Đồng VNĐ sẽ mất giá khoảng 5,5% trong năm 2010
Theo báo cáo của VEPR cho thấy, với những nỗ lực kích thích kinh tế trong năm 2009 và sự phục hồi kinh tế đang ngày càng rõ ràng của nền kinh tế thế giới, nền kinh tế Việt Nam trong năm 2010 có nhiều cơ sở để thoát khỏi chu kỳ thu hẹp, hướng tới một thời kỳ tăng trưởng cao hơn.
Tuy nhiên do phải đương đầu với những ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng năm 2009, nên trong thời gian qua những vấn đề căn bản của nền kinh tế hầu như vẫn trong trạng thái của thời kỳ 2006 – 2007. Trong ngắn hạn, những bất ổn vĩ mô vẫn là một cản trở lớn cho tăng trưởng kinh tế và cải thiện môi trường kinh doanh.
Trong trung và dài hạn, những vấn đề cơ bản như cấu trúc nền kinh tế, sự phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân, khả năng kết hợp và điều hành chính sách sẽ là những chướng ngại làm chậm quá trình tăng trưởng của Việt Nam.
Ông Nguyễn Đức Thành, giám đốc kiêm kinh tế trưởng của Trung tâm nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) chỉ rõ: Một điểm đặc biệt đáng lưu ý của Việt Nam là những cân đối vĩ mô lớn như thâm hụt thương mại đang có khuynh hướng trở thành căn bệnh kinh niên. Đây là nguyên nhân của những bất ổn kinh tế trong ngắn hạn, đồng thời xói mòn tiềm năng tăng trưởng trong trung và dài hạn, đi liền với sự suy yếu khả năng thích nghi của nền kinh tế trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế.
Trước những bất ổn trên ông nhận định, kinh tế Việt Nam hiện đang phải đối mặt với hai áp lực lớn về tỷ giá và thâm hụt ngân sách. Trong trường hợp này, tỷ giá gắn liền với tình trạng lạm phát. Có thể VNĐ sẽ tiếp tục bị áp lực giảm giá trong thời gian tới vì một số nguyên nhân sau:
Thứ nhất: Lạm phát của Việt Nam luôn ở mức cao trong khu vực và trên thế giới. Ngay cả trong năm 2010, kỳ vọng chung về mức lạm phát đã là khoảng 10%.
Thứ hai: trong năm 2010 phục hồi kinh tế thế giới vẫn chưa thực sự vững vàng dẫn đến nhu cầu xuất khẩu và đầu tư nước ngoài chưa thể có cải thiện đột biến. Thêm vào đó, ngay cả khi có sự cải thiện đáng kể của nguồn cung ngoại hối trong năm nay thì việc tái lập quỹ dự trù ngoại hối quốc gia là không thể tránh khỏi. Điều này dẫn tới một áp lực giữ cho đồng VNĐ trong trạng thái tương đối liên tục yếu.
Với diễn biến tỷ giá VND và USD như phân tích ở trên, ông Thành cho rằng đồng VND sẽ tiếp tục mất giá khoảng 5,5% trong năm 2010.
Hai kịch bản tăng trưởng
Đầu năm 2009 nhiều người đã lo sợ chính sách kích cầu để chống đỡ khủng hoảng kinh tế đi liền với việc suy giảm các nguồn thu cũng do khó khăn kinh tế sẽ đẩy thâm hụt lên mức rất cao (từ 7% đến 10%). Tuy nhiên, thực tế đây là một vấn đề đáng lo ngại trong trung và dài hạn vì bội chi ngân sách của Việt Nam luôn ở mức 5% GDP từ nhiều năm gần đây.
Riêng năm 2009, bội chi ngân sách Nhà nước ước tính 7% GDP. Trong năm 2010, do nền kinh tế vẫn còn yếu nên mức thâm hụt dự báo vẫn ở mức cao. Để giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách, Nhà nước sẽ phải tăng thuế hoặc phải vay nợ thông qua phát hành trái phiếu. Cả hai hành động này đều tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Do vậy, VEPR dự báo sẽ có hai kinh bản tăng trưởng cho nền kinh tế Việt Nam trong năm 2010.
Thứ nhất là kịch bản lạm phát “thấp”, ở mức 8,5%/năm, để đạt mức lạm phát này cần có sự thận trọng trong chính sách tiền tệ.
Đối với kịch bản thứ hai, mức lạm phát có thể cao hơn, khoảng 10,5% nếu Chính phủ lựa chọn không quyết liệt trong việc chống lạm phát, vì cho rằng việc thắt chặt tiền tệ có thể gây ra nhiều chi phí cho nền kinh tế trong ngắn hạn như lãi suất cao và cung tín dụng thấp.
Do đó, trong kịch bản này, dự báo tăng trưởng sẽ cao hơn, có thể 6,8 – 6,9% trong năm 2010. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này có thể dẫn tới những bất ổn vĩ mô như lạm phát vượt một con số, thâm hụt thương mại liên tục tăng và thâm hụt ngân sách có thể không thay đổi đáng kể so với năm 2009.
Yến Nhi