Chiều hướng chủ đạo chưa rõ ràng
Năm 2008, khi giá dầu mỏ ở mức cao nhất, giá vàng đã lên đến 1030 USD/oz. Vào thời điểm đó người ta nghĩ rằng giá dầu mỏ cao kinh tế sẽ suy thoái, do đó nhà đầu tư chuyển sang đầu tư vàng để bảo vệ thu nhập từ đầu tư của mình. Đến khi giá dầu mỏ sụt giảm mạnh, giá vàng đã giảm xuống 900 USD/oz. Nhưng ngay lúc đó, kinh tế suy thoái nên những người đầu cơ tiếp tục đầu tư vào vàng vì các cơ hội đầu tư vào kinh tế rất ít triển vọng.
Mặc dù USD đã từ bỏ đồng bản vị vàng từ năm 1971, nhưng giá vàng vẫn tính bằng USD.
Trong thời gian qua, vì nhiều lý do USD bị mất giá khá mạnh so với các đồng tiền khác (riêng năm 2009 trên 14%), đó cũng là yếu tố tác động làm tăng giá vàng.
Cuộc chiến thương mại về đồng tiền mạnh giữa các nước vẫn còn khốc liệt và việc chưa có những động thái rõ ràng phục hồi giá trị USD cũng là nguyên nhân đẩy giá vàng tăng mạnh thời gian gần đây.
Nhiều yếu tố cho thấy trong thời gian tới đây vàng vẫn có thể tiếp tục tăng. Nhiều nhà phân tích cho rằng kinh tế thế giới sẽ phục hồi hoàn toàn vào năm 2012 hoặc 2013. Do vậy, từ nay đến đó giá vàng sẽ còn tiếp tục có những biến động phức tạp. Phải sau năm 2012- 2013 mới biết được chiều hướng chủ đạo của nó. Và khi đó chiều hướng chủ đạo của vàng là giảm.
Thời gian qua, ngoài IMF bán vàng, nhiều quốc gia đang sử dụng những khoản tài chính khổng lồ để cứu trợ hệ thống tài chính và kích thích kinh tế cũng có thể sẽ bán vàng để giảm thâm hụt ngân sách, trả nợ, gây tác động làm giảm giá vàng.
Nhìn lại lịch sử của vàng, có thể thấy đây là mặt hàng biểu hiện yếu tố đầu cơ rất mạnh. Bất cứ sản phẩm nào có yếu tố đầu cơ như vậy giá có thể tăng lên nhanh chóng và khi sụt giảm cũng khá sâu.
Chúng ta từng chứng kiến giá dầu mỏ lên 140 USD/thùng rồi tụt xuống dưới 40 USD/thùng trong thời gian khá ngắn.
Rất có thể điều đó sẽ xảy ra với giá vàng trong tương lai khi nền kinh tế thế giới hồi phục hoàn toàn.
Chôn vốn vào vàng
Mới đây Ngân hàng Nhà nước đã cho phép nhập khẩu vàng trở lại. Đây là quyết định đúng thời điểm, làm phá tan tâm lý đầu cơ vàng và USD nhân lúc giá vàng trong nước biến động mạnh so với thế giới.
Có thể thấy chính phủ cấm nhập khẩu vàng trước đây là biện pháp tình thế vào thời điểm nhập siêu quá nhanh. Cho đến nay tình hình đã thay đổi, quyết định nhập vàng trở lại phù hợp với nền tảng kinh tế thị trường. Còn nếu ta cứ cấm nhập, tưởng tránh được nhập siêu nhưng đó chỉ là tránh được nhập siêu chính thức, chứ nhập lậu vẫn cứ diễn ra, đó là khoản nhập siêu chúng ta không thể thống kê. Nhập siêu không thống kê được vẫn tốn kém ngoại tệ, vẫn ảnh hưởng đến cán cân thanh toán tổng thể.
Khác với mọi năm, giá vàng thế giới đang trong thế nhạy cảm, biến động khó lường. Do đó, các doanh nghiệp được phép nhập khẩu vàng cần theo dõi và cân đối số lượng một cách thận trọng. Nếu không, việc nhập khẩu sẽ không hiệu quả, khả năng lỗ hoàn toàn có thể xảy ra.
Thực tế giá vàng càng tăng thì hiệu quả của nền kinh tế càng thấp. Bởi vì một bộ phận rất lớn tiền tiết kiệm của dân cư sẽ được rút ra đầu tư vào vàng. Nhìn tổng thể, điều này không phát huy hiệu quả vì đồng vốn không được đầu tư cho nền kinh tế.
Chúng ta từng ở trong tình trạng này.
Năm 2003, một thống kê của Tổ chức Hợp tác phát triển Nhật Bản (Jaica) cho thấy có đến 45% tiền để dành của dân cư dưới dạng bằng vàng, chỉ có 24% là tiền mặt gửi ngân hàng, số còn lại đầu tư vào ngoại tệ, bất động sản… Tỷ lệ này hiện nay có thể thấp hơn chút ít nhưng vào giai đoạn giá vàng đang tăng cao như hiện nay, tỷ lệ đó có thể tăng lên, nhất là tại khu vực nông thôn khi nói đến để dành người ta chỉ nghĩ đến mua vàng.
Giá vàng tăng cao, nhà đầu tư chuyển sang đầu tư vào vàng, làm một lượng vốn khổng lồ của nền kinh tế bị tắc nghẽn. Tất nhiên, đây là tình trạng chung của cả thế giới chứ không riêng ở nước ta.
Khi dự đoán giá vàng trong tương lai có thể giảm, có nhiều ý kiến cho rằng các ngân hàng thương mại cần có giải pháp táo bạo bằng việc huy động vốn bằng vàng dài hạn từ 5 năm trở lên để bán vàng lấy tiền đồng cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh. Sau này giá vàng giảm sẽ mua trả nợ cho dân. Nhưng thực tế giải pháp này khó khả thi vì tâm lý người dân nếu có gửi tiết kiệm vàng cũng chỉ gửi ngắn hạn./
