Khi chúng tôi thực hiện loạt bài về cai nghiện game online (GO), có một sự phát hiện bất ngờ, tất cả phụ huynh của những học viên cai nghiện game được hỏi về thời gian con em họ bắt đầu “lậm” GO từ khi nào. Chúng tôi đều nhận được câu trả lời: mùa hè...
“Độc bá giang hồ” và bạo lực
Đầu hè 2009, những "game bom tấn" được chờ đợi nhất: Bá chủ thế giới (FPT online), Atlantica (VTC Game)... đã đồng loạt kích hoạt. Nhưng nổi nhất, thu hút game thủ nhất được xác định là TwelveSky 2 đã được Asiasoft đưa về Việt Nam với cái tên khá "khủng" là “Độc bá giang hồ” (ĐBGH), kèm theo những hình ảnh đẫm máu trên trang chủ docba.vn vừa xuất hiện. ĐBGH nổi lên ở ngoại quốc bằng tai tiếng chặt chém (PK) và sex (đánh rớt quần áo của quái vật).
Thế giới xếp ĐBGH-TwelveSky 2 vào danh mục game dành cho người lớn, bởi nội dung bạo lực và những hình ảnh sex xuất hiện ở trong game, TwelveSky 2 được gắn mác 18+ dành cho tuổi trưởng thành.
Mặc dù khi về Việt Nam, Asiasoft đã phải thay đổi để phù hợp với các quy định, không còn cảnh đầu rơi hay sex, như trường hợp của nhiều game trước đó. Tuy nhiên, khi về Việt Nam, dường như Asiasoft quên mất điều khoản 18+, chúng tôi đã thử đăng nhập, tạo tài khoản để chơi ĐBGH và phát hiện, không hề có điều khoản 18+ như phiên bản của châu Âu.
Một game thủ vui tính đã nhận xét tên game bằng một câu giải nghĩa thế này: "ĐBGH" có nghĩa là đem văn hóa phẩm "độc" hại truyền "bá" khắp "giang hồ"!?. Game nặng mùi bạo lực với những cảnh chém quái thủ với số đông. Lập phái cùng chém giết những bang phái khác trên chiến trường.
Theo một chuyên gia về GO, đối với giới trẻ, GO càng bạo lực, nhiều cảnh chém giết, càng thu hút, hấp dẫn. Dường như, đứng trước sự cạnh tranh trên thị trường GO giữa các nhà phát hành, GO nào cũng tìm lối đi riêng cho mình, nhiều GO hiện nay được xây dựng trên 2 yếu tố sex và bạo lực.
Đầu năm 2008, gần như cùng lúc ba "đại gia" trong thị trường GO đã tung ra ba GO bắn súng: "Biệt đội thần tốc" (VinaGame), "Đặc nhiệm anh hùng" (FPT Online) và "Đột kích" (VTC Game), mục đích không ngoài việc thu hút các game thủ vào kỳ nghỉ hè 2008. Cả 3 GO này đều có một điểm rất chung: GO nhập vai trực tuyến bắn súng, game thủ vào vai một tên khủng bố hoặc cảnh sát, là loại game nhập vai trực tuyến để bắn, giết!
Đầu tháng 3/2008, khi chính thức phát hành "Đặc nhiệm anh hùng" tại Việt Nam, FPT Online đã có một buổi PR đầy "ấn tượng" tại Hà Nội và TP HCM. Những chiếc xe jeep chở những đôi nam nữ ăn mặc đồ rằn ri, tay cầm súng giả diễu hành khắp các ngả đường như đi... khủng bố nhằm tạo sự chú ý. Tại các tiệm Internet, hình ảnh những cô gái với quần áo bốc lửa, những chàng trai tay lăm lăm súng cũng được quảng cáo tràn ngập.
Rảo qua các tiệm net tại TP HCM, từ Trần Quang Khải, Đinh Tiên Hoàng đến Trần Hưng Đạo, Bắc Hải, chúng tôi nhận thấy loại game bạo lực với những màn đánh đấm, súng ống, đạn dược... đều là "GO đinh" trong danh mục chơi của giới trẻ. Các điểm chơi game vừa trở thành một đấu trường cho người chơi thi thố vừa như một chiến trường với những ngôn ngữ chém giết không văn hóa.
Một ngày cuối tháng 6/2009, chúng tôi đột kích vào một tiệm net trên đường Trần Quang Khải và bắt gặp ở đây hàng chục cu cậu tuổi chừng 13 đến 17 đang đắm chìm trong trò chơi “Đột kích”, “Biệt đội thần tốc”, “Đặc nhiệm anh hùng”, mắt dán lên màn hình, tay thoăn thoắt nhấn phím nhưng đồng thời miệng cũng liên tiếp buông ra những tiếng chửi thề một cách vô thức. Giết được cũng chửi, không giết được cũng... chửi. Cứ như vậy những tiếng chửi thề không ngớt tuôn ra gắn với thế giới hỗn tạp, bắn giết trên màn hình.
Theo một chủ tiệm net nơi đây, mùa hè cũng là thời gian mà ông tiếp nhiều "bang chủ" lẫn những "tay súng cừ khôi" nhí nhất, chúng ngồi từ sáng sớm tới chiều tối, ngày này qua ngày khác. Khi nhập cuộc, những "tay súng nhí" sẽ nhìn bằng đôi mắt của một cảnh sát hoặc một tên khủng bố để đi săn tìm và bắn giết đối phương khác đội. Súng trong các game vô cùng phong phú với hàng loạt tên gọi như AK 74, K1, MR 73... Với các loại súng chính, súng phụ, áo giáp, mũ cối, bom, lựu đạn... game thủ được trang bị tận răng. Để được thăng cấp, game thủ phải giết càng nhiều người càng tốt.
Tại buổi tọa đàm "Internet - GO có thật sự bổ ích cho con em chúng ta?" do Nhà Văn hóa Phụ nữ TP HCM tổ chức vào sáng 19/6 bày tỏ nỗi lo lắng trước thực trạng một bộ phận giới trẻ sa lầy trong thế giới ảo của "mê cung" GO, ông Trần Vĩnh Sa, Phó phòng CNTT, Sở Thông tin & Truyền thông (TT&TT) TP HCM cho biết, hiện có khoảng 5 triệu người Việt thường xuyên chơi GO, trong đó khoảng 1 triệu người chơi chuyên nghiệp. Hiện người chơi Việt Nam có thể tham gia chơi 35 GO. Tuy nhiên, đáng lo là trong đó có tới 27/35 (77%) mang tính bạo lực. Có tới 9/27 game bạo lực (33%), đối tượng bị tiêu diệt là con người. Ở góc độ nhập vai trong các GO bạo lực, có tới 10/27 game có góc độ nhập vai không rõ ràng (đâm chém bắn giết không phân biệt tốt xấu).
Trong một bài tham luận tại hội thảo về trò chơi trực tuyến tại TP HCM vào tháng 2/2009 đã đưa ra những con số rất cụ thể; Năm 2006: 2 GO mang tính bạo lực trên tổng số 2 GO được cấp phép (100%), năm 2007: 13 GO mang tính bạo lực trong tổng số 21 GO được cấp phép (62%), năm 2008: 10 GO mang tính bạo lực trong tổng số 15 GO được cấp phép (67%), tháng 1/2009: 2 GO mang tính bạo lực trong tổng số 3 GO được cấp phép (67%). Theo như bài tham luận này, những GO có tính chất bạo lực luôn được các nhà phát hành quan tâm đặc biệt.