Hà Nội thí điểm điều trị lao đa kháng thuốc theo phác đồ

KTĐT - 24/03/2011 15:11

Ha Noi thi diem dieu tri lao da khang thuoc theo phac do

KTĐT - Trong quá trình điều trị cho bệnh nhân lao, vấn đề đa kháng thuốc không chỉ là mối quan tâm hàng đầu của ngành y tế Việt Nam mà của cả thế giới.

Theo thống kê, mỗi năm nước ta có thêm khoảng 180.000 người mắc bệnh lao, trong đó gần 6.000 bệnh nhân lao đa kháng thuốc, trên 20.000 người chết do lao. Trước thực trạng này, từ năm 2011, Bộ Y tế đã triển khai thí điểm điều trị theo phác đồ lao đa kháng thuốc tại 5 tỉnh, TP, trong đó có Hà Nội. Để hiểu rõ hơn về công tác phòng, chống lao cũng như điều trị cho bệnh nhân lao đa kháng thuốc trên địa bàn, chúng tôi có cuộc trao đổi với TS.BS Lưu Thị Liên, Giám đốc BV Phổi Hà Nội.

- TS có thể cho biết, những hoạt động của Chương trình chống lao thành phố Hà Nội hiện nay?

Hiện nay công tác phòng, chống lao ở Hà Nội được giao cho hai đơn vị đầu mối là: Bệnh viện Phổi Hà Nội và Trung tâm Phòng chống lao và bệnh phổi Hà Đông. Chương trình chống lao đã xây dựng được mạng lưới rộng khắp từ tuyến thành phố đến quận, huyện, xã, phường. Ở tuyến quận, huyện đều có các tổ chống lao và thực hiện các kỹ thuật xét nghiệm đờm và quản lý người bệnh lao. Tuyến xã, phường có các cán bộ chuyên trách. Hàng năm, Thành phố phát hiện khoảng 5.000 bệnh nhân lao các thể, tỷ lệ điều trị khỏi đối với lao phổi mới trên 90%, tuy nhiên cũng như các tỉnh, thành khác, Hà Nội cũng đang đứng trước thách thức do tỷ lệ người bệnh lao/HIV tăng và đặc biệt là lao đa kháng thuốc.

- Vậy, tình trạng lao đa kháng thuốc trên địa bàn có nguyên nhân từ đâu?

Bệnh lao kháng thuốc đã xuất hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam và trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng. Ở Hà Nội, hiện chưa có điều tra dịch tễ về lao kháng thuốc, nhưng theo số liệu của Chương trình chống lao quốc gia (trong đó có Hà Nội), tỷ lệ đa kháng thuốc ở nhóm người bệnh lao mới là 2,7%, còn nhóm đã điều trị là 19%, ước tính có khoảng 60 - 80 người bệnh lao đa kháng thuốc mỗi năm ở Thủ đô. Nguyên nhân phát sinh lao đa kháng thuốc có rất nhiều như: Người bệnh lao không tuân thủ y lệnh của bác sĩ trong quá trình điều trị, việc kê đơn điều trị của bác sĩ không đúng, chất lượng thuốc không đảm bảo, thực hiện việc giám sát người bệnh chưa tốt, do đột biến gen của vi khuẩn… Lao đa kháng thuốc đang là một thách thức đối với chương trình chống lao hiện nay.

- Được biết, Hà Nội là một trong 5 địa phương đã triển khai thí điểm điều trị bệnh nhân lao đa kháng thuốc theo phác đồ mới, vậy theo đánh giá của TS, hiệu quả của chương trình này đến đâu?

Chương trình chống lao tại Hà Nội được sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ đạo của Chương trình chống lao quốc gia và UBND thành phố, Sở Y tế Hà Nội, Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị để chúng tôi triển khai thí điểm điều trị người bệnh lao đa kháng thuốc theo phác đồ chuẩn quốc gia. Chương trình này mới được triển khai từ đầu năm 2011 nên chúng tôi chưa có tổng kết cụ thể, nhưng tôi thấy rằng, công tác phát hiện và quản lý người bệnh lao đa kháng thuốc sẽ làm giảm rất nhiều nguồn lây nguy hiểm mang vi khuẩn lao đa kháng thuốc, làm giảm chi phí điều trị, giảm tỷ lệ tử vong trong tương lai.

- Để đạt được hiệu quả cao trong quá trình điều trị lao đa kháng thuốc, TS có khuyến cáo gì đối với bệnh nhân cũng như nhân viên y tế?

Để điều trị hiệu quả cho người bệnh lao đa kháng thuốc, chúng tôi thấy cần phải tuân thủ theo đúng các nguyên tắc quản lý của Chương trình chống lao quốc gia đã hướng dẫn. Đối với nhân viên y tế: Phải thực hiện điều trị cho người bệnh theo phác đồ chuẩn của Chương trình chống lao quốc gia, theo dõi và quản lý người bệnh chặt chẽ, giáo dục sức khỏe cho người bệnh, và đặc biệt phải làm tốt công tác kiểm soát nhiễm khuẩn để bảo vệ cộng đồng, bảo vệ môi trường. Đối với người bệnh: Lao là bệnh lây truyền qua đường hô hấp do hít phải không khí có chứa vi khuẩn lao nên việc phát hiện sớm và điều trị sớm làm giảm nhanh chóng khả năng lây truyền bệnh lao. Cơ sở điều trị phải bố trí không gian điều trị riêng, hướng dẫn người nghi lao và bệnh nhân cách dùng khẩu trang, hướng dẫn nơi khạc đờm đúng quy định, tuân thủ y lệnh điều trị một cách triệt để, đặc biệt là ở những nơi tập trung đông người như trại giam, trung tâm giáo dục lao động xã hội, nơi có nhiều bệnh nhân HIV, các phòng khám tập trung đông người…

- Cảm ơn TS.BS!

Hải Lý thực hiện