>> Phí quảng cáo chiếm hơn 56% giá sữa
>> Giá sữa Việt Nam đắt nhất thế giới
Mức thuế trung bình của sữa bột nguyên liệu và nguyên hộp nhập khẩu vào Việt Nam không quá 7%, thấp hơn nhiều so với thuế nhập khẩu vào Thái Lan (từ 0 đến 40%). Nhưng giá hầu hết các mặt hàng sữa bột nguyên hộp ở Việt Nam cao hơn ở Thái Lan 20% - 60%, có trường hợp còn cao hơn 200%.
Siêu lợi nhuận
Cụ thể, sữa Ensure Gold của Abbott cao hơn mặt hàng cùng loại ở Thái Lan 20 - 30%, Enfa Grow 3A+ của Mead Johnson cao hơn Thái Lan 60%, Dumex Dugro 1, 2, 3 cao hơn Thái Lan, Malaysia, Indonexia từ 100 đến 150%. Đáng chú ý, chênh lệch giữa mức giá sữa bột nhập khẩu và giá bán niêm yết của một số hãng sữa vượt đến 200 - 300%. Chẳng hạn, sữa Enfa Grow A+ của Mead Johnson loại 900g chênh lệch 242%, Dugro Gold 800g của Dumex chênh lệch 285%. Các loại sữa Gain, Pedia Sure 400g của hãng Abbott loại 400g mức chênh lệch 220 - 246%.
Nhờ mức chênh lệch khủng khiếp này, mà theo Cục quản lý cạnh tranh, các doanh nghiệp kinh doanh sữa đang đạt siêu lợi nhuận tại thị trường Việt Nam.
Thiếu cơ chế kiểm soát khiến thị trường sữa Việt Nam bất ổn. Ảnh: Đức Long.
Theo tiến sĩ Vũ Thị Bạch Nga, Trưởng ban Bảo vệ người tiêu dùng, Cục quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương, chưa nước nào trên thế giới có nhiều dòng sữa như Việt Nam. “Người tiêu dùng như lạc vào mê hồn trận, không còn tỉnh táo để phân biệt sự khác nhau về chất lượng. Giá cả cũng vì thế chênh nhau khá nhiều dù chỉ khác nhau ở một số vi chất bổ sung”, bà Nga nói. Điều đáng chú ý là các mặt hàng sữa bột nhập khẩu, giá cao lại chiếm tới 61% thị phần Việt Nam, tập trung vào các hãng Dutch Lady, Abbott, Nestle và Mead Johnson.
Lợi dụng tâm lý “chuộng” hàng ngoại của người tiêu dùng, các hãng sữa đua nhau “hét” giá cao ngất ngưởng. Thống kê của Cục quản lý giá, Bộ Tài chính, Công ty TNHH dược phẩm 3A, nhà phân phối chính thức sữa bột Abbott, từ năm 2008 đến nay tăng giá ba đợt, mỗi đợt bình quân khoảng 4 - 7,7%. Nhiều hãng sữa khác cũng đua nhau tăng giá, dẫn đến cùng hộp sữa bột 900g cho trẻ em 1 - 3 tuổi, nhưng sữa của Vinamilk giá 111.000 đồng một hộp, nhưng của Abbott là 183.000 đồng, sữa Dumex là 255.000 đồng.
Sẽ làm rõ cơ cấu về giá sữa
Lâu nay, giá sữa tại Việt Nam cao nhất thế giới được cho là vì tâm lý người tiêu dùng “sính” hàng ngoại. Tuy nhiên, đại diện người tiêu dùng, bà Lê Vân Giang (Đội Cấn, Hà Nội) bày tỏ: “Thông tin về sữa nội quá ít. Chúng tôi nghe tin đồn là uống sữa nội rất nóng, dễ bị táo bón, không đầy đủ thành phần dinh dưỡng nên không dám mua dù giá rẻ hơn hàng ngoại”. Chưa kể, việc niêm yết giá sữa hiện nay theo bà Giang quá bát nháo, “không biết đâu mà lần”. Cùng một loại sữa nhưng giá bán ở siêu thị lại chênh cửa hàng vài chục nghìn đồng mỗi hộp.
Bà Nguyễn Thị Sản Hằng, cán bộ phụ nữ phường Cống Vị, quận Ba Đình, Hà Nội, bức xúc: “Giá vàng, giá USD, giá nông sản đều đã được niêm yết công khai, trong khi giá sữa tại Việt Nam không được niêm yết, không biết đâu là chuẩn để so sánh”. Chưa kể, hoạt động quảng cáo sữa của doanh nghiệp trong nước khá rất rầm rộ nhưng thông tin cần thiết định hướng người tiêu dùng thì quá ít, khiến sữa nội tự đẩy mình vào thế bất lợi trước sữa ngoại.
Ông Đặng Hoàng Hải, Cục phó quản lý cạnh tranh, cho biết, cơ quan này đang tiếp tục khảo sát giá sữa trên thế giới, thông qua các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Cùng với Cục quản lý thị trường, hải quan và nhiều đơn vị, sẽ phân tích làm rõ về cơ cấu giá sữa. “Khi phân tích, chúng tôi sẽ xem xét liệu có sự gian lận thương mại, làm giá như một số phương tiện thông tin thông tin đã nêu hay không. Sau đó, sẽ có những quyết định phù hợp”, ông Hải nói.
Theo tiến sĩ Vũ Thị Bạch Nga, với trên 200 doanh nghiệp nhập khẩu sữa nguyên liệu và sữa thành phẩm, Việt Nam có đủ điều kiện để tạo ra một thị trường sữa cạnh tranh lành mạnh. Nhưng thực tế, người tiêu dùng lại chịu một thị trường sữa bất ổn. Giá sữa trong nước liên tục tăng cao ngay cả khi giá thế giới và sữa nguyên liệu nhập khẩu đang giảm.
Minh Vũ