Gần như bất cứ chung cư cao tầng nào được xây hiện nay đều có đường đổ rác từ các tầng. Tuy nhiên, những hiểm họa từ đây không phải ai cũng nhận rõ và kiểm soát được. Vụ cháy chiều tối ngày 10/3 tại chung cư JSC, 34 Lê Văn Lương, bắt nguồn từ đường xả rác, là hồi chuông báo động cho tình trạng an toàn của các khu chung cư cao tầng hiện nay.
Rác nào cũng có
Các tòa nhà ở khu chung cư Mễ Trì Hạ, huyện Từ Liêm, đều có hệ thống đổ rác khá sạch sẽ, có cửa chắn bằng kim loại, tuy nhiên, từ khi có các căn hộ đầu tiên đến ở, nơi đây đã tập trung đủ loại rác thải.
Theo bảo vệ ở khu chung cư này, thời gian đầu, nhiều hộ sửa nhà, vứt thẳng phế thải xây dựng xuống hố rác. Đội bảo vệ phải cử người theo dõi từng hộ sửa nhà để buộc họ cam đoan vận chuyển rác thải xuống tầng 1 tập kết, đổ đi nơi khác.
Không chỉ có vậy, ngày rằm, mùng một, người dân đốt vàng mã, rồi trút thẳng tro xuống đường rác. Không những thế, theo một nhân viên đổ rác ở đây, thỉnh thoảng, vẫn thấy có các viên than tổ ong sau khi đốt được vứt xuống hố rác.
Tại chung cư 4F Trung Yên, quận Cầu Giấy, người dân ở đây rất bức xúc vì có hộ sửa nhà đổ vữa, gạch vào ống xả rác khiến miệng hố chứa rác ở tầng 1 bị rơi ra.
Tòa nhà CT1 (khu đô thị Sông Đà, huyện Từ Liêm) cao 27 tầng có 190 hộ sinh sống, nhưng khu tập kết rác chỉ rộng khoảng 10 m2. Bảo vệ tòa nhà, ông Nguyễn Tiến Dũng, cho biết: “Ra Tết, một số hộ dân thả cành quất, cành đào xuống đường xả rác, khiến đường ống bị tắc, ban quản lý tòa nhà phải huy động toàn bộ lực lượng bảo vệ và nhân viên vệ sinh để thông đường ống”. Cũng theo ông Dũng, một lần kiểm tra nhà chứa rác, thấy có bật lửa rơi cùng những loại rác khác mà “giật mình”.
Nguyễn Đình Xuân, tổ trưởng tổ quản lý cụm B3, B11, khu đô thị Nam Trung Yên, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, cho biết người dân ở đây thường xuyên nấu ăn ngoài hành lang. Cách đây không lâu, một hộ dân kho thịt trong nhà nhưng bỏ ra ngoài. Phát hiện có khói trong nhà, lực lượng bảo vệ đã phá cửa và đã kịp thời dập tắt.
“Tình trạng thả những đồ vật to hơn đường ống xả rác vẫn thường xuyên xảy ra, chăn màn, bìa các tông… người dân “lười” nên họ cứ cho thẳng vào đường ống, trong khi đó, đường ống xả rác tại đây chỉ rộng 70cm, làm bằng nhựa composite”, ông Xuân nói.
Ông Xuân khẳng định, ban quản lý không có chức năng kiểm tra rác tại nhà rác, mặt khác vì lực lượng quá mỏng vì phải quản lý một lúc 8 tòa nhà cao 11 tầng.
Phòng chống nguy hiểm bằng... tự phát
Hỏa hoạn không phải là “đồ hiếm” ở các khu chung cư cao tầng. Trước đó, ngày 20/12/2009, tại CT 4-1 khu đô thị Mễ Trì Hạ đã xảy ra cháy từ khu chứa rác dưới tầng 1, khói bốc lên đến tầng cao nhất (tầng 9). Rất may, vụ cháy đã không gây ra thiệt hại về người và của vì được dập tắt kịp thời.
Chiều 20/6/2009, khu chung cư 12 tầng ở số 25 Vũ Ngọc Phan, phường Láng Hạ (quận Đống Đa - Hà Nội) bất ngờ bốc cháy do người dân đốt vàng mã, lửa tuồn theo đường ống dẫn rác lan xuống các tầng dưới.
Trước nguy cơ cháy rất lớn ở các khu chung cư, nhiều khu nhà đã tự "xoay xở" các biện pháp bảo vệ mình. Tại khu chung cư bán đảo Linh Đàm, quận Hoàng Mai, anh Đắc, quản lý tòa nhà, cho hay: “Đường ống xả rác của chung cư làm bằng xi măng nên hạn chế được phần nào sự lây lan của đám cháy nếu xảy ra sự cố ngoài ý muốn. Hầu hết chúng có đường kính 1,5 đến 2 m, nên những sự cố xả rác to xuống đường ống làm tắc cục bộ là chưa xảy ra”.
Cũng theo anh Đắc, mỗi tòa nhà ở đây có ba, bốn người phụ trách. Khi có đám cháy xảy ra ngoài lực lượng chữa cháy nòng cốt là bảo vệ, ban quản lý còn huy động người dân ở những chung cư xung quanh, đồng thời báo ngay cho tổ dân phố và lực lượng chức năng.
Mỗi tuần, ở các tòa nhà đều thực hành và đặt ra những giả thiết cháy nổ để phòng chống. Khi sự cố xảy ra sẽ có chuông báo động lên toàn bộ tòa nhà. Anh Đắc cũng cho biết thêm, hệ thống thoát hiểm của các chung cư tại đây hoạt động 24/24h và rất hiệu quả.
Anh Tuấn, quản lý chung cư 17 tầng ở số 10, Hoa Lư, Hai Bà Trưng, cho biết nhà xả rác của chung cư rộng 8 m2, cánh cửa làm bằng sắt, đường ống xả rác có đường kính 80 cm làm bằng xi măng. Ở mỗi tầng có 6 bình cứu hỏa, mỗi ca trực tại chung cư luôn có trên bốn người, sẵn sàng ứng cứu với các tình huống xấu nhất xảy ra. Các biện pháp tuyên truyền cho người dân cũng được đẩy mạnh, ban quản lý ngăn cấm tuyệt đối các tình trạng đun nấu ở ngoài hành lang. Hiện, hệ thống báo cháy tự động hoàn động bình thường.
Tại các chung cư Mỹ Đình, Mễ Trì Hạ, người dân được phổ biến quy định phân loại rác, cấm đổ rác thải rắn và chất dễ cháy nổ xuống hố rác. Ngoài ra, ban quản lý chung cư còn cho xây dựng hẳn những chỗ đốt vàng mã ngoài trời và cấm tuyệt đối việc đốt than trong các tầng nhà.
Tuy nhiên, theo nhiều người dân và bảo vệ chung cư, các biện pháp trên mang tính hình thức bởi chưa có sự cố nguy hiểm diễn ra nên không thể kiểm chứng được tính hiệu quả của đường ống dẫn rác, cũng như các thiết bị phòng cháy. Mặt khác, hiện các chung cư hầu như không có chế tài nào phạt người dân đổ rác không đúng quy định nên chưa đủ sức răn đe. Việc đổ rác thải chủ yếu là thuyết phục, quy định trên... giấy để tùy người dân... tuân thủ.
Một số hình ảnh Đất Việt ghi lại được nơi đổ rác tại một số chung cư trên Hà Nội ngày 12/3:
