Hai ngày với Voọc Chà vá ở Sơn Trà (kỳ I)

VEN - 11/03/2011 14:09

Hai ngay voi Vooc Cha va o Son Tra (ky I)

(VEN) - Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà có diện tích lâm phận 2591 ha (theo Quyết định điều chỉnh quy hoạch sô 6758/QĐ-UBND ngày 20/8/2008 của UBND thành phố Đà Nẵng) nằm trên Bán đảo Sơn Trà với tổng diện tích 4.439ha thuộc thành phố Đà Nẵng.

Đây được mệnh danh là kinh đô của loài Voọc chà vá chân nâu hay còn gọi là Voọc vá chân đỏ (tên khoa học là: Pygathrix nemaeus nemaeus) vì tổng số cá thể tính đến năm 2010 ở đây lên đến 18 đàn tương ứng với 300 cá thể chiếm 30% tổng số cá thể hiện có ở Việt Nam. Đây là loài linh trưởng đẹp nhất hành tinh với 5 màu ngũ sắc và được mệnh danh là “giác hoàng - nữ hoàng của các loài Voọc” và trong sách đỏ của Việt Nam chúng được xếp vào mức nguy cấp (E) và mức nguy cấp (EN) trong Danh lục đỏ IUCN-2006 và phụ lục I của công ước CITES.

Bài 1: Vào “vương quốc của nữ hoàng các loài Voọc”

Theo lời anh Nguyễn Mạnh Tiến - Phó Trưởng phòng Quản lý Bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên của Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng thì tập tính sinh hoạt của loài Voọc thường đi ăn vào sáng sớm và buổi chiều, tầm từ 3-4h chiều, hơn nữa đây là mùa xuân - mùa của chúng giao phối nên cũng dễ bắt gặp hơn nhưng nói chung vẫn phải phụ thuộc vào “hên-xui”.

Biết vậy, đúng 6h30 phút sáng đoàn phóng viên chúng tôi bắt đầu khởi hành. Khi ấy, những làn sương và những đám mây trên đỉnh núi Sơn Trà vẫn bao phủ. Tất cả đều hy vọng hôm nay có thể gặp “hên” để được tận mắt chứng kiến các đàn Voọc đi ăn (trung bình mỗi đàn voọc từ 6-24 cá thể).

Điểm dừng chân đầu tiên của chúng tôi gần miếu Bà Tiên Sa, một trong những nơi các đàn Voọc thường đến tìm thức ăn. Bỗng anh Tiến chỉ cho chúng tôi một đoàn linh trưởng đang ở khá xa, tất cả mọi người đều nín thở, im lặng không ai nói hay bước chân mạnh chỉ e rằng tiếng động sẽ làm chúng chạy đi mất. Phải dùng ống nhòm thì thấy đó chỉ là một đàn khỉ lông vàng. Chưa kịp thất vọng, anh Tiến lại hô lên “Kia rồi”. Lần này sau tán lá chúng tôi thấy một đến vài cá thể Voọc. Chúng quả thật rất đẹp. Tuy nhiên giây phút may mắn không kéo dài lâu. Đàn Voọc vọt quá nhanh trên những tán cây rậm của rừng già. Những tán cây Chò hàng trăm năm tuổi là nơi đàn Voọc chà vá thường xuyên trú ngụ tìm thức ăn và cũng là nơi trú ngụ của các loài linh trưởng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà.

Theo một dự án nghiên cứu về tập tính của loài Voọc chà vá chân nâu Sơn Trà do Trường Đại học khoa học Tự nhiên phối hợp với Chi Cục Kiểm lâm Đà Nẵng thực hiện dưới sự tài trợ của Tổ chức Bảo tồn Voọc chà vá quốc tế (DLF) cho thấy có đến 77 loài cây là thức ăn chính của loại Voọc vá, chúng chủ yếu ăn chồi, lá, hoa, quả và chúng rất nhanh khi ở trên các cành cây cao, khi có bóng dáng người hoặc các phương tiện giao thông chạy qua là chúng đều ẩn mình và biến mất vào trong những tán lá của rừng. Tuy nhiên khi ở dưới đất hoặc những tán cây thấp gần mặt đất chúng thường rất chậm chạp - đây chính là nguyên nhân khiến loài linh trưởng này đang bị đe dọa bởi các bẫy của thợ săn bắt.

Anh Lê Phước Bảy – Trạm trưởng Trạm kiểm lâm Hải Đăng - Bãi Nam thuộc Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà – Ngũ Hành Sơn cho biết “Trước kia khi hoạt động du lịch, giao thông chưa sôi động như bây giờ thì thi thoảng những đàn khỉ Voọc vẫn ra những tán cây gần bờ biển và nhiều người dân đã vô tình được chứng kiến chúng, có những con khỉ bạo dạn hơn còn cướp thức ăn của du khách, nhưng bây chừ điều đó hiếm lắm”.

Cũng theo anh Bảy cho biết hiện vùng bảo vệ nghiêm ngặt ở Bán đảo Sơn Trà là hơn 2500 ha và cho đến nay chúng tôi chưa bắt gặp người dân nào săn bắn loài linh trưởng quý hiếm này. Tuy nhiên nỗi lo lắng hiện lên trên khuôn mặt anh mà chúng tôi nhận thấy chính là những hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, phục vụ du lịch đang diễn ra rầm rộ ở phần bên kia bán đảo Sơn Trà ít nhiều đã tác động đến sinh cảnh sống của loài linh trưởng quý hiếm này.

Bán đảo Sơn Trà như một bức bình phong che chắn gió bão cho thành phố Đà Nẵng và cung cấp một phần nước ngọt cho người dân sống tại Quận Sơn Trà. Đối với những ai yêu thiên nhiên thì chỉ mất gần 20 phút chạy xe từ trung tâm Thành phố là đến với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà. Chính yếu tố thuận lợi trong vị trí địa lý và sự đa dạng sinh học ở đây đã thu hút lượng khách ngày càng đông đảo đến với Sơn Trà, tuy nhiên điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ hủy hoại sinh cảnh sống của loài linh trưởng được mệnh danh là “giác hoàng” này.

Những thông tin về các hoạt động nỗ lực bảo tồn cũng như những hoạt động phát triển du lịch, xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng đã ảnh hưởng đến sinh cảnh sống của loài Voọc Chà vá này sẽ được chúng tôi thông tin tiếp vào kỳ sau.

Tên tiếng anh: Voọc chà vá: Doue Langer

Voọc Chà vá chân nâu là loại linh trưởng đặc hữu chỉ có ở Việt Nam và Lào, trong đó Việt Nam chiếm đến 83% cá thể Voọc, chúng sinh sống chủ yếu ở Rừng quốc gia Pù mát ( Nghệ An), Bạch Mã, Phong Nha…. Riêng tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà cá thể Voọc chiếm khoảng 30% tổng số cá thể Voọc đang hiện hữu tại Việt Nam. Bên cạnh đó với vị trí địa lý nằm bên cạnh bờ biển nên Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà có quần thể sinh học rẩt đa dạng và phong phú: Hệ thực vật rừng khoảng 1000 loài thuộc 4 ngành: thông đất, dương xỉ. hạ trần, hạt kín trong đó 3 loài ở tình trạng cực kỳ nguy cấp(CR), 5 loài ở tình trạng nguy cấp (EN), 20 loài ở tình trạng sẽ nguy cấp (VU). Hệ động vật có 36 loài thú thuộc 18 họ, 8 bộ (có 8 loài quý hiếm), 106 loài chim, 34 loài bò sát, khoảng 112 loài côn trùng. Ngoài ra hệ sinh vật biển gồm Rạn san hô có 191 loài san hô cứng; cá rạn san hô có 162 loài và 81 loài thuộc sinh vật đáy kích thước lớn trên rạn san hô cùng thảm cỏ biển, rong biển thực vật phù du, ấu trùng giáp xác…

Thu Hường

Tin mới