Hàng “nghĩa địa” nhập lậu

Hang “nghia dia” nhap lau

TT - Tưởng rằng thời của hàng xài rồi đã qua nhưng không, đồ “nghĩa địa” vẫn còn đất sống. Và mỗi ngày lượng hàng “nghĩa địa” khổng lồ vẫn thẩm lậu qua các miền biên giới phía tây, nhiều nhất là vải vóc, quần áo “sida”.

Ngày nào cũng có nhiều chuyến xe tải chở những kiện hàng “nghĩa địa” nhập chợ Châu Long - Ảnh: Đ.Vịnh

Chợ Châu Long (thị xã Châu Đốc, An Giang) là một trong số những chợ chuyên kinh doanh hàng “nghĩa địa” khổng lồ ở miền Tây Nam bộ. Ông Lâm Văn Tươi, phó ban quản lý chợ Châu Long, cho biết chợ hiện có 275 hộ kinh doanh, phần lớn bán các loại quần áo, túi xách, balô, giày dép... “nghĩa địa”. Mỗi cửa hàng đều có kho riêng chất hàng kiện.

Ông H.T.A. - một tay buôn hàng “nghĩa địa” ở phường Châu Phú B, An Giang - cho biết nếu mua số lượng từ vài tấn thì ông đảm nhận luôn khâu vận chuyển. Nhiều hộ kinh doanh ở chợ Châu Long cũng vậy. “Chi phí vận chuyển tới TP.HCM mỗi bao 230.000 đồng, tính ra hơn 600 đồng cho mỗi áo. Nếu mất tụi này bồi thường” - họ quả quyết.

Ông Trần Bửu Tài, trưởng phòng tham mưu phòng chống và xử lý buôn lậu Hải quan An Giang, cho biết từ đầu năm 2008 tới nay lực lượng hải quan đã phát hiện tịch thu xử lý gần 17.000kg quần áo cũ và 4.000m vải các loại. Còn theo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, con số tương tự là 67.000kg...

Ở chợ Châu Long, mỗi sáng sớm đều có xe tải ghé vào giao hàng, những bao kiện to đùng lần lượt thả xuống chuyển tới điểm bán của từng hộ. Mỗi kiện quần áo cũ còn nguyên đai trọng lượng 100kg, bán giá 3,2-5,5 triệu đồng tùy loại. Khách hàng ở đây phần lớn mua sỉ, phân phối về các tỉnh.

Trong khi đó chợ Tịnh Biên - cạnh cửa khẩu Tịnh Biên - đầy rẫy vải ngoại, khoảng 300 kiôt kinh doanh mặt hàng dệt may, trong đó rất nhiều hộ chuyên bán loại vải bị lỗi khi dệt, vải cũ thanh lý nhập từ nước ngoài giá rất rẻ, có loại chỉ 3.000-5.000 đồng/m (nên cũng gọi là vải “nghĩa địa”). Cũng như áo quần cũ, nó được để trong kiện, mỗi kiện chứa 50-120m. “Người ta mua về để may các loại quần áo, mền, rèm... đem bỏ mối ở các chợ” - ông T., một hộ bán loại vải này, nói. Khách đến đây nếu mua số lượng lớn chỉ cần cho địa chỉ và trả cước phí, họ sẽ giao hàng tận nơi.

Hàng đã qua sử dụng ngoại nhập bày bán nhiều còn có giày dép, ví, dây nịt, nón, đồ chơi trẻ em. Ở thị xã Châu Đốc có gần chục đầu mối chuyên buôn mặt hàng này. Họ kể mỗi tháng thường qua tận chợ trời Rong Kloea (Sakaeo, Thái Lan) đối diện cửa khẩu Poi Pet của Campuchia mua hàng, mỗi chuyến đi cả chục ngày.

Tuy nhiên hoạt động mua bán kể trên mới chỉ là bề nổi. Thật sự có dòng chảy ngầm quy mô hơn, rầm rộ hơn trong khâu nhập và đưa hàng “nghĩa địa” đi tiêu thụ khắp nơi.

Tại chợ Tamau, Kirivong (Tekeo, Campuchia), sớm chiều luôn thấy những chuyến ghe từ hướng Phnom Penh liên tục đổ hàng về đây. Phần lớn đều là những loại đã qua sử dụng, từ đồ điện tử, điện gia dụng, xe đạp, vật dụng sinh hoạt... Riêng loại vải, áo quần, túi xách, dày dép... thì để nguyên kiện chất đầy trong kho. Chợ Tamau là một nơi tập kết, trung chuyển hàng “nghĩa địa” cho các đường dây từ Việt Nam sang mua ở Phnom Penh, cảng Kompong Som, chợ trời Rong Kloea về. Trên mỗi bao kiện đều có ký hiệu ghi tên chủ hàng ở trong nước. Từ đây hàng được vận chuyển qua biên giới, đưa vào các nhà kho nằm rải rác ở thị xã Châu Đốc để mỗi sáng sớm “rót” ra chợ Châu Long, khu vực núi Sam và các tỉnh lân cận. Số thì chuyển qua tận Đa Phước, An Phú, sau đó theo ghe thẳng lên TP.HCM.

Ngoài chợ Tamau, bên kia biên giới còn có một số điểm tập kết hàng tương tự, như một nhà kho bên Prekchray (Kohthom, Kan Dal), nằm đối diện ngang với xã Khánh An, An Phú. Đấy là căn nhà mái tôn, nền đất, diện tích khá rộng, chứa tới hàng chục tấn quần áo cũ, vải dạt. Hàng ở đây giá rẻ hơn so với Châu Đốc trung bình từ 500.000 đồng/kiện nên nhiều dân buôn qua mua trực tiếp để về bán lẻ.

Ngoài ra, hàng “nghĩa địa” từ Phnom Penh còn theo ghe về qua ngả cửa khẩu Bắc Đai, rồi đi đường lòn qua Tân Châu, Đồng Tháp, Long An. Khi về tới cảng ở TP.HCM nó được đưa ra các chợ Bà Chiểu, Tân Bình, An Đông...

Sở dĩ hàng “nghĩa địa” bán khá chạy và lâu nay một bộ phận người tiêu dùng có thói quen mua sử dụng là do giá cực rẻ.

Giới kinh doanh cho biết gần đây tỉ lệ sản phẩm loại 1 trong những kiện hàng nhập về không còn cao như trước. “Một kiện sơmi 100kg trung bình có 400 áo, trước kia hàng đẹp từ 170 áo, nay còn dưới 100 áo, loại 2 cố lựa cũng chưa tới 100 áo, còn lại toàn đồ bèo. Quần jean cũng vậy, mỗi tép 50kg may ra lựa được 20 quần còn tốt” - Tuấn, một tay chuyên đánh hàng trực tiếp tại Phnom Penh, cho biết. Cánh buôn hàng “nghĩa địa” kể không ít lần họ phải ôm nguyên cả lô hàng trong đó phần nhiều là hàng dạt. Một cán bộ môi trường ở An Giang cho rằng nếu để hàng “nghĩa địa” nhập lậu kéo dài, vô tình Việt Nam là nơi đổ rác thải đã qua sử dụng của các nước.

Loại vải cũ giá cực rẻ cũng có sức tiêu thụ mạnh. Giới buôn hàng xuyên biên giới cho biết bây giờ xuất hiện thêm loại vải thanh lý từ các nhà máy dệt của Trung Quốc được đưa sang Campuchia để tuồn về Việt Nam. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết nhiều cơ sở may mặc tư nhân trong nước thường đặt mua hàng tấn để làm ra loại áo quần, chăn, drap, áo gối, rèm... giá rẻ, sau đó đưa về nông thôn tiêu thụ. Ngoài ra, không ít đơn vị sử dụng may đồng phục, áo quần lao động cho công nhân; làm vải lót trong các sản phẩm do họ sản xuất như nệm, salon, cặp, túi xách, balô...

Do đã qua sử dụng, nhiều sản phẩm quá cũ mà quá trình lưu trữ, vận chuyển kéo dài hàng tháng nên chúng thường được “ướp” formol, chất chống mốc cực mạnh, rất có hại cho sức khỏe người tiêu dùng. “Không thể loại trừ sản phẩm từng qua người bệnh sử dụng nên có thể mang các mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Hiện thế giới xảy ra dịch cúm A/H1N1 thì càng nên cảnh giác với thứ hàng ấy. Tuy nhiên bấy lâu nay ít ai để ý, chưa có cơ quan nào cảnh báo” - khi chúng tôi hỏi ý kiến nhiều bác sĩ khẳng định như vậy.

Đồ cũ vào nhiều hơn đồ mới ra

Việc buôn bán loại hàng “nghĩa địa” này xuất hiện từ những năm 1990. Trong số đồ cũ giá rẻ ấy có lẫn nhiều món hàng hiệu, còn mới nên người tiêu dùng trong nước rất chuộng. Về sau nhóm hàng “nghĩa địa” không chỉ bấy nhiêu mà có thêm đồ điện tử, điện gia dụng, đồ chơi trẻ em và đủ vật dụng sinh hoạt hằng ngày. Tất cả những thứ đó mua gom từ khắp các nước và vùng lãnh thổ như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật, Canada, Hong Kong... đưa về Singapore.

Tại đây, chúng được phân loại và đóng thành kiện rồi xuất qua Phnom Penh hoặc chợ trời Rong Kloea (Thái Lan). Ông B.K.A., một nhà buôn lớn kinh doanh hàng “nghĩa địa” có tiếng ở thị xã Châu Đốc, cho biết hàng nhập lậu mỗi ngày có khi cả chục tấn, cao hơn cả lượng quần áo may sẵn của các doanh nghiệp dệt may trong nước xuất khẩu ra nước ngoài!

Việc buôn bán loại hàng “nghĩa địa” này xuất hiện từ những năm 1990. Trong số đồ cũ giá rẻ ấy có lẫn nhiều món hàng hiệu, còn mới nên người tiêu dùng trong nước rất chuộng. Về sau nhóm hàng “nghĩa địa” không chỉ bấy nhiêu mà có thêm đồ điện tử, điện gia dụng, đồ chơi trẻ em và đủ vật dụng sinh hoạt hằng ngày. Tất cả những thứ đó mua gom từ khắp các nước và vùng lãnh thổ như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật, Canada, Hong Kong... đưa về Singapore.

Tại đây, chúng được phân loại và đóng thành kiện rồi xuất qua Phnom Penh hoặc chợ trời Rong Kloea (Thái Lan). Ông B.K.A., một nhà buôn lớn kinh doanh hàng “nghĩa địa” có tiếng ở thị xã Châu Đốc, cho biết hàng nhập lậu mỗi ngày có khi cả chục tấn, cao hơn cả lượng quần áo may sẵn của các doanh nghiệp dệt may trong nước xuất khẩu ra nước ngoài!