Những năm gần đây TP Hải Phòng đã ban hành nhiều chính sách và có những hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ nghiên cứu, chuyển giao, đổi mới CN và TB như: Nghị quyết của Thành ủy về phát triển thị trường vốn, thị trường lao động, thị trường công nghệ phục vụ CNH, HĐH thành phố; Đề án nghiên cứu xây dựng quy hoạch phát triển thị trường công nghệ; Chương trình KH và CN hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập... Năm 2008, UBND thành phố đã bổ sung nhiệm vụ tư vấn, môi giới và chuyển giao CN và TB cho Trung tâm Thông tin KH và CN (thuộc Sở KH và CN Hải Phòng) và cho phép thành lập Sàn Giao dịch CN và TB (trong ảnh), một thiết chế vừa là chợ - nơi gặp gỡ, giao lưu, trao đổi, tiếp xúc giữa người mua và người bán, nơi phát sinh các giao dịch mua/bán, ký kết hợp đồng; vừa là triển lãm - nơi trưng bày, giới thiệu các công nghệ, thiết bị hiện đại, tiên tiến, quảng bá các doanh nghiệp, thương hiệu nổi tiếng; vừa là đầu mối triển khai các hoạt động tư vấn về KH và CN và quản lý dành cho doanh nghiệp, hỗ trợ tìm kiếm, môi giới công nghệ, hướng dẫn giao dịch, cung cấp thông tin công nghệ, tổ chức hội thảo, hội nghị chuyên đề...
Đấu giá là một hình thức mua/bán khá phổ biến. Tuy nhiên, đấu giá CN và TB ở Việt Nam là hoạt động chưa có tiền lệ nên việc triển khai chương trình đấu giá thí điểm gặp rất nhiều khó khăn: Hành lang pháp lý chưa đầy đủ và không đồng bộ, chỉ mới có các quy định về đấu giá tài sản (chủ yếu là tài sản công); các tổ chức KH và CN, doanh nghiệp, kể cả các đơn vị có công nghệ, thiết bị chào bán lẫn các đơn vị có nhu cầu mua công nghệ, thiết bị còn dè dặt, chưa nhận thức được lợi ích, tính tích cực của phương thức mua/bán công nghệ thông qua đấu giá; trình độ, kỹ năng của cán bộ Sàn Giao dịch CN và TB Hải Phòng còn hạn chế...
Sau sáu tháng chuẩn bị, ngày 29-12-2009, Sở KH và CN Hải Phòng đã chỉ đạo Sàn Giao dịch CN và TB phối hợp Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản Hải Phòng tổ chức Phiên đấu giá CN và TB đầu tiên với ba lô CN và TB: Công nghệ và dây chuyền sản xuất gạch siêu nhẹ công suất 40 m3/ca của Doanh nghiệp tư nhân Trung Hậu (TP Hồ Chí Minh); Công nghệ và dây chuyền sản xuất gạch không nung từ đất và phế thải công nghiệp bằng phương pháp pô-ly-me hóa công suất 10 triệu viên/năm của Công ty cổ phần thương mại Huệ Quang (Hà Nội); Lô thiết bị an ninh giám sát của Công ty cổ phần Biển Bạc, thành viên Sàn Giao dịch CN và TB Hải Phòng với ba gói thiết bị: năm bộ đầu ghi thông minh bốn kênh Aura H304; mười bộ chuông cửa có hình mầu KCV 352+KCC-62 của hãng Kocom và năm bộ đầu ghi hình tốc độ cao HR16.
Đăng ký tham gia đấu giá có mười tổ chức, doanh nghiệp, trong đó có bốn doanh nghiệp đăng ký tham gia đấu giá mua công nghệ và dây chuyền sản xuất gạch siêu nhẹ; ba doanh nghiệp đăng ký tham gia đấu giá mua công nghệ và dây chuyền sản xuất gạch không nung từ đất và phế thải công nghiệp bằng phương pháp pô-ly-me hóa và ba doanh nghiệp đăng ký tham gia đấu giá mua lô thiết bị an ninh giám sát. Trong số mười tổ chức, doanh nghiệp đăng ký tham gia đấu giá có năm đơn vị của Hải Phòng, hai đơn vị đến từ Hà Nội, ba đơn vị còn lại đến từ các tỉnh Phú Thọ, Ninh Bình và TP Hồ Chí Minh.
Đấu giá được diễn ra theo cả hai hình thức: Thứ nhất, đấu giá xuôi, là hình thức trả giá từ thấp lên cao đến giá trần bằng cách bỏ phiếu trực tiếp nhiều vòng liên tục. Thứ hai, đấu giá ngược, là hình thức trả giá từ cao xuống thấp đến giá sàn. Tất cả các CN và TB trên đều được các đơn vị bán đấu giá mô tả chi tiết từng công nghệ, thiết bị, giới thiệu năng lực hoạt động của đơn vị mình. Ban tổ chức cũng đã lập tổ chuyên gia khảo sát, thẩm định chất lượng.
Tại phiên đấu giá, Công ty cổ phần bê-tông Rạch Chiếc (TP Hồ Chí Minh) đã trúng đấu giá dây chuyền công nghệ sản xuất gạch siêu nhẹ sau sáu lần ra giá (mỗi bước giá là 100 triệu đồng) ở mức 4,25 tỷ đồng. Mức giá này cao gấp gần 1,5 lần so với giá khởi điểm (3,05 tỷ đồng) và thấp hơn khoảng 20% so với giá bán trên thị trường (5,65 tỷ đồng). Công ty TNHH Giang Tín (Phú Thọ) ở phiên trả giá thứ hai đã chấp nhận mua dây chuyền công nghệ sản xuất gạch không nung ở mức giá trần là 2,85 tỷ đồng. Công ty TNHH một thành viên Thương mại dịch vụ Hồng Hà (Ninh Bình), Công ty TNHH đầu tư công nghệ Trọng Tín (Hải Phòng), Công ty TNHH Hiến Thành (Hải Phòng) trúng đấu giá các thiết bị giám sát an ninh của Công ty cổ phần Biển Bạc với tổng giá trị khoảng 142 triệu đồng, thấp hơn khoảng 25% so với giá thị trường.
Trúng đấu giá tại phiên này, các đơn vị, tổ chức được Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) chi nhánh Hải Phòng - một đối tác của Sàn Giao dịch CN và TB - cam kết cho vay vốn ưu đãi lên tới 70% tổng giá trị đầu tư (nếu có nhu cầu).
Phiên đấu giá CN và TB lần đầu được tổ chức tại Sàn Giao dịch CN và TB Hải Phòng đã thành công tốt đẹp, đánh dấu một mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường công nghệ của thành phố. Hải Phòng đã tạo ra được một phương thức môi giới, thúc đẩy chuyển giao công nghệ hiệu quả. Phiên đấu giá đã đem lại lợi ích thiết thực cho cả tổ chức KH và CN (người bán công nghệ, thiết bị) lẫn doanh nghiệp (người mua). Với người bán, sẽ có cơ hội quảng bá, chuyển giao các sản phẩm KH và CN vào thực tiễn đời sống, có điều kiện tiếp xúc tìm hiểu nhu cầu của doanh nghiệp để định hướng phát triển. Người mua được tiếp cận với công nghệ phù hợp, đã được đánh giá, thẩm định với mức giá thấp hơn giá thị trường. Mặt khác, các đơn vị trúng đấu giá còn được hưởng các chính sách hỗ trợ của thành phố và được tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để đầu tư, phát triển sản xuất.
Tuy nhiên, số lượng các đơn vị tham gia chưa nhiều và tỷ lệ thắng đấu giá còn "khiêm tốn" của các doanh nghiệp ở Hải Phòng cũng cho thấy các doanh nghiệp ở Hải Phòng vẫn chưa thật sự mạnh dạn và quyết liệt trong việc giành quyền tiếp nhận chuyển giao những công nghệ hiệu quả để cho ra những sản phẩm mới, có khả năng chiếm lĩnh thị trường.
HẢI HẰNG