Đảng cầm quyền Puea Thai và đồng minh là Mặt trận Thống nhất Dân chủ Chống độc tài (UDD) tại Thái Lan đang quyết tâm thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp mà không cần trưng cầu dân ý. Động thái này khiến đất nước Thái Lan đang phải đối mặt với cuộc xung đột chính trị nghiêm trọng hơn vào năm 2012.
Các thủ lĩnh của UDD, hay còn gọi là phong trào "Áo đỏ", và các nghị sỹ của đảng Puea Thai như Natthawut Saikua đã bác bỏ lời kêu gọi tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc có cần sửa đổi Hiến pháp hay không với lập luận rằng sửa đổi Hiến pháp là ý nguyện của 15 triệu cử tri ủng hộ đảng Puea Thai trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 7 vừa qua. Mục tiêu của Puea Thai và các lãnh đạo UDD đặt ra là trước tiên sửa đổi Điều 291 Hiến pháp nhằm mở đường cho việc thành lập một hội đồng soạn thảo Hiến pháp mới. Trong phát biểu ngày 30-12, ông Natthawut tuyên bố đảng Puea Thai sẽ không can thiệp vào nội dung sửa đổi cũng như không gây áp lực về thời gian đối với các thành viên của Hội đồng soạn thảo. Một nghị sỹ khác của đảng Puea Thai đồng thời cũng là một lãnh đạo UDD, ông Korkaew Pikulthong, có chung quan điểm này và nói rằng sửa đổi Hiến pháp là điều đảng Puea Thai đã hứa với cử tri trong cuộc vận động tranh cử vừa qua và trong bản tuyên bố về chính sách đầu tiên của chính phủ trước Quốc hội sau khi thành lập Chính phủ, Thủ tướng Yingluck Shinawatra cũng khẳng định sửa đổi Hiến pháp là một trong các nhiệm vụ trọng tâm.
Phong trào áo đỏ ủng hộ Chính phủ Thái Lan sửa đổi Hiến pháp
Ủy ban Bầu cử (EC) đã đề nghị đảng Puea Thai tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý trước khi tiến tới một quyết định sửa đổi Hiến pháp và đảng Dân chủ đối lập cũng tán thành ý kiến của EC. EC cho rằng Hiến pháp 2007 được nhân dân tán thành thông qua trưng cầu dân ý nên giờ đây muốn sửa đổi cũng phải lấy ý kiến nhân dân. Tuy nhiên, UDD bác bỏ quan điểm trên và cho rằng thay vì mất thời gian tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý trước, chỉ nên trưng cầu dân ý sau khi dự thảo Hiến pháp sửa đổi đã hoàn tất. Các lãnh đạo UDD cho rằng việc EC và đảng Dân chủ dấy lên lo ngại rằng rối loạn chính trị sẽ bùng nổ nếu không tiến hành trưng cầu dân ý trước, chỉ là một nỗ lực nhằm ngăn cản hòa giải. Theo các lãnh đạo UDD, năm ngoái chính phủ tiền nhiệm do đảng Dân chủ lãnh đạo thừa nhận Hiến pháp 2007 có nhiều bất cập và đã tiến hành sửa đổi bản Hiến pháp này. Tuy nhiên, đảng Dân chủ đã không hề trưng cầu dân ý trước và sau khi sửa đổi, dù các nội dung sửa đổi, trong đó có sửa đổi luật và cách thức bầu cử, được nhìn nhận có lợi cho đảng Dân chủ và bất lợi cho đảng Puea Thai.
Bên cạnh việc thúc đẩy sửa đổi Điều 291, UDD và đảng Puea Thai cũng muốn sửa đổi Điều 309 nhằm loại bỏ quyền miễn trừ đối với những người đã tiến hành cuộc đảo chính lật đổ cựu Thủ tướng Thaksin năm 2006. Theo phe cầm quyền, sửa đổi Điều 309 không chỉ nhằm đưa những người đã tiến hành đảo chính 2006 ra trừng trị mà còn giúp ngăn ngừa tất cả những ai trong tương lai muốn chà đạp lên Hiến pháp mà nhân dân xây dựng. Một vấn đề khác Puea Thai và UDD cũng muốn sửa đổi là quyền hạn của các cơ quan độc lập. Theo UDD, các nội dung "tồi tệ nhất" của Hiến pháp 2007 là trao quyền hạn quá lớn cho các tổ chức độc lập như Tòa án Hiến pháp, Ủy ban chống tham nhũng, Ủy ban Bầu cử cũng như các quy định về bầu chọn và chỉ định thượng nghị sỹ.
Kế hoạch sửa đổi Hiến pháp của đảng Puea Thai và UDD chắc chắn sẽ vấp phải sự phản kháng quyết liệt từ các lực lượng đối lập, vốn tin rằng động cơ thực sự của sửa đổi Hiến pháp không vì lợi ích nhân dân mà nhằm giúp cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra. Tuy nhiên, dù biết rõ trở ngại, Puea Thai và UDD sẽ quyết tâm thực hiện mục tiêu vì họ đã rút ra bài học từ việc cố Thủ tướng Samak Sundaravej và cựu Thủ tướng Somchai Wongsawat khi còn nắm quyền không sửa đổi được Hiến pháp nên đã trả giá bằng sự giải tán của đảng Quyền lực Nhân dân. Như vậy, cuộc chiến giữa các lực lượng ủng hộ và chống Thaksin chắc chắn sẽ khốc liệt hơn vào năm tới vào thời điểm Chính phủ của Thủ tướng Yingluck cũng đã hết "tuần trăng mật".
Minh Tâm