Được Bác Hồ gợi ý học ngâm thơ…

QĐND - 

Duoc Bac Ho goi y hoc ngam tho…

QĐND - Đầu những năm sáu mươi của thế kỷ trước, thời kỳ đế quốc Mỹ chưa ném bom phá hoại miền Bắc, vào các tối thứ bảy hằng tuần, anh chị em diễn viên Đoàn ca múa Tổng cục Chính trị (TCCT) thường được vào Phủ Chủ tịch biểu diễn báo cáo những tiết mục mới phục vụ Bác Hồ và xin ý kiến của Người để chỉnh sửa tốt hơn.

Một lần nghe nghệ sĩ Linh Nhâm hát, Bác khen giọng ca tốt và hỏi: “Cháu có biết ngâm thơ không? Linh Nhâm thưa là chưa biết. Bác dặn: “Cháu nên tập ngâm thơ để phục vụ bộ đội vì bộ đội ta rất yêu thơ”. Từ đó, Linh Nhâm trăn trở suy nghĩ, mình phải học ngâm thơ thật tốt để không phụ lòng của Bác. Nghệ sĩ Linh Nhâm được người bạn đời là một nhạc sĩ, một nhạc trưởng của đoàn ca múa TCCT hết sức ủng hộ, tạo mọi điều kiện để chị nghiên cứu học tập, say sưa tìm hiểu về thơ và tự học ngâm thơ qua Đài Tiếng nói Việt Nam. Hồi đó ở ta chưa có ti vi và các phương tiện thông tin thuận lợi như bây giờ, nếu ai có một chiếc đài bán dẫn đã là một tài sản lớn lắm rồi. Sau một thời gian miệt mài khổ luyện, tập ngâm các bài thơ trên bích báo của đơn vị rồi chị ngâm thử cho bộ đội nghe, được bộ đội lắng nghe chăm chú và rất thích thú…

Như thường lệ, mỗi đợt công tác trở về, bao giờ Đoàn ca múa TCCT cũng vào biểu diễn báo cáo với Bác. Lần ấy, ngoài các tiết mục ca múa nhạc, nghệ sĩ Linh Nhâm còn biểu diễn tiết mục ngâm thơ. Khi nghe xong, Bác góp ý: “Cháu ngâm thơ bước đầu như vậy là tốt rồi, nhưng hơi còn ngắn và yếu”. Nói rồi Bác đứng dậy làm thị phạm cho Linh Nhâm xem và Bác nói, cháu nên chịu khó tập và học hỏi cách ngâm của Trần Thị Tuyết và cô Châu Loan thì mới hay được. Từ ý kiến chỉ bảo của Người, nghệ sĩ Linh Nhâm đã lấy bài thơ “Bến Tre” của nhà thơ Tố Hữu, bài “Quê Hương” của nhà thơ Giang Nam, bài “Cuộc chia ly màu đỏ” của Nguyễn Mỹ… rồi bài thơ “Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi” của nhà thơ Nam Hà mà rèn luyện ngày đêm để có được một phong cách riêng, phù hợp với những đề tài nội dung mới.

Sau nghệ sĩ Trần Thị Tuyết và nghệ sĩ Châu Loan với hai giọng ngâm thơ cổ đặc biệt, giọng ngâm thơ của nghệ sĩ Linh Nhâm được ghi nhận là người đầu tiên ngâm thơ theo lối mới với những nội dung ca ngợi những gương anh hùng chiến đấu dũng cảm vì độc lập-tự do của Tổ quốc. Từ đây, trong danh mục chương trình biểu diễn của Đoàn ca múa TCCT chính thức có các tiết mục ngâm thơ được đông đảo bộ đội và nhân dân nhiệt liệt hoan nghênh.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ xâm lược, có người chiến sĩ nào khi hành quân ra trận mà không được nghe giọng thơ truyền cảm lại có sức chiến đấu mãnh liệt của nghệ sĩ Linh Nhâm? Từng lời văn, câu thơ, giọng ngâm của chị nhấn nhá vần điệu, mang đến cho khán giả và thính giả những cảm xúc thẩm mỹ như được truyền thêm một sức mạnh diệu kỳ.

Trong cuộc đời làm nghệ sĩ-chiến sĩ, Linh Nhâm có một kỷ niệm không bao giờ quên: Năm 1980 chị được sang phục vụ bộ đội tình nguyện Việt Nam làm nghĩa vụ quốc tế ở Cam-pu-chia. Một lần xuống đơn vị trinh sát biểu diễn có 5 chiến sĩ, chị đã hát rất nhiều bài hát và ngâm thơ để các anh nghe, một chiến sĩ đã nói: “Chị Nhâm ơi, chị ngâm thêm cho chúng em nghe bài thơ “Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi” để ngày mai chúng em xung trận, nếu hy sinh thì cũng mãn nguyện vì được trực tiếp nghe chị ngâm bài thơ chúng em thích từ thủa học trò”. Không ngờ ba ngày sau Linh Nhâm trở lại thăm đơn vị thì còn ba người trở về, hai đồng chí đã hy sinh… Chị đã khóc nhiều lắm, cho đến tận bây giờ, sau hơn 30 năm chị vẫn không nguôi nhớ về các anh.

Năm 1984, nghệ sĩ Linh Nhâm được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú trong đợt xét đầu tiên. Phần thưởng cao quý nhất đối với cuộc đời làm nghệ thuật của chị là nhiều lần được vào hát và ngâm thơ cho Bác Hồ nghe, được Bác động viên góp ý để ngày càng tiến bộ.

Sau 35 năm công tác biểu diễn phục vụ bộ đội, năm 1992 Trung tá-Nghệ sĩ Ưu tú Linh Nhâm được nghỉ hưu. Hiện nay chị sống tại khu tập thể văn công Mai Dịch-Hà Nội cùng với chồng là Đại tá-NSƯT Ngô Trọng Mai và con gái-NSƯT Ngô Mai Anh là một biên đạo trẻ của Đoàn ca múa Quân đội.

Đào Đức Đại

Tin mới