Ngày 31/7 này là hạn cuối cùng để các ngân hàng đóng tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài theo quy định. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã gia hạn thêm thời gian 1 tháng cho các ngân hàng có điều kiện tất toán cũng như hoàn thành việc đóng tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài. Theo các nhà lãnh đạo ngân hàng, với quy định này cùng với việc đóng cửa sàn vàng trước đó đã ảnh hưởng đến việc kinh doanh cũng như huy động vốn bằng vàng, do tín dụng bằng vàng không còn phát triển. Vì thế, dù lãi suất tiền gửi vàng hiện được duy trì ở mức thấp, nhưng khả năng sẽ còn giảm thêm trong thời gian tới và nhà băng sẽ tính đến việc chỉ giữ hộ vàng cho người dân.
Hiện trên địa bàn TP. HCM, các ngân hàng có chức năng kinh doanh vàng trên tài khoản nước ngoài đã hoàn thành việc tất toán, duy nhất chỉ còn ACB. Trao đổi với ĐTCK, ông Hồ Hữu Hạnh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước - Chi nhánh TP. HCM cho biết, có thể đến ngày 31/7, ACB mới hoàn tất được việc đóng tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài. Tuy nhiên, ông Hạnh cũng cho biết, dù lãi suất huy động vàng đã được các nhà băng cắt giảm xuống mức thấp, nhưng lượng vốn huy động bằng đồng tiền này của ngân hàng chỉ có dấu hiệu giảm nhẹ. Trong khi đó, dư nợ tín dụng cho vay vốn bằng vàng của các nhà băng trên địa bàn TP. HCM lại giảm dần ở thời gian qua.
Số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước - Chi nhánh TP. HCM cho thấy, tính đến cuối tháng 7/2010, lượng vốn huy động bằng vàng của các nhà băng trên địa bàn đạt gần 80.000 tỷ đồng. Trong khi đó, dư nợ cho vay vốn bằng vàng tính đến thời điểm trên chỉ đạt 20.000 tỷ đồng. Nguyên nhân là do khách hàng không muốn vay vốn bằng vàng, vì rủi ro về biến động giá vàng theo chiều hướng tăng nhiều hơn giảm trong thời gian qua, cho dù lãi suất vay vàng đã được ngân hàng giảm xuống đáng kể.
Đáng chú ý là kể từ khi hoạt động kinh doanh sàn vàng trực thuộc của các ngân hàng phải đóng cửa theo quy định, vốn huy động bằng vàng rất khó tìm được đầu ra cũng như khả năng sinh lãi. Vì thế, vốn huy động bằng vàng chủ yếu được các ngân hàng bán lấy tiền đồng cho vay, với lãi suất cao hơn, sau đó, mua đối ứng trên tài khoản nước ngoài. Song với quy định trên, các nhà băng cho biết, sẽ hạn chế huy động vàng hoặc tính đến việc thu phí đối khoản tiền gửi này.
Vì theo các nhà băng, nếu chỉ huy động vàng để cho vay thì chắc chắn sẽ bị lỗ, do lãi suất cho vay vàng rất thấp (chỉ còn khoảng 2%/năm), không đủ bù đắp chi phí. Trường hợp sử dụng để kinh doanh trên thị trường trong nước hoặc bán để chuyển thành nguồn vốn đầu tư thì sẽ rất rủi ro, do giá vàng biến động thất thường, khó có thể bảo đảm hoàn trả cho người gửi tiền khi đáo hạn.
Hiện lãi suất huy động vàng đã giảm sâu và ngân hàng chỉ áp dụng ở mức 0,05 - 0,7%/năm. Cụ thể, tại ACB lãi suất huy động vàng SJC là từ 0,45 - 0,5%/năm và 0,55 - 0,6%/năm đối với vàng ACB. Còn ở Eximbank, lãi suất tiết kiệm vàng chỉ còn 0,05%/năm cho kỳ hạn 1 - 12 tháng. Tuy nhiên, do nhu cầu tích trữ vàng luôn tồn tại nên người dân vẫn gửi vàng cho ngân hàng giữ hộ.
Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, ông Lê Đức Thúy cho rằng, việc đóng cửa sàn vàng để hạn chế đầu cơ là điều cần thiết. Nhưng với tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài, việc buộc các nhà băng phải tất toán vào cuối tháng này sẽ tạo không ít khó khăn cho các ngân hàng. Vì trước đây, tín dụng bằng vàng phát triển nên nhà băng có thể sử dụng được đồng vốn huy động về.
Còn trong thời gian qua, khi dư nợ bằng vàng khó tăng, ngân hàng thường huy động vàng với lãi suất thấp, sau đó bán ra lấy tiền đồng cho vay, với lãi suất cao hơn. Số vàng bán ra sẽ được ngân hàng mua đối ứng trên tài khoản nước ngoài (với mức khống chế 30% lượng vàng huy động) thì số tiền thu về không nhỏ, nhất là khi giá vàng thời gian qua biến động theo chiều hướng tăng.
Chính vì vậy, theo các chuyên gia, việc đóng tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài sẽ tạo khó khăn cho nhà băng, đồng thời, một lượng vốn bằng vàng nằm lại trong dân rất lớn mà không được huy động phục vụ cho nhu cầu vốn của nền kinh tế.