Chiếc ấn đồng cổ trên được phát hiện tại gia đình ông Đậu Đình Văn trú tại làng Khả Luật, xã Cẩm Hưng, (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh). Chiếc ấn đồng này có trọng lượng 600g, mặt ấn dài 10cm, rộng 7cm, dày 1,3cm, bề mặt sau ấn có 2 dòng chữ Hán nằm đối xứng với nhau, bao quanh bề mặt chính của ấn có khung viền gờ nổi 1cm, trong đó khắc 9 chữ được tạo thành 3 dòng, mỗi dòng 3 chữ theo thế chữ Triện.
Ông Đậu Đình Văn cho biết: Năm 2003, trong lúc làm thủy lợi tại khu vực cồn Hoanh Hầu, xứ Đồng Bắt, xã Cẩm Hưng, người dân đã phát hiện được một ngôi mộ cổ nằm sâu dưới lòng đất, trong mộ có nhiều hiện vật bằng gỗ, sơn son thếp vàng, vải vụn và 1chiếc ấn đồng trên và đưa chiếc ấn đồng chuyển về cho ông tôi bảo quản.
Khi nghiên cứu gia phả của dòng họ Đậu cho thấy, dòng họ này có gốc từ tỉnh Bắc Ninh đến định cư tại làng Khả Luật, từ vị khởi tổ đến nay đã có 12 đời, đời thứ 4 có ông Đậu Khắc Tuấn, làm đến chức quan Đô Ty dưới thời vua Quang Trung và được phong tước Hầu.
Năm 1802, khi Gia Long lên ngôi thì những người tham gia phong trào Tây Sơn phần lớn đều bị sát hại, một số lui về sống ẩn dật và ông Đậu Khắc Tuấn bị bắt, xử chém bêu đầu tại vùng Bãi Vọt (nay là TX Hồng Lĩnh). Sau đó con cháu đã bí mật chuyển thi hài ông về mai táng tại làng Khả Luật.
Qua nghiên cứu ban đầu cán bộ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh nhận định chiếc ấn đồng là một phần trong dòng họ Đậu nói trên.
Đắc Thành
