần Phần mềm- tự động hóa- điều khiển cho ra đời vào năm 2007 đều khẳng định hiệu quả và tiết kiệm kinh phí đến hàng tỷ đồng.
Từ thực trạng đến ý tưởng
Sát hạch lái xe( SHLX) tự động là định hướng và nhu cầu cấp thiết của Bộ Giao thông vận tải, Cục đường bộ Việt Nam và Ủy ban An toàn giao thông quốc gia. Công tác đảm bảo an toàn giao thông, đặc biệt là nâng cao chất lượng trong việc đào tạo, cấp phép điều khiển phương tiện cơ giới cho người tham gia giao thông trong những năm qua còn rất nhiều điều đáng bàn . Sát hạch lái xe ô tô bằng phương tiện hiện đại có ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) đã được Bộ GTVT đặt ra từ những năm cuối thế kỷ 20, mặc dù đã được đầu tư với số lượng ngân sách không nhỏ. Năm 2005, công trình bắt buộc toàn bộ các Trung tâm sát hạch cấp phép lái xe trên toàn quốc kiểm tra thực hành bằng máy tưởng như khó có thể thực hiện được vì nhiều lý do như: công trình thí điểm của Bộ Giao thông vận tải lắp đặt thiết bị Hàn Quốc vào Trung tâm SHLX Chí Linh có chất lượng rất thấp, giá thành cao, mục tiêu chính của hệ thống sát hạch tay lái không cần thầy giáo ngồi bên cạnh học viên đã không thực hiện được.Trung tâm SHLX Chí Linh của Bộ Giao thông vận tải đang làm thủ tục dỡ bỏ và xin nâng cấp hệ thống tự động chấm điểm.
Trên thực tế, các công trình xây dựng trung tâm SHLX có gắn thiết bị nhập ngoại với giá thành rất cao, khoảng 4 đến 5 tỷ VNĐ có biểu hiện không thích hợp về công nghệ với điều kiện sử dụng khí hậu ở Việt Nam. Các chuyên gia nước ngoài đến lắp đặt mất khoảng 6 tháng cho một trung tâm, nhưng đưa vào sử dụng một thời gian ngắn phải bỏ như Trung tâm SHLX Trường GTVT 3 TP Hồ Chí Minh. Theo dự tính của Bộ GTVT, việc sát hạch lái xe tự động phải trở thành bắt buộc mọi nơi trên lãnh thổ Việt Nam trước năm 2004. Tuy vậy, trên thực tế, đến cuối năm 2005 mới có khoảng dưới 10 Trung tâm được nghiệm thu đưa vào hoạt động, giá đầu tư thiết bị CNTT&TT rất lớn.
Trước thực trạng này, Tiến sỹ Phạm Hồng Quang, công ty cổ phần- phần mềm tự động hóa cùng các cộng sự đã quyết tâm bắt tay vào nghiên cứu đề tài xây dựng hệ thống thiết bị và phần mềm công nghệ thông tin và truyền thông phục vụ sát hạch lái xe tự động.Sau một thời gian dài nghiên cứu, thiết kế. Không lùi bước trước khó khăn thiếu thốn về cơ sở vật chất cũng như kinh phí thực hiện, nhóm tác giả của Tiến sỹ Quang đã cho ra đời hệ thống thiết bị và phần mềm công nghệ thông tin và truyền thông phục vụ sát hạch lái xe tự động. Hệ thống này dựa trên cảm biến từ trường và máy tính nhúng đã được bảo vệ thành công bằng độc quyền sáng chế với hàng loạt hạng mục khác biệt. Sau khi được đưa ra thử nghiệm cho thấy hệ thống có tính ổn đinh hơn, không bị tiếp xúc cơ khí hay nhiệt độ nắng nóng của sân làm hỏng như ống hơi Hàn Quốc, hệ thống nối kết thông tin đơn giản hơn.
Thay đổi hoàn toàn nguyên tắc và vai trò của đối tượng tương tác trong công nghệ sát hạch lái xe tự động: Ở các hệ thống nhập ngoại, sân bãi hình thi là đối tượng chấm điểm xác định lỗi xe (các ống hơi và sensor đặt dưới đất cảm biến lỗi vi phạm hình thi), trong khi ở hệ thống máy tính nhúng cảm biến từ trường xe ô tô tự kiểm tra lỗi của mình (sensor từ trường trên xe xác định lỗi vi phạm hình thi, được xác định bằng khung từ trường gây bởi các nam châm vĩnh cửu chôn dưới đường).
Đến hiệu quả kinh tế kỹ thuật và kinh tế xã hội
Hệ thống thiết bị do Tiến sỹ Phạm Hồng Quang cho ra đời đã thay thế việc phải nhập ngoại công nghệ và thiết bị, không những chỉ trong lĩnh vực hẹp sát hạch lái xe tự động, mà còn làm tiền đề và cơ sở để các công trình đầu tư trong nước tin tưởng và sử dụng thiết bị, giải pháp CNTT&TT 100% thiết kế và sản xuất bởi khoa học công nghệ Việt Nam. Nó đã chứng minh và tạo niềm tin cho nhiều cấp lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải nói riêng và các cơ quan tương tự là Khoa học công nghệ trong nước hoàn toàn có khả năng thay thế tốt hơn cả về kinh tế lẫn công nghệ so với giải pháp nhập ngoại.Tạo tiền đề để sản phẩm Việt Nam có thể tham gia vào các lĩnh vực tự động hóa điều khiển mà cho đến nay gần như là sân chơi độc quyền của các nhà thầu nước ngoài. Công nghệ tiên tiến này được cấp bằng độc quyền sáng chế của Việt Nam số 6335 ngày 11/5/2007.
Cục ĐBVN phê chuẩn đưa vào hoạt động chính thức hệ thống trong công tác sát hạch lái xe tự động và được Chi Cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng-Sở KHCN Hà Nội kiểm nghiệm chất lượng “Hệ thống sát hạch lái xe tự động” số CV049-2006/KN-29. Qua đó, đã sát hạch hơn hàng chục vạn lượt thí sinh phục vụ cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ trên cả nước. Ứng dụng này đã tiết kiệm đáng kể cho ngân sách nhà nước, kể từ khi hệ thống được phê duyệt đưa vào sử dụng, giá bán hệ thống tương tự của chính các nhà cung cấp nước ngoài giảm xuống từ 1 đến 2 tỉ một bộ. Trong 2 năm vừa qua, với số lượng hơn 25 trung tâm được đầu tư và đưa vào hoạt động, trong đó 15 trung tâm sử dụng công nghệ này, tổng giá trị đầu tư giảm khoảng gần 40 tỷ đồng. Ngoài ra, với các trung tâm sử dụng công nghệ của Tiến sỹ Phạm Hồng Quang, mỗi năm tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng tiền bảo hành, bảo dưỡng, đặc biệt là nền đường bằng nam châm vĩnh cửu không cần sự thay thế tốn kém hàng năm như công nghệ ống cao su.
Nền tảng hệ thống nhúng còn được ứng dụng trong nhiều hệ thống khác như giám sát tốc độ tàu hỏa, xe khách đường dài…bảo đảm an toàn giao thông và thay thế nhập khẩu. Đồng thời, góp phần tạo ra cơ sở kỹ thuật cho việc thực hiện công trình cấp phép lái xe sử dụng thiết bị sát hạch của Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban an toàn giao thông quốc gia. Vinh dự và tự hào hơn, đó là đề tài do Tiến sỹ Phạm Hồng Quang làm chủ nhiệm đã đoạt giải nhất, giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam năm 2008, do Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam trao tặng.