Góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992: Cần cơ chế kiểm soát quyền lực một cách hữu hiệu

Đại Đoàn Kết - 

Đó là góp ý của PGS.TS Ngô Huy Thảo - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Tôn giáo UBTƯ MTTQ Việt Nam vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.


PGS.TS. Ngô Hữu Thảo

PV: Thưa ông, với tư cách là Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Tôn giáo của UBTƯ MTTQ VN, ông có ý kiến như thế nào về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992?

PGS.TS NGÔ HUY THẢO: Tôi đã nghiên cứu kỹ Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 và thấy đây là một bản dự thảo được chuẩn bị khá công phu, tiến bộ hơn Hiến pháp hiện hành rất nhiều. Thậm chí có thể nói Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã có bước đột phá về tư duy của Nhà nước. Ví dụ, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã sửa từ mọi công dân có quyền tự do tín ngưỡng bằng mọi người có quyền tự do tín ngưỡng. Mới nghe có vẻ như việc sửa từ "công dân” thành từ "người” không có sự khác biệt nào cả, nhưng thực ra bản chất của vấn đề đã thay đổi rất nhiều. Mọi người ở đây bao hàm nghĩa rộng, gồm tất cả người Việt Nam dù đang sinh sống ở đâu, không phân biệt lứa tuổi, dân tộc, giới tính... Điều này khác hẳn với việc quy định mọi công dân đều có quyền tự do tín ngưỡng. Bởi lẽ cho dù là người Việt Nam, nhưng không phải ai cũng được thừa nhận quyền công dân. Như vậy, những người không có quyền công dân thì đương nhiên họ bị tước cả quyền tự do tín ngưỡng.

Tuy nhiên, tôi cho rằng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 cũng còn một số hạn chế cần khắc phục. Chẳng hạn như việc tại Dự thảo lần này đã tăng thêm rất nhiều quyền con người, quyền công dân, nhưng lại thiếu thiết chế để mọi người thực hiện đầy đủ quyền của mình. Tôi cho rằng khi đưa ra quyền thì phải có cách nào đó để người dân thực hiện quyền của mình, chứ nếu không lại rơi vào tình trạng hình thức chủ nghĩa. Trên thực tế ngay cả có chế tài mà tình trạng vi hiến, phạm luật cũng còn khá nhiều; nữa là chỉ đưa ra mà không có chế tài. Chẳng hạn như Luật Báo chí quy định mọi cá nhân, tổ chức có nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí, nhưng do không có chế tài nên nhiều lãnh đạo các đơn vị đã thẳng thừng từ chối tiếp nhà báo khi bị hỏi đến sai phạm của đơn vị mình.

Nhiều ý kiến cho rằng, tại Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã làm rõ hơn Hiến pháp hiện hành về chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp, ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào, thưa ông?

Tôi cho rằng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã có bước tiến bộ lớn so với Hiến pháp hiện hành khi làm rõ hơn về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp; nhưng chưa rõ ràng về cơ chế kiểm soát nhằm tránh sự lạm dụng quyền lực. Vì vậy, theo tôi, trong bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp nên có cơ chế như thế nào đó để tránh tình trạng vừa đá bóng vừa thổi còi - vừa ra cơ chế chính sách, vừa là người thực hiện.

Ý kiến của ông về việc Điều 2 Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 khẳng định tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân?

Điều đó là rất tốt và tôi hết sức hoan nghênh! Chúng ta đã khẳng định Nhà nước Việt Nam là Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, thì đương nhiên tất cả quyền lực Nhà nước phải thuộc về nhân dân. Vậy nhưng tôi cho rằng cần làm rõ hơn nữa để nhân dân thực sự được thực hiện quyền lực tối cao của mình.

Cụ thể, cần luật hóa vấn đề giám sát của người dân đối với hoạt động của các cơ quan nhà nước, các đại biểu dân cử. Khi người dân thực sự giám sát thì các cơ quan nhà nước sẽ không thể làm ăn quan liêu, hống hách, sách nhiễu được. Họ sẽ phải trả lời các kiến nghị của người dân về việc đã tiếp thu đến đâu, sửa chữa những tồn tại hạn chế của mình như thế nào. Nếu người dân được quyền bãi miễn tư cách đại biểu HĐND, ĐBQH mà họ đã bầu khi các vị này không đủ phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, thì tôi tin rằng sẽ không có chuyện "đánh trống bỏ dùi” như hiện nay.

Trân trọng cảm ơn ông!
Lê Anh Đức (thực hiện)

[ Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 ]

[1, Góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992]
[2, Góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992]

[Mời bạn đọc tham gia đóng góp ý kiến về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992]
[Hiến pháp với sự nghiệp xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân]
[Đưa Hoàng Sa và Trường Sa vào Hiến pháp]
[Người yếu thế tham gia góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp:
Đảm bảo quyền dân chủ, quyền công dân]
[Phải dành một chương riêng về Đảng]
[TS. Đặng Duy Báu - nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh:
" Nhà nước của dân cần tạo điều kiện cho công dân có việc làm " ]
[Hiến pháp mới với sự đổi mới hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước]
[Hiến pháp cần thể hiện hồn văn hóa dân tộc]
[Phải có chế định bảo hiến]
[5 kiến nghị về bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992]
[Vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam]
[Quyền con người, quyền công dân được đảm bảo bằng luật]
[Thiết lập định chế bảo vệ Hiến pháp ở nước ta]

[MTTQ Hà Nội góp ý dự thảo Hiến pháp năm 1992:
Khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng]
[Lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)]
[Sửa đổi Hiến pháp 1992 sẽ cân nhắc vấn đề về thu hồi đất]
[Làm rõ hơn về quyền con người ]