Thực hiện điều 22, Nghị định 69 của Chính phủ (hiệu lực từ 1/10/2009), tại điều 40 của quyết định 108 UBNDTP Hà Nội đã áp dụng mức hỗ trợ cao nhất mà điều 22 nghị định 69 quy định. Cụ thể với những hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp mức hỗ trợ bằng 5 lần giá đất nông nghiệp bị thu hồi (nhưng tối đa không quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương). Chính sách này của TP Hà Nội đã góp phần quan trọng trong việc khơi thông, đẩy nhanh tiến độ GPMB tại các dự án có đất cần thu hồi sau 1/10/2009.
Tuy nhiên, chủ trương tạm dừng chính sách bồi thường, hỗ trợ bằng đất dịch vụ của UBND TP đã khiến không chỉ người dân, mà cả một số Ban GPMB ở các quận, huyện nảy sinh nhiều băn khoăn, thậm chí bức xúc. Tìm hiểu ở một số ban GPMB, chúng tôi đã ghi nhận được những băn khoăn. Tại Ban GPMB quận Hà Đông, những câu hỏi được nêu ra là “Các khu đất dịch vụ đang làm dở dang, đã có quyết định thu hồi đất thì có làm tiếp không hay dừng lại? Các khu đất đã quy hoạch làm đất dịch vụ nhưng chưa có quyết định thu hồi, thì có làm nữa hay không?”.
Theo ông Nguyễn Đình Huệ, Trưởng ban GPMB quận Hà Đông thì quan điểm của quận là đề nghị TP cho phép tiếp tục thực hiện các dự án đất dịch vụ. Các điểm chưa có quyết định thu hồi cũng sẽ làm nốt. Một số huyện khác như Hoài Đức, Mê Linh…là những nơi có tốc độ đô thị hóa rất cao, cũng đang băn khoăn về hướng bồi thường bằng đất dịch vụ. Bí thư Huyện ủy huyện Mê Linh Lê Văn Hoạt cho biết: Theo quan điểm của huyện Mê Linh, nếu không được tiếp tục chính sách bồi thường bằng đất dịch vụ, thì công tác GPMB của Hà Nội sẽ rất khó khăn, nhất là ở các huyện mới hợp nhất vào Hà Nội.
Trên thực tế, chính sách bồi thường, hỗ trợ người dân khi bị thu hồi đất nông nghiệp bằng đất dịch vụ đã có ở Hà Tây khá lâu trước khi được sáp nhập vào Hà Nội. Chính sách này là hợp lòng dân. Chính vì thế, tại một số địa phương ở Hà Đông như Yên Nghĩa, Phú Lương, Dương Nội, An Khánh…khi diện tích đất dịch vụ chỉ mới tồn tại bằng lời hứa của chính quyền thì người dân còn tìm mọi cách cản trở việc giao đất, thậm chí tổ chức khiếu kiện đông người như ở Dương Nội.
Ông Nguyễn Đức Biền, Trưởng ban GPMB TP Hà Nội:
Đã có một cuộc họp giữa liên ngành của TP Hà Nội với UBND quận Hà Đông để xem xét đề xuất trên. Đối với kiến nghị của người dân về việc cho phép tiếp tục triển khai các dự án đất dịch vụ, thành phố sẽ xem xét một cách nghiêm túc. Về cơ bản UBNDTP đồng ý chủ trương cho phép tiếp tục triển khai các dự án đất dịch vụ đang dở dang, nhưng sẽ không quyết định theo cảm tính mà các địa phương phải làm rõ tới từng thửa đất, từng đối tượng được bồi thường chứ không phải “xin cả túi” rồi ngâm lại.
Nhưng khi họ nhìn thấy khu đất được quy hoạch cho họ làm dịch vụ, khi họ biết chắc mình sẽ được nhận đất dịch vụ nếu nhanh chóng giao diện tích đất bị thu hồi cho Nhà nước thì việc GPMB trở nên thuận lợi vô cùng. Hầu hết những hộ gia đình và cá nhân bị mất đất nông nghiệp đều thiết tha được đền bù, hỗ trợ bằng đất dịch vụ hơn là nhận tiền.
Điều đáng nói nữa là tại Hà Nội, có rất nhiều dự án đã chi trả xong tiền bồi thường, hỗ trợ hoặc đã có phương án bồi thường, hỗ trợ được duyệt sát với ngày Nghị định 69 của Chính phủ và quyết định 108 của UBNDTP có hiệu lực (1/10/2009), đều không nằm trong diện điều chỉnh của Nghị định và quyết định trên.
Tại những dự án đó, người nông dân bị mất đất không khỏi cảm thấy bị thiệt thòi, vì chỉ cách một thời gian rất ngắn mà có sự chênh lệch rất lớn trong giá trị đền bù, nếu không được hưởng dền bù bằng đất dịch vụ để bù đắp lại phần nào. Chính vì nguyên nhân đó mà tại một số dự án đã duyệt phương án đền bù trước 1/10/2009, dù nhà đầu tư đã nộp tiền đền bù vào kho bạc nhưng địa phương vẫn chần chừ chưa chi trả cho người dân, dẫn đến việc đồng tiền nằm “chết”.