Bà luôn ấp ủ chờ ngày đất nước yên bình sẽ được đi khắp đất nước vẽ chân dung các bà mẹ anh hùng để tỏ lòng tri ân với phần mất mát mà các mẹ đang gánh chịu. Và khi 62 tuổi bà đã làm được điều đó.
Chiếc xe nhỏ chở nặng nghĩa tình
Trước khi thực hiện ý định đi xuyên Việt vẽ tranh, họa sỹ Đặng Ái Việt gặp khá nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng, tuổi tác của họa sỹ này không còn phù hợp để thực hiện việc đi xuyên Việt bằng xe máy. Thế nhưng, bằng tấm lòng và sự quyết tâm, bà họa sĩ già vẫn thực hiện bằng được hoài bão của mình. Chuyến đi bắt đầu từ ngày 6 Tết vừa rồi. Bà đã dừng lại ở 18 tỉnh thành để vẽ hơn 200 bức chân dung của các mẹ Việt Nam Anh hùng. Điều đặc biệt là người phụ nữ này thực hiện chuyến đi bằng 1 chiếc xe Chaly cũ kỹ. Chiếc xe này đã gắn bó với bà gần 20 năm qua.
Để chiếc xe cũ kỹ ấy có thể phục vụ chuyến đi được thuận lợi, người phụ nữ này chuẩn bị khá nhiều phụ tùng. Ngoài các trang bị cho sinh hoạt thường ngày như kim, chỉ, thuốc men, bát đũa... bà còn cho chúng tôi xem từ tô vít, cờ lê, xăm xe, bu gi, bơm xe... Mỗi khi chiếc xe gặp trục trặc là ngay lập tức bà có đủ các phương tiện để tự tay sửa chữa. Trong suốt quãng đi, bà đã thay nhớt cho xe mất 6 lần và gặp một số trục trặc như thủng bô, hỏng nhông xích...
Để chiếc “Chaly cúc cu” có thể leo đèo được, bà đã thay giảm sóc cho xe bằng giảm sóc của xe Dream. Ngoài ra, xác định trước việc đi đường xa sẽ phải đối mặt với mưa, nắng nên họa sỹ Đặng Ái Việt đã thiết kế riêng cho chiếc xe của mình bộ phận mái che. Mái che của chiếc xe là một tấm quảng cáo hết sức đặc biệt. Bà coi nó như một niềm an ủi, động viên và cũng là một phần tình yêu mà bà mang theo. Tấm mái che ấy chính là tấm banner quảng cáo cho bộ phim “Mêkông ký sự” mà chồng bà là NSND – Anh hùng lao động Phạm Khắc đã từng thực hiện. Nghệ sỹ Phạm Khắc đã qua đời hơn 3 năm nhưng bà vẫn có cảm giác ông như gần đâu đây, che chở và động viên suốt chuyến đi.
Với những dụng cụ được trang bị, chiếc xe đã đưa họa sỹ Đặng Ái Việt vượt qua hơn 4.000 cây số đến với các mẹ. Trên chiếc xe ấy, bà mang theo rất nhiều đồ đạc, trong đó đặc biệt nhất là có một chiếc hộp bằng nhôm kính. Chiếc hộp này bà dành để bảo quản những bức chân dung các mẹ mà bà đã vẽ được. Bà từng làm một bài thơ về chuyến đi mình đang thực hiện, trong đó có câu: “Chở nặng tim ta nên Chaly cũng hữu tình”...
Đam mê chưa dừng lại
Chúng tôi gặp họa sỹ Đặng Ái Việt khi bà đang có cuộc triển lãm về chân dung các mẹ tại Hà Nội. Bà cho biết, cuộc triển lãm không nằm trong dự kiến của bà. Đây là cuộc triển lãm do Trung ương hội Phụ nữ Việt Nam và Bảo tàng phụ nữ đề nghị kết hợp thực hiện. Bà tâm sự, lẽ ra những ngày này bà sẽ đi Quảng Ninh và Hải Phòng để vẽ chân dung các mẹ ở hai tỉnh này. Tuy nhiên, dự kiến trên buộc phải thay đổi vì đến ngày thứ 2 tới (1/8) bà sẽ quay trở lại phía Nam để tiếp tục vẽ chân dung các mẹ ở những nơi bà đã bỏ qua không dừng lại. Họa sỹ Đặng Ái Việt đã tính toán rất kỹ về thời tiết và các công việc liên quan. Vì vậy, bà buộc phải trở về phương Nam vào tháng 8 để tránh mùa mưa bão. Bà tâm sự, chuyến đi mới thực hiện được 1/3 dự định. Bà sẽ đi vẽ từ Nam chí Bắc trong khoảng 18 tháng. Và dự định duy nhất của chuyến đi là vẽ những mẹ Việt Nam Anh hùng. Với họa sỹ Đặng Ái Việt, hơn 200 bức chân dung của các bà mẹ là hơn 200 câu chuyện khác nhau.
Họa sĩ Đặng Ái Việt cho biết bà sẽ chưa dừng lại công việc này khi danh sách các mẹ Việt Nam Anh hùng trong tay bà còn những tên mẹ chưa được đánh dấu (vẽ xong mỗi mẹ bà lại đánh dấu). Toàn bộ kinh phí cho chuyến đi này bà đã tự chuẩn bị trước. Bà cho biết, ban đầu bà cũng rất suy nghĩ về kinh phí và dự định vay ngân hàng. Tuy nhiên, nếu vay ngân hàng thì sẽ phải trả lãi. Vì vậy, bà quyết định mang 500 cuốn sách ảnh Mêkông ký sự của chồng còn để lại nhờ các nhà sách bán. Trên đường đi vẽ, cũng có một vài địa phương bỏ “phong bì” nhưng bà hoàn toàn không nhận của bất cứ ai. Bà cũng không liên hệ với các đơn vị, tổ chức nhờ giúp đỡ mặc dù biết sẽ có thể giảm một phần kinh phí nhưng bà quyết định không “nhờ vả”. Để tiết kiệm, bà chỉ nghỉ ở các nhà trọ bình dân và ăn uống rất bình thường, đơn giản.
Hoàng Phương
