>> Căng thẳng hoạt động cứu trợ tại Sri Lanka
>> Hòa bình có thực sự đến với Sri Lanka?
Một em gái bị ép gia nhập lực lượng nổi dậy LTTE tên Kala nhớ lại: “Họ giật em ra khỏi mái ấm gia đình và dạy em về quân sự. Khi họ bảo phải xông pha trận mạc, em sợ lắm nên từ chối. Họ nổi giận, thẳng tay đánh đập em. Máu mũi, máu mồm trào ra. Cuối cùng em cũng ra trận vì sợ ăn đòn".
Kala chỉ là một trong hàng ngàn thường dân Sri Lanka thoát khỏi bàn tay của LTTE hơn một tháng trước khi Chính phủ quốc đảo này tuyên bố đánh bại lực lượng nổi dậy, đặt dấu chấm hết cho cuộc nội chiến dài nhất ở châu Á thời hiện đại.
Chiến binh LTTE .Ảnh: AP.
Ép trẻ em cầm súng
Trước đó, những nỗ lực đào thoát khỏi hàng ngũ LTTE thường dẫn đến cái chết. Một nữ chiến binh Tamil “nhí” nói: “Trong quá trình huấn luyện, một bạn nam và một bạn nữ trốn đi. Họ bị bắt trở lại và bị bắn chết trước mặt những binh sĩ khác”.
Nhiều “hổ con Tamil” cho biết họ bị LTTE dùng vũ lực bắt rời xa vòng tay bố mẹ, dầm mưa dãi nắng trên thao trường và cuối cùng là ôm súng ra tiền tuyến. Lực lượng này cũng tiến hành các vụ đánh bom liều chết và khuyến khích thành viên của mình nuốt chất độc cyanide tự sát, không chịu đầu hàng. Trong những tuần cuối cùng của cuộc chiến giữa LTTE và quân đội Chính phủ, lực lượng nổi dậy muốn tất cả thành viên xung trận. Thậm chí, con cái của các chiến binh lão luyện cũng phải tham chiến.
Cậu bé Sevlam nói: "Mẹ em phục vụ trong lực lượng Hổ Biển, còn bố em ở trung đoàn Charles Antony. Khi thấy em ở tiền tuyến, bố bảo em chạy đi và đầu hàng quân Chính phủ. Em làm theo. Đến giờ em cũng không biết bố sống chết thế nào”.
Một trong những chiến binh thuộc dạng “có số có má” trong hàng ngũ “hổ Tamil” là Bala 17 tuổi cho biết: “LTTE mang em đi lúc em mới 13 tuổi. Đầu tiên, em thấy vác súng trường sao mà khó thế. Sau đó, em cũng quen dần. Rồi em xông pha chiến trường. Bắn giết ra trò”. Bala nói rằng, em không gặp bố mẹ từ khi em bị ép đứng trong hàng ngũ “hổ Tamil” và hy vọng Ủy ban Chữ Thập đỏ Quốc tế sẽ sớm tìm thấy họ.
Một cựu chiến binh Tamil vị thành niên nói: “Em nhìn thấy một ông bố ngăn LTTE đem con trai mình đi. Kết quả là họ bắn gục ông ấy và đem người con đi”.
Dạy “hổ con Tamil” học nghề
Sau khi tuyên bố đánh bại LTTE trên chiến trường, tiêu diệt hầu hết lãnh đạo của lực lượng này và tiếp nhận hơn 9.000 binh sĩ đầu hàng hồi tháng 5, Chính phủ Sri Lanka nỗ lực cải tạo những chiến binh Tamil vị thành niên.
Tại một trung tâm giáo dưỡng trên đỉnh đồi nhìn xuống nông trường dừa và cao su xanh mát mắt ở gần Thủ đô Colombo, hơn 100 cựu chiến binh Tamil tuổi hoa đang trải qua chương trình tái hòa nhập cộng đồng kéo dài một năm. Đây là một trong ba trung tâm do Chính phủ lập ra để cải tạo gần 300 “hổ con Tamil”.
Bên ngoài trung tâm, hàng rào dây kẽm gai câm lặng, thi gan đứng giữa đất trời cùng lính gác quân đội. Tuy nhiên, không khí bên trong sôi động giống như khu ký túc xá sinh viên hoặc xưởng sản xuất nhỏ. Nữ cựu chiến binh tên Mary hồ hởi khoe: “Trước kia chúng em được ăn rất ít. Ở đây thức ăn ngon lắm. Ngoài ra, chúng em còn được học các kỹ năng mới”.
Mary nói rằng, bố mẹ và anh em trai của mình mất mạng trong một vụ không kích và em không còn họ hàng ở Sri Lanka. Mary mơ ước: “Em muốn làm cô giáo. Sau khi rời khỏi đây, em sẽ đến Ấn Độ - nơi có vài người bà con đang sinh sống”.
Trước khi trở thành lính LTTE, hầu hết các em bỏ học. Giờ đây, chúng được học chữ, học sửa chữa điện nước, học nấu ăn… để sau này có thể kiếm việc làm. Các em dự lớp học tiếng Anh và ngôn ngữ của tộc người có dân số đông nhất Sri Lanka là Sinhala.
Tuy nhiên, trung tâm chưa tìm được giáo viên dạy bằng tiếng Sinhala. Một số cựu binh “nhí” đóng vai trò phiên dịch viên. Tư vấn viên của chương trình cải tạo binh lính Tamil là Tiến sĩ Hiranthi Wijemanne cho biết: “Chúng tôi tìm được một giáo viên dạy ngôn ngữ của dân tộc thiểu số Tamil ở khu vực Đông Bắc Sri Lanka là tiếng Tamil. Chúng tôi sẽ sớm mở lớp dạy viết và đọc bằng tiếng Tamil”.
Quan chức Sri Lanka hy vọng rằng, các cựu chiến binh sẽ hòa nhập cộng đồng sau khi rời trung tâm. Tuy nhiên, một số lo ngại rằng, các nhóm Tamil thù địch sẽ giết chết những “hổ con Tamil” được thuần dưỡng.
Cái giá của cuộc chiến
Nội chiến kéo dài 26 năm khiến hơn 70.000 người thiệt mạng, kinh tế trì trệ kéo dài. Theo các cơ quan cứu trợ quốc tế, số dân thường bị chết có thể lên tới hàng ngàn. Chi phí quốc phòng của Sri Lanka tăng mạnh trong những năm gần đây, đạt 166,4 tỷ rupee (khoảng 25.000 tỷ VND) vào năm 2008. Số tiền tương đương 5% GDP của quốc đảo này.