Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng, việc phát triển nhà ở cho sinh viên, công nhân khu công nghiệp và nhà ở thu nhập thấp thực sự là vấn đề nóng bỏng, là nhu cầu bức thiết của người dân. Thế nhưng trong thời gian vừa qua chúng ta chưa đáp ứng được. Dù Chính phủ đã có Nghị quyết 18 và các Quyết định 65, 66, 67 về giải quyết nhà ở cho sinh viên, công nhân, người thu nhập thấp nhưng tiến độ triển khai các dự án vẫn còn chậm. Về vấn đề này, luật sư Trương Thị Hòa cho biết, theo Nghị quyết 18, Chính phủ đã có chủ trương đẩy mạnh việc xây dựng nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân khu công nghiệp và nhà ở thu nhập thấp, phấn đấu đến năm 2015 đáp ứng cho khoảng 60% sinh viên các cơ sở đào tạo và 50% công nhân tại các khu công nghiệp có nhu cầu được giải quyết nhà ở. Việc phát triển nhà ở cho sinh viên phải tạo bước đột phá ngay trong năm 2009. Tuy nhiên để đạt được các mục tiêu thì cần phải công khai quy hoạch và thời gian hoàn thành thủ tục cấp phép đầu tư các dự án. Sinh viên, công nhân, người thu nhập thấp là những đối tượng thực sự có nhu cầu về nhà ở. Vì thế đòi hỏi phải có sự hỗ trợ của Nhà nước về tài chính, hỗ trợ trực tiếp bằng việc Nhà nước đứng ra xây nhà sau đó bán hoặc cho thuê, hỗ trợ trung gian thông qua doanh nghiệp để tạo ra sản phẩm nhà ở. Tuy nhiên, cơ chế vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư. Chẳng hạn dự án 100 ha, nhưng doanh nghiệp đã đền bù được 80 ha rồi thì Nhà nước nên cấp sổ đỏ để doanh nghiệp thế chấp vay vốn đầu tư cho giai đoạn tiếp theo. Trường hợp doanh nghiệp đã đền bù được 80 ha thì đã hết vốn trong khi có bao nhiêu đã đền bù hết. Muốn vay vốn để tiếp tục triển khai dự án nhưng không biết lấy gì để thế chấp ngân hàng. Vì vậy tháo gỡ cơ chế là biện pháp quan trọng hàng đầu, doanh nghiệp không cần miễn thuế, nên miễn giảm thuế trực tiếp cho người sử dụng. Theo ông Nguyễn Phụng Thiều, Tổng giám đốc Cty cổ phần Địa ốc Sài Gòn – Gia Định, nên đẩy mạnh việc xã hội hóa nhà ở xã hội các loại, dựa vào dân, vào doanh nghiệp và cho họ cơ chế sẽ giải quyết được bài toán một cách căn cơ. Đồng thời các doanh nghiệp phải có trách nhiệm chăm lo nhà ở cho người nghèo và phải chạy thật nhanh để đáp ứng nhu cầu cấp thiết hiện nay. Theo ông Châu, việc giải quyết nhà ở cho công nhân và sinh viên hiện nay phần lớn do các hộ gia đình kinh doanh theo kiểu nhỏ lẻ, nên các điều kiện về sinh hoạt văn hóa, an ninh và các điều kiện khác chưa đáp ứng được. Dù có nhiều doanh nghiệp thực hiện các dự án nhà ở với mức giá đáp ứng được nhu cầu những người thu nhập thấp, trung bình. Tuy nhiên cung không đủ cầu, bởi còn vướng nhiều về chính sách và triển khai chậm. Vì thế ông Nguyễn Văn Đực – Phó giám đốc Công ty TNHH Địa ốc Đất Lành cho rằng, chương trình nhà ở phải được khởi động từ những năm của thập niên 90 để giải quyết nhu cầu khoảng 30 ngàn căn nhà/năm và đến nay phải 100 ngàn căn nhà/năm. Thế nhưng vấn đề lại trì trệ chưa được quan tâm đúng tầm. Hậu quả là 3 năm qua, kể từ khi Luật Nhà ở quy định về nhà ở xã hội ra đời đến nay chưa có mấy dự án được khởi công, chỉ có một số ít đang dở dang bồi thường. Nếu không quyết tâm tổ chức thực hiện chương trình nhà ở xã hội thì 3 năm nữa thử hỏi có được bao nhiêu căn nhà ở xã hội. Nguyên nhân, theo ông Đực là do thủ tục còn quá nhiều, hiện nay một dự án phải trải qua 33 thủ tục, trong thời gian nhanh nhất cũng mất 3 năm trời, gây bao khó khăn cho chủ đầu tư. Dù Bộ Xây dựng đã tổ chức cải cách nhiều lần nhưng theo ông Đực, “cãi” rất nhiều nhưng đến nay vẫn chưa có “cách” nào để giảm thủ tục, nếu không muốn nói là có thêm một số thủ tục mới. Vì thế, triệt để phá vỡ các “lô cốt” thủ tục hành chính sẽ giúp các dự án nhà ở xã hội phát triển nhanh chóng. Theo luật sư Trương Thị Hòa, những ưu đãi hiện nay như chủ đầu tư các dự án nhà ở sinh viên được cung cấp miễn phí thiết kế mẫu, thiết kế điển hình về nhà ở cũng như các tiến bộ khoa học kỹ thuật về thi công, xây lắp nhằm bảo đảm giảm giá thành xây dựng công trình; được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong phạm vi dự án nhà ở công nhân; được hỗ trợ tín dụng đầu tư,... không thực sự mặn mà đối với doanh nghiệp. Do đó cần công khai minh bạch quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân và nhà ở thu nhập thấp để các nhà đầu tư và xã hội cùng biết. Vấn đề quan trọng là việc đền bù giải tỏa, nhất là những dự án đất “sạch” đã giải tỏa xong sẽ dễ dàng thu hút đầu tư hơn. Ngoài ra cũng phải công khai quy trình và thời gian hoàn thành thủ tục cấp phép đầu tư dự án các loại nhà ở xã hội theo hướng rút gọn hợp lý. Bên cạnh đó, cần công bố cụ thể nhu cầu của các đối tượng thuộc các loại nhà ở xã hội để các nhà đầu tư nắm rõ thị trường và khả năng tiêu thụ sản phẩm.