Đối phó với giá tăng
SGTT - Khác với giới làm công ăn lương, lệ thuộc đồng lương của người sử dụng lao động, các tiểu thương, tiểu chủ, người hành nghề tự do có những cách khác để bù đắp phần chi phí tăng thêm do giá tăng.
Những người lao động tự do ít khi dám tăng giá, mà họ thường tìm thêm công việc hoặc tiết kiệm để bù vào phần chi phí phải bỏ ra. Ảnh: Hồng Thái
Cắt giảm chi phí
Câu chuyện kể trên cho thấy, tăng giá để đối phó với giá tăng là không hề dễ dàng. Bà Ngọc, chủ sạp bán bách hóa thực phẩm khu chợ Bàn Cờ, quận 3 nói: “Đầu năm bán ế thì làm sao tăng giá? Nhưng chi phí cái gì cũng tăng, thì mình phải cắt giảm nhiều khoản mới không bị lỗ”.
Bà Ngọc tính: “Tiền ăn trưa cho nhân viên, cơm tăng từ mười ngàn lên mười hai ngàn đồng một dĩa. Thêm chén canh và ly trà đá thành 15.000 đồng. Xe ôm chở hàng từ chợ Kim Biên về quận 3 tăng thêm 5.000 đồng. Nếu cộng thêm tiền điện, tiền nước, chi phí lặt vặt hàng ngày bán hàng thì mỗi tháng tốn thêm khoảng một triệu đồng. Do vậy, tôi phải giảm chi bằng cách tự nấu bữa sáng, nấu cơm, nấu nước mang ra chợ cho người phụ bán hàng ăn uống. Tự giao hàng tận nhà cho khách quen thay vì thuê xe ôm…” Sau hai tuần thực hiện, bà Ngọc cho biết là đã giữ được tổng chi như trước, nên sống được dù không tăng giá đầu ra.
Còn bà Phụng bán hàng ở chợ An Đông cũng cho biết, do giá da, nguyên liệu giả da, đế giày dép, công thợ… đều tăng, nên bà thử đề nghị tăng giá bán sỉ 2.000 – 3.000 đồng/đôi nhưng khách không đồng ý. Họ cho rằng đầu năm bán ế, lẽ ra phải giảm giá. Bà đành chọn cách giảm nhân viên và tăng lương cho số nhân viên còn lại để họ làm việc năng suất cao hơn. Thay vì 12 người phụ việc lương khoảng 2 triệu đồng/tháng/người, bớt bốn người là bớt được 8 triệu. Tăng lương cho mỗi người thêm 200.000 đồng/tháng là thêm 1,6 triệu. Như vậy, bà bớt được 6,4 triệu tiền lương nhân viên để bù vào các chi phí khác.
Một chủ cơ sở sản xuất hàng chợ ở quận Tân Bình đã chọn giải pháp “tạm đóng cửa 1 – 2 tháng đầu năm cho đỡ tiền thuế”. Bà chủ này nói: “Giờ ở nhà cứ làm mẫu, mua nguyên liệu… trữ, nếu có khách lai rai thì đem thuê nơi khác gia công ăn chênh lệch. Chừng nào đơn hàng nhiều thì mới kêu thợ vào làm lại”.
“Chiến lược” sống
Theo lời ông Nho đang làm nghề chạy xe ba gác (quận 9), sau tết, giá phòng đã tăng thêm gần 20%. Trước tết, căn phòng 28m2 mà ông Nho đang ở có giá 650.000 đồng/tháng nhưng sau tết được vài ngày, chủ nhà đã tăng thêm 100.000 đồng/tháng mà theo giải thích của chủ nhà là do giá điện, giá nước tăng nên phải tăng giá “một cục”. Ông Nho nói: “Ráng tiết kiệm mà sống chứ biết làm sao”.
Trong khi đó, ở con hẻm số 35 (phường Hiệp Bình Chánh, Thủ Đức, TP.HCM), ông Đức chuyên chạy xe ôm, trước tết đã sắm thêm một chiếc máy bơm hơi và bộ đồ nghề vá xe. Ông cho biết, làm thêm việc bơm vá xe để tranh thủ những giờ không có khách đi xe. Mỗi ngày, ông kiếm thêm 30.000 – 50.000 đồng. Ông Đức nói: “Đó là khoản đủ trả tiền thuê nhà”. Còn số tiền kiếm được từ chiếc xe ôm, dao động từ 60.000 – 100.000 đồng/ngày, giúp ông lo những phần chi tiêu còn lại trong gia đình. “Phải tính toán kỹ lắm mới sống được đó...”, ông Đức nói vậy.
Còn với ông Lưu (đường số 45, Thủ Đức, TP.HCM), chi phí tăng đã làm ông vất vả hơn. Ông tính toán, trước đây, mỗi ngày có thể kiếm được 100.000 đồng sau khi trừ tiền xăng. Còn nay, chỉ kiếm được khoảng 80.000 đồng. Ông Lưu cho biết thêm, vừa kiếm được một mối quen chở học sinh đi học mỗi ngày nên cũng dễ thở hơn cho cuộc sống gia đình có hai đứa con đi học. Cũng như ông Đức, ông Lưu không dám tăng giá vì sợ mất mối. “Giữ giá cũ, may thì khách cho thêm năm mười ngàn đồng”, ông Lưu nói.
Từ đầu năm, cửa hàng sửa chữa xe máy Văn Trung (nằm trên đường Hiệp Bình, Thủ Đức, TP.HCM) khi mua phụ tùng thay cho khách phải hỏi trước. Nếu khách chịu thì mới đi lấy hàng về thay vì trừ một số phụ tùng trong nước sản xuất không tăng giá, còn phụ tùng nước ngoài, tăng ít nhất 10%. Ngoài giá phụ tùng buộc phải tăng theo nguồn hàng, theo lời ông Quốc, thợ chính của cửa hàng này: “Giá cả bên ngoài tăng nhưng ở đây vẫn giữ mức giá cũ. Mình lấy tiền công cao sợ khách hàng bỏ đi”.
Minh Thành – Minh Phúc