Xung đột bạo lực giữa những người ủng hộ ông M. Zelaya và cảnh sát
Được Tòa án Hiến pháp bật đèn xanh và Quốc hội ủng hộ, quân đội Honduras đã bắt giữ Tổng thống M. Jelaya và buộc ông sang Costa Rica lưu vong để ngăn chặn nguy cơ vi phạm hiến pháp của vị Tổng thống này, khi ông định tổ chức trưng cầu dân ý nhằm sửa đổi hiến pháp để ra ứng cử nhiệm kỳ thứ hai. Hiến pháp Honduras quy định mỗi vị Tổng thống chỉ được làm một nhiệm kỳ. Ông được bầu làm Tổng thống một cách hợp hiến cuối năm 2005 và sẽ hết nhiệm kỳ vào đầu năm tới.
Để giành được sự ủng hộ của cử tri trong cuộc bầu cử cuối năm 2005, ông Zelaya đã cam kết tiêu diệt các băng đảng tội phạm hoành hành và nạn đói nghèo. Thế nhưng, trong thời gian qua, tình trạng giá lương thực tăng cao đã làm trầm trọng thêm tình trạng đói nghèo cùng nạn tội phạm liên quan tới ma túy tại Honduras, một trong những quốc gia nghèo nhất ở châu Mỹ.
Kinh tế tăng trưởng chậm, tỉ lệ thất nghiệp lên tới 28%, bất bình đẳng lớn trong phân phối tài sản và nhiều người vẫn đang phải sống dưới mức nghèo khổ, ông Zelaya mất dần sự ủng hộ ngay trong chính nội bộ đảng cầm quyền.
Là người theo quan điểm trung tả và từ giã tính đồng minh truyền thống với Mỹ, ông M. Zelaya nhận được sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo cánh tả khác ở Mỹ Latinh. Tháng 8 năm ngoái, chính Tổng thống M. Zelaya đã đưa Honduras gia nhập tổ chức “Sự lựa chọn Bolivia”, tổ chức được coi như sự lựa chọn thay thế cho kế hoạch bị đóng băng của Mỹ thành lập Khu vực thương mại tự do châu Mỹ.
Là Tổng thống hợp hiến bị lật đổ bất hợp pháp nên ông Zelaya giành được sự ủng hộ của các tổ chức quốc tế, trước hết của Liên hợp quốc và khu vực. Một loạt quốc gia châu Mỹ, bao gồm cả Mỹ tuyên bố sẽ không công nhận bất cứ ai làm Tổng thống hiện nay của Honduras ngoài ông Zelaya, đồng thời yêu cầu đưa ông Zelaya về nước tiếp tục cầm quyền.
Trước sự ủng hộ mạnh mẽ từ bên ngoài và công đoàn cũng như nhiều người dân trong nước, ông Zelaya tuyên bố sẽ về nước vào ngày 2-7. Tổng thư ký Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ (OAS), ông Miguel Insulza sẽ hộ tống ông Zelaya về nước sau khi tham dự hội nghị tại Mỹ về khủng hoảng chính trị ở Honduras.
Mặc dù giành được sự ủng hộ của hầu hết các quốc gia trong khu vực và các tổ chức quốc tế, nhưng ông M. Zelaya đang vấp phải sự tẩy chay của 3 hệ thống quyền lực trong nước: Quốc hội, Tòa án Hiến pháp và quân đội. Điều đó khiến con đường trở lại nắm quyền của ông thêm nhiều chông gai. Các lực lượng chính trị đứng sau cuộc đảo chính khó có thể chấp nhận sự áp đặt từ bên ngoài. Vì thế, nguy cơ Honduras lâm vào cuộc khủng hoảng bởi bế tắc chính trị kéo theo các hệ lụy xấu đối với nền kinh tế là khó tránh khỏi.