Vì rất nhiều lý do chủ quan và khách quan, Trạm kiểm tra tải trọng xe tại km 103+800, QL 18 phường Đại Yên (TP Hạ Long - Quảng Ninh) đã phải kéo dài thời hạn “ra mắt”. Tuy nhiên, sáng 1-6-2010, Tổng cục Đường bộ VN và Sở GTVT Quảng Ninh đã tổ chức đưa vào hoạt động thí điểm Trạm cân này.
Trạm “cân” Hạ Long, Quảng Ninh - yêu cầu tất yếu của vùng kinh tế trọng điểm
Ngày 4-8-2008, Cục Đường bộ VN (nay là Tổng cục Đường bộ) đã có Quyết định số 1577/QĐ-CĐBVN phê duyệt “Dự án thí điểm khôi phục và hiện đại hóa trạm kiểm tra tải trọng xe tại Km 103+800, QL 18 thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh” với tổng mức đầu tư hơn 15,6 tỷ đồng. Đến nay giai đoạn I đã hoàn thành với tổng kinh phí đầu tư hơn 9 tỷ đồng.
Trạm được xây dựng trên diện tích 32.241 m2 tại phường Đại Yên, trang bị hệ thống cân động và cân tĩnh được lắp đặt trên cả hai chiều xe chạy qua trạm.
Trên mỗi chiều, hệ thống thiết bị cân động được lắp đặt ở phía trước hệ thống cân tĩnh giúp cho việc chọn lọc chỉ các xe có nghi vấn vi phạm quy định về tải trọng lưu hành để đưa vào trạm cân tĩnh xác minh lại, đồng thời xử lý cưỡng chế nếu có vi phạm. Thiết bị cân động được lắp trên làn dành cho xe ô tô. 2 bãi đình chỉ xe quá tải đã được xây dựng nhằm đảm bảo điều kiện xử lý cưỡng chế các xe quá tải...
Trạm kiểm tra tải trọng xe Quảng Ninh đi vào hoạt động sẽ góp phần giải quyết tình trạng xe quá tải đang lưu hành trên các tuyến đường của tỉnh, nhất là trên tuyến QL 18, tuyến QL huyết mạch nối cửa khẩu quốc tế Móng Cái với các tỉnh trong vành đai kinh tế ven biển Bắc Bộ và các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm. Trạm cũng sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ gây mất ATGT và nâng cao tuổi thọ của các tuyến đường.
Ông Lê Văn Doanh, Trạm trưởng Trạm kiểm tra tải trọng xe Quảng Ninh cho biết: Trạm được đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại nên việc đào tạo nguồn nhân lực được đặc biệt quan tâm. Hiện nay, số CBCNV biên chế về Trạm đều đã qua các lớp đào tạo nghiệp vụ, được học tập các quy định của Bộ GTVT, Tổng cục Đường bộ về quy chế, nguyên tắc hoạt động.
Xe chở quá tải khi qua trạm sẽ khó có cơ hội “thoát” vì khi qua cân động các thông tin như biển số xe; hình ảnh (ảnh tĩnh và ảnh động); hướng và làn xe di chuyển; chiều dài xe, số trục xe, khoảng cách trục xe; thông tin kiểm soát; tải trọng của mỗi trục xe, tải trọng toàn xe, tốc độ xe, thời gian xe đi qua cân động... đều được ghi lại qua máy vi tính.
Chính nhờ những thông số này mà nhân viên trạm và lực lượng liên ngành đang làm nhiệm vụ tại trạm xác định chính xác xe cần phải kiểm tra lại tải trọng thông qua hệ thống cân tĩnh.
Từ khi Trạm đi vào hoạt động thử từ 1/12/2009 đến hết tháng 4/2010, tổng số xe qua Trạm là gần 1,6 triệu lượt, trong đó có hơn 100 nghìn lượt xe qua cân động có dấu hiệu quá tải. Tuy nhiên, do chưa chính thức đi vào hoạt động nên khi phát hiện xe quá tải, các cán bộ, nhân viên ở Trạm chỉ có thể nhắc nhở các lái xe mà chưa được phép xử phạt.
Hiện nay, ngoài dự án trạm cân Dầu Giây tỉnh Đồng Nai đã đưa vào hoạt động thì việc đưa trạm kiểm tra tải trọng xe QL 18 tỉnh Quảng Ninh vào hoạt động thí điểm sẽ là cơ sở để nhân rộng ra các địa phương trên cả nước.
Còn đó những băn khoăn
Tuy nhiên không phải các trạm cân chỉ toàn ưu điểm. Qua một thời gian hoạt động, trạm cân xe Dầu Giây đang bộc lộ nhiều điểm yếu như: Xử lý xe chở quá tải bằng cách cho hạ tải thì bất khả thi vì chưa đủ kho tàng, bến bãi chứa xe, chứa hàng, gây ùn tắc giao thông và hạn chế lưu thông hàng hóa tại khu vực qua Trạm...
Trở lại Quảng Ninh, đây là địa bàn khá đặc biệt bởi địa hình miền núi, quanh co hiểm trở. QL 18 vừa là đường liên tỉnh, nội tỉnh, nội thị và quốc tế. Vì vậy, mối lo ngại của nhiều người rằng trạm cân xe tại Hạ Long đi vào hoạt động sẽ kìm hãm tốc độ lưu thông vận tải, từ đó tác động không nhỏ tới phát triển kinh tế tại tỉnh này không phải là không có căn cứ.
Chủ một số doanh nghiệp vận tải tại địa bàn Quảng Ninh cũng đang lo ngại: Đối với các container chứa hàng hóa xuất nhập khẩu đã được kẹp chì của hải quan và các hãng tàu, nếu quá tải thì phải cắt chì để hạ tải, cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm về việc mất niêm phong? Đối với xe chở container thực phẩm đông lạnh khi phá kẹp chì để hạ tải, hàng hóa sẽ hỏng, ô nhiễm môi trường thì cơ quan nào phải chịu trách nhiệm?
Đối với một số xe vận tải có 3 trục đơn, theo quy định tải trọng phân bổ tối đa chỉ được 10 tấn/trục, tổng trọng 30 tấn/3 trục. Nhưng thực tế có loại hàng hóa do đặc thù không thể tháo rời để phân bố đều tải trọng trên 3 trục xe, nếu áp dụng theo quy định này liệu có khả thi?
Trạm cân Dầu Giây đã và đang khó nhọc tìm cách giải quyết các điểm bất cập nêu trên. Đây là những khó khăn mà Trạm cân Hạ Long - Quảng Ninh có thể sẽ gặp phải, đòi hỏi các cơ quan chức năng liên quan tìm hướng giải quyết nhằm phát huy những ưu điểm của Trạm cân.
Hoài Lâm