100 chiếc trống đồng sẽ tham gia như nhạc cụ tại Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội trong tiết mục Nổi trống Lạc Hồng - Hào khí Thăng Long. Các nhạc cụ đặc biệt này có đường kính 60cm, cao 48cm, nặng gần 60kg.
Tác phẩm âm nhạc dành cho hợp xướng và trống đồng và có thể cả cồng chiêng được giao cho nhạc sĩ Nguyễn Cường đảm trách. Nhạc sĩ phát biểu: “Dân ca của chúng ta trữ tình, rất hiếm bài khỏe khoắn. Tôi lên Tây Nguyên thấy cồng chiêng, về Thanh Hóa dự buổi đánh trống đồng mới thấy: Nó là đây- tinh thần Đại Việt”.
Nguyễn Cường cho biết sẽ vận dụng chất liệu dân ca Phú Thọ trong tác phẩm, nửa tháng nữa sẽ tiến hành thu thử. Nguyễn Cường hình dung sẽ có khoảng 400 người hát với 36 trống đồng.
Nhưng nhà sử học Dương Trung Quốc vẫn muốn sẽ có dàn hợp xướng 1.000 người hòa cùng 100 chiếc trống. “Đây là việc làm rất có ý nghĩa, góp phần làm đặc sắc, phong phú thêm cho chương trình ngày Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội,” thư của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng viết gửi BTC chương trình đúc trống đồng.
Có ý kiến cho rằng nên đúc trống nhiều kích cỡ để âm thanh phát ra khác nhau, khi hòa với nhau sẽ hay hơn. Nhưng thực tế cho thấy, bất chấp việc kích cỡ như nhau, tiếng trống phát ra vẫn cao thấp không giống nhau.
Ngay tại buổi họp báo, bốn chiếc trống đồng đã được gõ để minh chứng. Theo nhạc sĩ Nguyễn Cường, mỗi chiếc trống lại có 5-6 kiểu đánh cho những hiệu quả âm thanh khác nhau.
Tháng 12 năm ngoái, lễ nhập linh cho trống, nổi lửa lò đúc trống mừng đại lễ đã được tổ chức tại Đông Sơn, Thanh Hóa. Đến nay, gần 1/3 số trống đã được đúc xong. Theo kế hoạch, 100 trống sẽ được trưng bày tại Văn Miếu trong 10 ngày vào dịp Quốc khánh 2/9.
Kiểu dáng và họa tiết của trống đúc đợt này dựa theo bốn mẫu trống đồng tiêu biểu Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, Quảng Xương và Sông Đà. 25 phiên bản cho mỗi mẫu. Tuy nhiên sẽ không đúc theo tỷ lệ 1:1. Theo Luật Di sản nếu phục chế theo kiểu “giống y như đúc” sẽ phải có ý kiến của Bộ VHTT&DL và cơ quan chủ quản.
Sau khi trình diễn trong đại lễ, 63/100 trống đồng sẽ được tặng cho các tỉnh thành. Số còn lại dành để “bán” cho các doanh nghiệp. Nhưng không phải ai muốn mua cũng được: “Những đơn vị tài trợ và được nhận trống đồng phải là những tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, tổ chức cá nhân có thương hiệu, uy tín”, BTC khẳng định.
Đặc biệt, một chiếc trống sẽ được đúc biểu diễn ngay tại Văn Miếu và bán đấu giá lấy tiền từ thiện. Ông Hồ Quang Sơn - Chủ tịch Hội Di sản và Cổ vật Thanh Hóa - cho biết, Thanh Hóa bán đấu giá chiếc trống đường kính 36cm được 780 triệu đồng cho quỹ vì người nghèo.
“Với chiếc trống đúc tại nơi linh thiêng cùng nghi lễ trang trọng, tôi nghĩ tiền đấu giá thu về sẽ gấp nhiều lần”, ông Sơn dự đoán. Riêng tặng cho UBND thành phố Hà Nội là chiếc trống thứ 101 với hoa văn nghìn rồng (một rồng mẹ ở giữa mặt trống và 999 rồng con), kiểu dáng Ngọc Lũ, đường kính 1m.
Có mặt tại cuộc họp báo, thiếu tướng, anh hùng Lê Mã Lương phát biểu: “Nghe giã trống lần một thấy đau xót, thương cho linh khí. Nghe giã lần hai quen dần. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, tôi thấy trống đúc hơi nhiều. Nếu không tiết chế từ linh khí, nhạc khí sẽ thành tầm thường khí(!)”.
Nhưng nghe chơi trống đồng bằng tay không tại họp báo, âm thanh phát ra đã hay không kém gì cồng chiêng Tây Nguyên. Biết đâu rồi trống đồng sẽ sớm có vị trí ổn định trong các dàn nhạc của Việt Nam.