Vậy là kỳ thi tuyển sinh đại học đợt II năm 2010 vừa kết thúc, với những hồi hộp, lo lắng của không chỉ các thí sinh, mà cả gia đình của họ. Thế nhưng, tin tức đăng trên báo Sài Gòn Giải phóng (ngày 10-7-2010) cho biết, nhiều phụ huynh, thí sinh giật mình khi đến điểm thi Trường THPT Trưng Vương thuộc Hội đồng thi Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, thấy mấy chú chó bẹc-giê đi qua lại ngay trong khuôn viên trường.
Một thí sinh cho biết: Mấy con chó to đùng cứ đi qua đi lại ngay lối vào trường thi, mỗi lần vào thi, em cứ lo bị cắn nên cố tình đi tránh xa. Nhiều phụ huynh đưa con đến thi cũng cố dặn con em nên tránh xa những “bảo vệ” bất đắc dĩ và đặt câu hỏi: Năm nay hội đồng thi này tăng cường chó bẹc-giê làm… giám thị?
Tôi vẫn cố tin rằng, sự xuất hiện của mấy chú chó bẹc-giê nói trên có thể chỉ là sự ngẫu nhiên, như nhiều thứ ngẫu nhiên vẫn xảy ra trong cuộc sống. Nhưng câu chuyện mấy chú chó bẹc-giê xuất hiện tại điểm thi nói trên đọng lại trong tôi nhiều suy nghĩ.
Nhớ lại chuyện của chính mình, ngoài sự lo lắng, hồi hộp của gia đình về tương lai của con, cháu tùy thuộc rất nhiều vào kết quả kỳ thi, cũng thấy thương cho các “sĩ tử” thời nay sao mà chịu nhiều áp lực đến thế?
Các bậc làm cha mẹ thời nay đều biết trong suốt quãng đời ấu thơ cho đến khi tốt nghiệp trung học phổ thông, gần như con em mình không có tuổi ấu thơ, bởi những đoạn trường chạy sô mỗi ngày đến các điểm học thêm ngoài giờ lên lớp. Nhiều em không đi học thêm vì không có điều kiện kinh tế, khi làm bài điểm bị thấp, nghĩ càng thấy tủi thân. Rồi đến khi chuẩn bị kỳ thi đại học, các điểm, lớp dạy thêm mọc lên như nấm sau mưa, nhiều gia đình ở nông thôn phải cố gắng chạy vạy gửi gắm người thân hoặc thuê mướn nhà ở các trung tâm, thành phố lớn để cho con vào ôn thi cấp tốc.
Theo tìm hiểu của tôi, tại khoản 4 Điều 12 Quy chế Tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 03 ngày 11-2-2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có giao trách nhiệm cho ủy viên phụ trách điểm thi xử lý các tình huống xảy ra trong các buổi thi. Nếu thiếu cán bộ coi thi, ban coi thi chỉ được phép sử dụng sinh viên các năm cuối đang học tại trường mình hoặc mời giảng viên của các trường khác, giáo viên các trường trung học, cán bộ đang công tác tại các cơ quan chủ quản cấp trên của trường làm cán bộ coi thi nhưng phải được sự đồng ý bằng văn bản của trường hoặc cơ quan quản lý cán bộ, giáo viên.
Ngoài ra Điều 24 Quy chế có quy định trách nhiệm của các trật tự viên, công an (và kiểm soát quân sự nếu có) không được để bất kỳ người nào không có trách nhiệm vào khu vực thi và đến gần phòng thi; không bỏ vị trí, không tiếp khách trong khi làm nhiệm vụ; không được đi vào phòng thi; không trao đổi liên hệ với thí sinh; không có trách nhiệm đối với những vấn đề thuộc nội dung, tổ chức và chỉ đạo thi. Riêng cán bộ, chiến sĩ công an được cử đến hỗ trợ các hội đồng tuyển sinh còn có nhiệm vụ áp tải, bảo vệ an toàn đề thi và bài thi.
Như vậy, có thể khẳng định, trong các quy định nêu trên, không có chỗ nào chấp thuận cho sự xuất hiện của một thành phần bất thường là các chú chó bẹc-giê trong khu vực điểm thi như trường hợp kể trên. Dù các em phải mang theo nhiều áp lực, từ sự kỳ vọng của cha mẹ, đến những ước mơ bước vào giảng đường đại học hay thực tế phải rẽ ngang đi vào học nghề, lao động chân tay... cũng không làm mất đi được sự trong trắng, tinh khôi trong tâm hồn của lứa tuổi học trò.
Vì thế, các điểm thi, hội đồng thi phải là nơi tạo bầu không khí thi cử trang nghiêm nhưng thân thiện. Các em càng không phải là người có dấu hiệu vi phạm pháp luật hay tội phạm, nên việc xuất hiện của những chú chó bẹc-giê tại điểm thi nói trên thật phản cảm. Nó làm đậm thêm nỗi đau của gia đình của một thí sinh chuyên toán ở Quảng Ngãi, kết quả điểm thi không tốt đã thúc đẩy em tìm đến cái chết...
Từ câu chuyện này, nên chăng, các cơ quan có trách nhiệm về giáo dục và đào tạo cần sớm xem xét bỏ kỳ thi tuyển sinh đại học, mà nên dựa vào kết quả học tập phổ thông trung học để rộng cửa cho các em, tùy theo điều kiện, khả năng, trình độ để lựa chọn cho mình các trường đại học phù hợp. Tùy theo cơ chế đào tạo của từng trường, tự bản thân quy luật đào thải sẽ sàng lọc để làm sao đầu ra có được những con người có đủ hành trang về tố chất nội lực, kiến thức chuyên môn và kỹ năng để tự tin bước vào cuộc sống.