Sửa đổi để đáp ứng yêu cầu hội nhập Theo đánh giá chung của Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được trình bày tại Quốc hội thì sau hai năm thi hành Luật Sở hữu trí tuệ, nhận thức của các đối tượng có quyền và nghĩa vụ liên quan đã được nâng lên một bước. Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn diễn ra đối với hầu hết các đối tượng được bảo hộ từ quyền tác giả, quyền liên quan đến các đối tượng sở hữu công nghiệp và giống cây trồng. Nạn sao chép tác phẩm, vi phạm về nhãn hiệu hàng hóa đã gây thiệt hại không nhỏ đối với các nhà đầu tư. Tình trạng vi phạm trên có nhiều nguyên nhân, trong đó năng lực, kinh nghiệm và hệ thống thực thi có nhiều hạn chế, bất cập. Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là vấn đề mới và phức tạp đối với Việt Nam. Việc sửa đổi này nhằm đáp ứng yêu cầu của hội nhập, khắc phục các tồn tại bất cập, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức Việt Nam bình đẳng với công dân và pháp nhân của các quốc gia, nhằm thúc đẩy các hoạt động thực thi tại Việt Nam và hội nhập quốc tế. Việc sửa đổi đồng thời sẽ góp phần quan trọng phát huy năng lực sáng tạo, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh, thu hút đầu tư trong và ngoài nước, phát triển thị trường công nghệ, từ đó nâng cao hiệu lực của pháp luật, hiệu quả thực thi, góp phần phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội. Luật SHTT cần phải ứng được yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và phù hợp với mục tiêu phát triển KTXH Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ nhấn mạnh việc nội luật hóa như thế nào cần được cân nhắc để vừa đáp ứng được yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, vừa phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, bảo đảm cân bằng lợi ích giữa chủ sở hữu trí tuệ, công chúng thụ hưởng và Nhà nước. Theo Ủy ban Pháp luật Quốc Hội, việc sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ lần này cần tập trung vào một số nội dung liên quan trực tiếp đến các cam kết quốc tế đa phương của Việt Nam, những vấn đề thật sự bất cập trong quá trình thực thi Luật và các quy định về kỹ thuật có ảnh hưởng đến nội dung Luật. Ủy ban pháp luật tán thành cần có cơ chế để thu hút các chuyên gia, các nhà khoa học thuộc các lĩnh vực vào hoạt động giám định sở hữu trí tuệ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước; bảo đảm cung cấp ý kiến chuyên môn đúng đắn cho các cơ quan thực thi công quyền, trong đó có cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, Tòa án, các cơ quan tư pháp khác và công dân. Tuy nhiên, chúng ta không nên giao cho cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ tham gia hoạt động giám định sở hữu trí tuệ. Làm như vậy sẽ không bảo đảm sự khách quan, độc lập của hoạt động giám định, nhất là trong lúc cơ quan này đang quá tải trong xử lý đơn đăng ký sở hữu công nghiệp. Việc giám định về sở hữu trí tuệ phải được coi là một dịch vụ, do vậy cần nghiên cứu để xã hội hóa hoạt động này. Trước mắt, để làm tốt công tác giám định sở hữu trí tuệ, cần nghiên cứu thành lập các trung tâm hoạt động theo quy định của pháp luật về giám định (đơn vị sự nghiệp công lập) để làm nhiệm vụ này; đồng thời, có cơ chế giao cho các hiệp hội nghề nghiệp thực hiện. Vì vậy, Ủy ban pháp luật đề nghị trong dự án Luật cần quy định rõ những điều kiện về cơ sở vật chất - kỹ thuật, nhân lực, trình độ chuyên môn... để tổ chức, cá nhân được tiến hành hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ. Ủy ban Pháp luật cũng đưa ra các kiến nghị về việc xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả, về mức phạt, thẩm quyền xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm quyền SHTT được thực hiện theo quy định của pháp luật xử lý vi phạm hành chính. Thanh Lam |