Kim ngạch xuất khẩu hai tháng đầu năm ước đạt hơn 8,9 tỉ USD, tăng 0,1% so với cùng kỳ 2009. Tuy nhiên, nếu loại bỏ yếu tố xuất khẩu vàng (hai tháng đầu năm 2009 xuất khẩu vàng khoảng 1,45 tỉ USD, hai tháng đầu năm 2010 chỉ xuất 36 triệu USD) thì xuất khẩu hai tháng đầu năm tăng gần 19% so với năm ngoái.
Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên cho biết chỉ tiêu xuất khẩu năm 2010 phải tăng 6% so với năm 2009, trong khi dầu thô (vốn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chỉ sau hàng dệt may) lại giảm xuất khẩu (do được giữ lại cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất), do đó mà các ngành phải nỗ lực gấp đôi mới đạt kế hoạch tăng trưởng.
Ông cũng cho biết các bộ, ngành đã có kế hoạch hỗ trợ thúc đẩy xuất khẩu. Đầu tiên là phải tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp tiếp cận tín dụng ưu đãi với lãi suất hợp lý, về lâu dài sẽ có biện pháp kéo mặt bằng lãi suất xuống thấp để doanh nghiệp giảm chi phí, tăng tính cạnh tranh. Đồng thời, nhà nước cũng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường xuất khẩu, tập trung cho doanh nghiệp thuộc ngành sử dụng nhiều lao động. Ngoài ra, Bộ cũng sẽ tăng cường phổ biến các chính sách mới về thuế, trong đó có chính sách cắt giảm thuế suất còn 0% để doanh nghiệp nắm bắt cơ hội xuất khẩu.
Ngoài các khó khăn quen thuộc lâu nay về thiếu vốn, khó tiếp cận vốn vay, lãi suất vay vốn cao, giá xuất khẩu thấp… thì doanh nghiệp cũng than khó khăn về thủ tục.
Một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản ở Rạch Giá cho rằng thiếu hạ tầng hỗ trợ xuất khẩu. Cụ thể, doanh nghiệp muốn làm giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) thì phải đến TP.HCM, muốn làm giấy chứng nhận chất lượng thì phải đi Cần Thơ, trong khi doanh nghiệp thiếu thời gian, nhân lực.
Thừa nhận yếu kém này, ông Trần Văn Cường, Trưởng phòng Xuất nhập khẩu của Bộ, cũng cho biết sẽ ghi nhận phản ánh này của doanh nghiệp và sẽ có khảo sát xem địa phương nào có nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, có cần lập riêng một văn phòng về cấp C/O tại địa phương đó hay không. Tuy nhiên, nếu có lập mới thì cũng không thể lập nhiều phòng tại nhiều địa phương vì sẽ khó quản lý và chi phí hành chính cao.
Ông Cường cũng cho biết Bộ đang dự kiến phối hợp với một đối tác Hàn Quốc xây dựng hệ thống cấp C/O điện tử, hoàn toàn không dùng đến giấy, áp dụng trong phạm vi những quốc gia chấp nhận C/O điện tử. Tuy nhiên, đây là kế hoạch cho vài ba năm nữa.
QUỲNH NHƯ