Giáo dục đạo đức trong nhà trường: Chỉ nặng về lý thuyết

ANTĐ - 

Giao duc dao duc trong nha truong: Chi nang ve ly thuyet

(ANTĐ) -Dạy đạo đức trong nhà trường vẫn được coi là một trong những hướng đi quan trọng để chống sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận học sinh. Tuy nhiên, những bài học đạo đức không gắn liền với đời sống, khiên cưỡng hay chỉ mang tính lý thuyết sẽ không phát huy hiệu quả.

Nhận xét về những hành vi dù rất nhỏ nhặt nhưng thể hiện rõ ý thức của học sinh hiện nay, bà Lê Nguyên Hương - Phó Hiệu trưởng trường THPT chuyên Nguyễn Huệ (Hà Nội) nhận xét, trên xe buýt khó lòng nhìn thấy hình ảnh học sinh nhường chỗ cho người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai. Thậm chí, nhiều em còn thản nhiên tranh chỗ của những đối tượng này. Hay có em cố tình vứt rác vào người khác rồi giương mắt lên nhìn, cười khoái chí.

Bà Lê Thị Mỹ Hạnh - Phó Hiệu trưởng trường THPT Việt Đức cho biết, với hơn 2.000 học sinh ở lứa tuổi vị thành niên, chỉ riêng việc quản lý học sinh ngay ngoài cổng trường cũng đã phát sinh nhiều phức tạp do trường nằm trên địa bàn rộng, có nhiều quán nước, quán internet. Cái hay, cái dở từ môi trường này đều rất dễ được học sinh truyền bá với nhau nếu thiếu sự sâu sát của nhà trường và gia đình.

Còn môi trường sống, bà Hạnh cho biết, nhiều học sinh của trường ở trong những địa bàn phức tạp. Môi trường sống này ảnh hưởng rất mạnh đến ý thức của các em. Qua kiểm tra điện thoại di động của các em, nhiều thầy cô thực sự “sốc” khi bắt gặp những hình ảnh phản cảm, những thông tin thiếu lành mạnh. “Là giáo viên, tôi rất đau lòng khi phải chứng kiến cảnh học sinh nói bậy, hay công khai sử dụng điện thoại di động trong lúc cô giáo giảng bài” - bà Hạnh cho biết. Và đấy mới chỉ là phần nổi của những hành vi khó lường sau này của các em.

Ông Mai Sỹ Nhật - Trưởng phòng Công tác học sinh, sinh viên, Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết, 5 năm qua trên địa bàn Thủ đô có hàng chục vụ bạo lực học đường, đâm chém nhau giữa các học sinh gây mất an ninh, trật tự trường học. Cô học trò lớp 10 trường THPT Xuân Mai, Hà Tây (cũ) trở thành “sát thủ” đâm chết bạn học lớp 11 cùng trường chỉ vì bị... đánh ghen.

Hay vụ việc gây “sốc” hơn là trường hợp 2 học sinh một trường THCS ở huyện Thường Tín cho một trẻ 5 tuổi vào bao tải rồi dùng gạch đập vào đầu cho đến chết rồi tìm cách tống tiền cha mẹ cháu bé bởi vì 2 học sinh này đã trót lấy tiền học phí 45.000 đồng đi chơi điện tử, nay phải tìm cách bù vào. Điều khiến người ta phải suy nghĩ là cả ba đối tượng này đều là những học sinh khá giỏi, có hạnh kiểm tốt.

Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2009 của Công an thành phố Hà Nội về tội phạm ở lứa tuổi vị thành niên cho thấy: Hà Nội có 139 vụ, tăng 2 vụ so với cùng kỳ năm trước, trong đó, giết người 2 vụ; cướp tài sản 22 vụ; cưỡng đoạt tài sản 14 vụ; hiếp dâm 4 vụ; cố ý gây thương tích 24 vụ; trộm cắp tài sản 45; cướp giật tài sản 3 vụ; gây rối trật tự công công 4 vụ; đánh bạc 3 vụ và hành vi khác 8 vụ. Còn trên toàn quốc, trong số 14.003 đối tượng tội phạm hình sự gây án trong 6 tháng đầu năm, tỷ lệ học sinh, sinh viên chiếm 3,6%, trong đó có nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng như giết bạn cùng lớp, cùng trường, giết cướp.

Vấn đề đạo đức của học sinh liên quan đến nhiều yếu tố. Bà Lê Nguyên Hương cho rằng tỷ lệ trẻ em càng lớn ý thức càng đi xuống ngày một tăng. Quá trình đô thị hóa cũng tác động mạnh đến học sinh. Đặc biệt, sự xuống cấp về đạo đức của một bộ phận phụ huynh cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chính con em họ. Tuy nhiên, việc giáo dục trong nhà trường cũng là điều cần bàn khi đã có không ít ý kiến cho rằng cần phải xem xét lại phương pháp giáo dục đạo đức trong nhà trường.

Đây là môn học liên thông từ cấp học thấp đến cấp học cao, tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều người, chương trình, sách giáo khoa nặng về lý thuyết, nhẹ về giáo dục kỹ năng sống đã không tạo được hiệu quả trong việc hình thành nhân cách học sinh. “Lâu nay nhà trường thường thiên về giáo dục trí dục, quan tâm đến tỷ lệ học sinh tốt nghiệp thế nào chứ ít quan tâm đến học sinh có ngoan hay không. Đã đến lúc thay vì dạy học sinh những bài học đạo đức xa vời, các nhà trường cần giáo dục cho các em về lòng nhân ái, bao dung, độ lượng hay giáo dục về các chuẩn mực đạo đức trong quan hệ xã hội” - bà Lê Nguyên Hương đề xuất.

Việc tạo được sân chơi bổ ích cho các em học sinh với những đề tài gần gũi với lứa tuổi được coi là một trong những hình thức đa dạng hóa mô hình giáo dục đạo đức trong nhà trường. Bà Lê Thị Mỹ Hạnh cho biết, trường THPT Việt Đức đã đổi mới bằng cách để chính học sinh tìm ra các hình thức sinh hoạt hiệu quả, mở nhiều câu lạc bộ, tổ chức cuộc thi “Trí tuệ Việt Đức” vào các giờ sinh hoạt chung của trường… Những bài học đến với học sinh không chính thức như giờ giảng đạo đức trên lớp nhưng vẫn đem lại không ít hiệu quả khi các em cùng nhau nhận thức những việc nên làm và nên tránh.

Tin mới